ლიტურგიკა - ჩვენი ცხონების სიბრძნე - აპოკალიფსისი

Перейти к контенту
სწავლანი > ლიტურგიკა
წმ. სიმეონ თესალონიკელი
 
ჩვენი ცხონების სიბრძნე
ქართული მართლმადიდებლური ტაძარი
შინაარსი:
 
 
წინასიტყვაობა
 
 
I. წმიდა საეკლესიო მღვდელმოქმედებათა და საიდუმლოთა შესახებ
 
 
1. იმის შესახებ, რომ საიდუმლო - შვიდია
 
2. ნათლისღების შესახებ
 
3. მირონცხების შესახებ
 
4. საღმრთო ზიარების შესახებ
 
5. ხელდასხმის შესახებ
 
6. ქორწინების შესახებ
 
7. სინანულის შესახებ
 
8. წმიდა ზეთისცხების შესახებ
 
9. მკვდართა ხორციელად აღდგომის შესახებ
 
10. რატომ შეუერთდა ღმრთის სიტყვა არა ანგელოზთა უმაღლეს ბუნებას, არამედ ადამიანურს
 
11. იმის შესახებ, რომ ქრისტემ თვითონაც მიიღო საიდუმლონი
 
12. იმის შესახებ, რომ მაცხოვარმა თვითონაც აღასრულა ლიტურგია
 
13. იმის შესახებ, რომ მაცხოვარმა კაცობრივად მიიღო მღვდლისა და მღვდელმთავრობის ხარისხი
 
14. იმის შესახებ, რომ პატიოსანი ქორწინება ქრისტემ, ეკლესიის მეშვეობით, საკუთარ თავთან მიმართებაშიც აკურთხა, აღასრულა რა იგი წმიდა სულში
 
15. იმის შესახებ, რომ ქორწინებას ქრისტემ ქალწულება ამჯობინა
 
16. იმის შესახებ, რომ ქალწულობა ქრისტესთან ქორწინებაა
 
17. იმის შესახებ, რომ სინანულის საიდუმლო გაგვიხსნა თვით მაცხოვარმა
 
18. იმის შესახებ, რომ სინანულის საქმენი ქრისტემ ჩვენს გამო აღასრულა
 
19. იმის შესახებ, რომ სინანულის გამო მღვდელმთავრებს სწორედ ქრისტესგან მიეცათ გახსნისა და შეკვრის ნიჭი
 
20. იმის შესახებ, რომ მონაზვნურ წესს მოიცავს სინანულის საიდუმლო, და ასევე თუ რატომ უწოდებენ მონაზვნობას ანგელოზურ წესსა და სინანულის სამოსს, და როგორია მისი ძალა
 
21. იმის შესახებ, რომ მაცხოვარმა საკუთარ თავში წარმოგვიჩინა ეს წმიდა წესი
 
22. იმის შესახებ, თუ რას ნიშნავს "დაუთმეთ მკვდრებს დამარხონ თავიანთი მკვდრები"
 
23. რას ნიშნავს ქრისტეს სიტყვები, "არცერთი კაცი, ვისაც ხელი უდევს სახნისზე...»
 
24. იმის შესახებ, რომ ზეთისცხება დაწესებულია მაცხოვრის მიერ
 
25. რისთვის გამოიყენება წმიდა და დიდ მირონში, ასევე ზეთისცხებაში ზეთი
 
26. რატომ აღავლენს მღვდელი ლოცვას ყრმის დაბადებისთანავე
 
27. თანმიმდევრული განმარტება იმისა, თუ რა აღესრულება ნათლისღების წინ, მის დროს და მის შემდეგ
 
28. იმის შესახებ, რომ უფალმა სახელი მიიღო მერვე დღეს, როდესაც მას იესუ ეწოდა
 
29. განმარტება იმისა, თუ რა აღესრულება საღმრთო ნათლისღებაში
 
30. იმის შესახებ, რომ მოსანათლავის ნათლია უნდა იყოს მართლმადიდებელი და ღვთისმოსავი
 
31. რას ნიშნავს "ალილუია"
 
32. იმის შესახებ, რომ (ფორმულას) "ინათლება მონა ღვთისა" უპირატესობა გააჩნია გამოთქმის წინაშე: მე "ვნათლავ მონას ღვთისას"
 
33. რა მოაქვს ნათელღებულისთვის ცხებას, ანუ მირონს
 
34. იმის შესახებ, რომ ყოველი ნათელღებულს და მირონცხებულს, შესაძლებლობისდა მიხედვით, მღვდლობის გარდა გააჩნია ყველა საღმრთო ნიჭი, რომელიც თავის დროს გაეხსნება
 
35. რატომ აჭრიან თმებს ნათელღებულთ და რატომ აფარებენ თავზე კუნკულსა და ანაბოლს (სანათლავ კვართს)
 
36. იმის შესახებ, რომ საიდუმლოთა ზიარება ნათლისღებისა და მირონცხების გვირგვინია
 
37. ლათინთა წინააღმდეგ და კიდევ იმის შესახებ, რომ არ უნდა განვაშოროთ ყრმები წმიდა ზიარებას
 
38. იმის შესახებ, რომ მღვდელმა ფრთხილად უნდა გამოიყენოს ნათლისღების წყალი და მისი მსგავსი სიწმიდენი


***


წინასიტყვაობა
 
 
წმ. სიმეონ თესალონიკელის წიგნი განმარტავს ტაძარში აღსრულებად საიდუმლოთა და სხვა მღვდელმოქმედებათა სიმბოლიკასა და მნიშვნელობას. მასში ასევე დეტალურად არის განხილული სატაძრო ცხოვრების სხვადასხვა მხარეები (ასპექტები), ეკლესიაში მორწმუნეთა ქცევისა და ღვთისმსახურების აღსრულების წესები, წმიდა გადმოცემის საფუძველზე მოცემულია პასუხები მღვდელმსახურებასთან დაკავშირებულ მრავალ საჭირბოროტო კითხვაზე. წიგნი განკუთვნილია ყველასთვის, ვისთვისაც კი მნიშვნელოვანია მართლმადიდებლური ეკლესიის ლიტურგიკული ცხოვრება და ცოცხალი წმიდა მამებისეული მემკვიდრეობა.
 
წმიდა სიმეონი, თესალონიკის არქიეპისკოპოსი (XIV - 1429) - ცნობილი საეკლესიო მოღვაწე, ღვთისმეტყველი და ბიზანტიის იმპერიის დაისის ცნობილი ლიტურგისტია. არქიეპისკოპოსის ხარისხში (1416/1417–1429) მან სახელი გაითქვა არა მხოლოდ, როგორც ბრძენმა მოძღვარმა და ღვთისმოსაობის დამცველმა, არამედ, როგორც თავისი სამწყსოს რელიგიური და პოლიტიკური დამოუკიდებლობის მედგარმა დამცველმა: მისი თავდადებული ძალისხმევით სულტან მურატის მიერ ალყაშემორტყმული თესალონიკი არ დანებდა თურქებს და მხოლოდ წმიდა სიმეონის გარდაცვალების შემდეგ, ხელმეორე შეტევის შედეგად იქნა აღებული.
 
მომავალი მღვდელმთავარი კონსტანტინოპოლში დაიბადა. ის ბერად აღიკვეცა სიმეონის სახელით და ბერულ ცხოვრებას პატარა სენაკში ეწეოდა. შესაძლოა ეს იყო წმიდა კალისტესა და ეგნატე ქსანფოპულოსების მონასტერი, რომლებთანაც ის ძალიან დაახლოვებული გახლდათ. შედეგად ის ხელდასხმულ იქნა მღვდელმონაზვნად, ხოლო ისტორიკოსთა ვარაუდით, შესაძლოა საპატრიარქო კარზეც ყოფილიყო ნამყოფი.
 
1416 წლის მიწურულსა და 1417 წლის დასაწყისში სიმეონს ხელი დაასხეს თესალონიკის არქიეპისკოპოსად. ახალი მსახურება მძიმე ტვირთი აღმოჩნდა და მეუფის ჯანმრთელობა სერიოზულად შეირყა. როგორც თვითონვე გადმოგვცემს, ის გადარჩა და ჯანმრთელობა საკათედრო ქალაქის მფარველის, დიდმოწამე დიმიტრი თესალონიკელის სასწაულებრივი შუამდგომლობით აღიდგინა.
 
უპოვართა მიმართ მისმა სამართლიანობამ და ზრუნვამ წმიდა სიმეონს საყოველთაო-სახალხო აღიარება სიცოცხლეშივე მოუპოვა, ასე რომ ზოგჯერ არამართლმადიდებელი ვენეციელებიც კი ებრაელებთან ერთად გლოვობდნენ მის გარდაცვალებას. მეუფის პატივისცემა თაობიდან თაობამდე არ წყდებოდა, ხოლო წმინდანის ხსოვნამ და მისმა სულმა მის მრავალ სახელგანთქმულ ნაშრომში დაივანა. მისი ოფიციალური განდიდება საბოლოოდ 1981 წელს შედგა, როდესაც მსოფლიო საპატრიარქო სინოდმა ის წმინდანად შერაცხა.
 
წმიდა სიმეონი - უამრავი მრავალგვაროვანი წერილის ავტორია. ის ეხება ლიტურგიკულ, სამოძღვრო, კანონიკურ, დოგმატურ, აპოლოგეტურ, მორალურ, ისტორიულ და პოლიტიკურ თემას. ყველა თავის ნაშრომში წმ. სიმეონი მართლმადიდებლობის მგზნებარე დამცველია. მისთვის დამახასიათებელია ასეთი ფრაზა: "კაცთათვის ჭეშმარიტი სიკეთე მართლმადიდებლად ყოფნაა, თუ არა და არამართლმადიდებლად ყოფნას სიკვდილი სჯობს".
 
წმინდანი აღიარებულია უდიდეს ბიზანტიელ ლიტურგისტად. ყველაზე მეტად ის ცნობილია თავისი დიდი ნაშრომით მწვალებლობათა წინააღმდეგ და ჩვენი ერთადერთი ქრისტიანული რწმენის შესახებ, ასევე ეკლესიის წმიდა წეს-ჩვეულებათა და საიდუმლოთა შესახებ, რომელიც კლასიკურ ნაშრომად მიიჩნევა. ზოგიერთ სხვა ნაშრომებთან ერთად, იერუსალიმის პატრიარქმა დოსითეოსმა ის პირველად იასაში 1683 წელს გამოაქვეყნა, 1791 წელს ახალბერძნულ ენაზე ითარგმნა, ხოლო 1856-1857 წლებში რუსულადაც. შემდეგ კი მისი ნაშრომები მინმაც შეიტანა თავის Patrologia Graeca-ში.
 
როგორც ღვთისმეტყველების ეგზეგეტი, წმინდანი უპირატესად მისტიკურ განმარტებებს მისდევდა, რომელშიც უმთავრესად დიონისე არეოპაგელს ბაძავდა. წმიდა სიმეონის თხზულებები ძალიან დაფასებულია მართლმადიდებლური ღვთისმსახურების მკვლევართა მიერ; წმინდანის ხსენება 15 სექტემბერს აღინიშნება.
 
მოცემული წიგნი "ჩვენი ცხონების სიბრძნე" წარმოადგენს თანამედროვე მართლმადიდებელი ქრისტიანისთვის ადაპტირებულ გამოცემას, რომელიც 1856 წელს დაიბეჭდა სახელწოდებით "Сочинения блаженного Симеона, архиепископа Фессалоникийского" ("თხზულებანი ნეტარ სიმეონისა, თესალონიკის არქიეპისკოპოსისა").
 
წყარო: Премудрость нашего спасения / святитель Симеон Солунский — М.: Благовест, 2010
 
 

I. წმიდა საეკლესიო მღვდელმოქმედებათა და საიდუმლოთა შესახებ
 
 
კლირიკოსი:
 
მივიღეთ რა თქვენგან დარიგება ჭეშმარიტ სარწმუნოებაზე, გთხოვთ განგვიმარტოთ საეკლესიო საიდუმლოთა მნიშვნელობაც: რამდენია და როგორები არიან ისინი, ასევე რაშია თითოეული მათგანის ძალა და რას ვიღებთ მათი მეშვეობით?
 
მღვდელმთავარი:
 
– ძმაო! ის, რასაც ითხოვ, ჩემს ძალებს აღემატება. მაგრამ, იცოდე, მხოლოდ თქვენდამი სიყვარული აღმძრავს გარდავხდე თვითჩაღრმავებისა და მორჩილების საზღვრებს, რათა თქვენს სასარგებლოდ ვილაპარაკო. თავს მხოლოდ იმით ვინუგეშებ, რომ ყოველივე, რაზეც ვლაპარაკობდი, წმიდა წერილიდან არის ამოკრეფილი. ზუსტად ასეა ახლაც: რადგან გსურს გაიგო საეკლესიო საიდუმლოთა შესახებ, გეტყვი მათზე იმ ზომით, რა ზომითაც სიყვარულის მოვალეობა შემაძლებინებს. ხოლო შენ, თუკი რაიმე სარგებლობას ჰპოვებ ჩემს სიტყვებში, არ შეჩერდე, არამედ ეძიე უფრო გონიერი და წმიდა ადამიანები, და შეკითხვები მათაც დაუსვი. ასე ჭეშმარიტად მიიღებ სასურველს.
 
კლირიკოსი:
 
– გმადლობ, მამაო, შენ ხომ მორჩილების ესოდენი მაგალითები მოგვეცი. შენი წმიდა ლოცვებით, დაე, შეგვაძლებინოს უფალმა არ ვიფიქროთ იმაზე მეტი, "ვიდრე უნდა ვფიქრობდეთ, არამედ ვიფიქროთ საღად" (რომ. 12:3). მაშ, გთხოვთ დაგვმოძღვროთ საიდუმლოთა შესახებ.
 
 
1. იმის შესახებ, რომ საეკლესიო საიდუმლო - შვიდია
 
მღვდელმთავარი:
 
– თქვენი დაბეჯითებითი თხოვნით და ქრისტეს სახელით მოგითხრობთ მათ შესახებ. ესაია ამბობს (ეს. 11:12), რომ არსებობს სულის შვიდი ნიჭი და სულის მიერ აღსრულებული შვიდი საეკლესიო საიდუმლო. ესენია: ნათლობა, მირონცხება, ზიარება, მღვდლობა (χειροτονία), ქორწინება, სინანული და წმიდა ზეთის ცხება (ελαιον αγιον). მოკლედ ვიტყვი თითოეულ მათგანზე, თუმცა, ადრე, საღმრთო ლიტურგიას რომ განვმარტავდით, სათითაოდ უკვე ვისაუბრეთ.
 
 
2. ნათლისღების შესახებ
 
ნათლისღება სულიწმიდით აღგვაღორძინებს. რადგან ოდესღაც ჩვენი პირველი უვნებო შობა წარვწყმიდეთ და ახლა უსჯულოებასა შინა ჩავისახებით, როგორც დავით ფსალმუნთმგალობელი ბრძანებს, ცოდვებში ვიშვებით (ფსალმ. 50:7).

 
3. მირონცხების შესახებ
 
მირონცხება პირველ ბეჭედს გვადებს და ჩვენში ღმრთის ხატს აღადგენს, რომელიც მცნების დარღვევით დავაზიანეთ. ზუსტად ასევე ააღორძინებს იგი ჩვენში მადლს, რომელიც ღმერთმა ადამიანის სულს ჩაბერა. მირონცხება შეიცავს სულიწმიდის ძალას. ის არის ღმრთის კეთილსურნელების საცავი, ქრისტეს ბეჭედი და ნიშანი.

 
4. საღმრთო ზიარების შესახებ
 
ზიარება გვაერთებს თვით მეუფესთან, და ამ საიდუმლოში ჩვენ ნამდვილად ვხდებით თვით მისი ხორცისა და სისხლის მოზიარენი. საჭმლის მიერ მოკვდავნი გავხდით, და სამოთხიდან გამოვვარდით, გავშორდით ღმერთს, ახლა კი ზიარების მიერ კვლავ მარადიულ სიცოცხლეს ვუბრუნდებით. ამგვარად, ვთავისუფლდებით რა ხრწნილებისგან, ვუერთდებით უკვდავ ღმერთს, რომელიც ჩვენთვის მოკვდავი გახდა განკაცებით.
 
 
5. ხელდასხმის შესახებ
 
ხელდასხმა ადამიანს ანიჭებს შემოქმედის ძალაუფლებასა და ძლიერებას. მის გარეშე ვერაფერი იარსებებდა. ის თვით გარდამოხდა ზეცით და განკაცდა დედამიწაზე, რათა ჩვენ ავეყვანეთ ნეტარი ცხოვრებისკენ. და აი ეს მისი ძალა, ადიოდა რა ზეცად, მის მიერ დაფუძნებული სამღვდელოების მიერ მოგვანიჭა. მისი წყალობით ახლა ჩვენში აღესრულება მღვდელმოქმედებანი, რაც მღვდელმსახურთა გარეშე შეუძლებელია. ასე, მაგალითად, ოდესღაც მან ყველა ქმნილებაზე მაღლა დაგვაყენა, ახლა კი მღვდლობის მიერ უზენაეს სიკეთეთა განმკარგულებლებად გვქმნის. ამის შესახებ ფსალმუნთმგალობელი ამბობს: "დააყენებ მთავრებად მთელ დედამიწაზე" (ფსალმ. 44:17). რადგან უფალმა ჩვენ ზეცის გასაღებები მოგვანიჭა.
 
 
6. ქორწინების შესახებ
 
ქორწინება დაწესებულია ღმრთის მიერ ჩვენდამი გამოჩენილი მოწყალების გამო, რათა გავაჩინოთ შვილები. ეს ნიჭი უცვალებელი იქნება ხრწნადი სამყაროს აღსასრულამდე. ღმერთს არ ენება, მივმსგავსებოდით პირუტყვებს და ბილწ ვნებებში გავმრავლებულიყავით. მაგრამ რადგან ნებაყოფლობით დავექვემდებარეთ სიკვდილს, მან დაუშვა შთამომავლობის გაჩენა ჩვენში აღსრულებულიყო ისევე, როგორც მხეცებში, რათა გვცოდნოდა ჩვენი დაცემის სიღრმე. და ასე იქნება მანამ, სანამ ჩვენთვის განკაცებული, მომკვდარი და მკვდრეთით აღმდგარი ღმერთი აღდგენს და უკვდავად გარდაქმნის ჩვენს ბუნებას. ამ მიზნით აკურთხა კიდევაც მან ქორწინება, რათა კურთხევის გარეშე არ დარჩენილიყო ჩვენი ცხოვრების საწყისი.
 
 
7. სინანულის შესახებ
 
სინანულით ვასწორებთ ჩვენს ყველა ახალ და ახალ ცოდვებს. სინანულის ნიჭი იმიტომ მოგვეცა, რომ ნათლისღების შემდეგ არ არსებობს ცხონების სხვა საშუალება, გარდა შრომისა და ღვაწლისა, გარდა ქრისტესადმი მოქცევისა და ცრემლებისა, გარდა საკუთარ ცოდვათა შენანებისა და ბოროტებათაგან განშორებისა. ამ ნიჭს განსაკუთრებულად უახლოვდება მონაზონთა დასი, რომელიც არის მუდმივი სინანულის საწინდარი.
 
 
8. წმიდა ზეთის შესახებ
 
წმიდა ზეთი, როგორც მღვდელმოქმედება და საღმრთო წყალობის სახე, ღმერთმა მოგვცა მათ განსაწმენდად და საკურთხებლად, ვისაც ცოდვათაგან გათავისუფლება სურს. ამიტომაც წმიდა ზეთი ცოდვათა მიტევებასაც გვანიჭებს, სნეულებებსაც კურნავს, და კურთხევაშიც მონაწილეობს. ეს ყოველივე მოგვანიჭა იესუ ქრისტემ და მისივე ნებით, მისმა საღმრთო მოწაფეებმა გადმოგვცეს. რადგან ჩვენი ბუნება ორმაგია: შევდგებით სულისა და სხეულისგან, მღვდელმსახურებასაც, რომელიც ქრისტემ მოგვანიჭა, ორი მხარე გააჩნია. ის თვითონაც ორნაირი შეიქნა ჩვენთვის, არის რა ჭეშმარიტი ღმერთი, ჭეშმარიტად განკაცდა. ზუსტად ასევე ის სულიწმიდის მადლით განწმენდს ჩვენს სულებს, ხოლო გრძნობისმიერი წყლით, ზეთით, პურით და ბარძიმით, და ყოველივეთი, რაც კი სულიწმიდით იკურთხება, განწმენდს ჩვენს სხეულებს და სრულყოფილ ცხონებას გვანიჭებს.
 
 
9. სხეულთა აღდგომისა და აღდგენის შესახებ
 
იმისთვის, რათა სრულყოს ისეთებად, როგორიც შექმნა, ღმერთი მკვდრეთით აღადგენს გარდაცვლილთ და აღადგენს იმ სხეულებს, რომლებშიც ვცხოვრობდით და ვმოქმედებდით, რათა მოგვეგოს ყოველივე საქმეთა ჩვენთაებრ. და როდესაც სრულყოფილებაში აღგვადგენს (რამეთუ მას ამაოდ არაფერი შეუქმნია), მაშინ ხრწნილებაში არც ჩვენს სხეულებს დატოვებს, რადგან მან ყოველივე ყოფიერებისთვის შექმნა და არ სურს რაიმე წარწყმდეს.
 
ის არის სრულყოფილი ღმერთი, და მხოლოდ ეწოდება ჭეშმარიტად არსებული, რომელიც ჩვენ კაცთათვის გვემსგავსა. ამისთვის მიიღო მან კაცობრივი ხორცი მეტყველ და გონიერ სულთან ერთად, რათა ჩვენი მეტყველი სულები განეწმინდა და სულიწმიდის მადლით აღევსო, ხოლო ჩვენი სხეულები ეკურთხებინა და უხრწნელად ექმნა. სწორედ ამისთვის მოგვანიჭა მან საიდუმლონი, რომელთაც ორი განსაკუთრებული თვისება გააჩნიათ: ერთი მხრივ, საიდუმლონი აღესრულებიან ხილული სახით, მაგრამ სრულიქმნებიან სულიწმიდის მიერ. მეორე მხრივ, მათი დანიშნულებაა სულსა და სხეულს მიანიჭონ საღმრთო მადლი.
 
ეს ყოველივე მან მოგვანიჭა არა მარტო სიტყვით, არამედ საქმით. ღმერთმა-სიტყვამ, რომელიც თავისი კაცთმოყვარებით განკაცდა, საკუთარ თავზე გამოავლინა საიდუმლოთა მოქმედება, და ჩვენთვის შეიქნა სიკეთის საწყისად, რათა, ვექმნებით რა მას თავისიანებად, ამ სულიერი სიკეთეებით მისგანვე ვისარგებლოთ, როგორც წყაროსგან.
 
სწორედ იმიტომაც განკაცდა იგი, რომ შევერთებოდით მას და განვწმენდილიყავით მის მიერ. რადგან ის - იგივე ღმრთის სიტყვაა, რომელმაც დასაბამიდან შეგვქმნა და მამა-ღმერთის კურთხევითა და სულიწმიდის თანაშეწევნით აღგვაღორძინა. ყოვლის შემოქმედი ღმერთი-სამება ყველაფერს განაგებს, ყველაფერზე ზრუნავს, განსაკუთრებით ჩვენზე, დაცემულებზე. რადგან მან, ხილულ ქმნილებათაგან ყველაზე უდიდესი პატივი დაგვდო როდესაც კაცი ღმრთის ხატად შექმნა. და აი სიტყვა - ცოცხალი ხატი, და ბეჭედი, და ღმრთის ბრწყინვალება - საკუთარ იპოსტასში იღებს ჩვენს მეტყველ ბუნებას, რომელიც მის ხატად იქმნა და განაახლებს მას სწორედ ჩვენში, და არა რომელიმე სხვა ქმნილებაში, რამეთუ ამგვარი რამ შეუძლებელია.

კლირიკოსი:
 
- კეთილი, მაგრამ, ნუთუ, მეუფეო, ამისი გაკეთება არ შეეძლო ანგელოზს?
 
მღვდელმთავარი:

- არანაირად. ყოველი ქმნილება განსაზღვრულია, არ არის ყველგანმყოფი და თავისი ბუნებით ცხონების მონიჭების ძალის არმქონეა. რაც შეეხება მადლს, ანგელოზს მისი მონიჭება რომც შეძლებოდა, როგორც მისივე იარაღს და შეზღუდულ არსებას, ყველაზე მაინც ვერ იმოქმედებდა. ზუსტად ასევე მას არ შეეძლო ადრე დაცემულთა აღდგინება; ან როგორ მოგვანიჭებდა ის ცხოვრებას, თუკი თავისი ბუნებით თვითონვე არ არის ცხოვრება? ან როგორ დარჩებოდა უცვალებლად, თუკი ასეთი არ არის ბუნებითად? გავიხსენოთ, როგორ დაეცა ზოგიერთი ანგელოზი, არადა ისინი არ იყვნენ შეერთებულნი ხორცთან. მხოლოდ თვით მარადარსებულ სიტყვას, უცვალებელს თავისი ბუნებით, მარადის მცხოვრებს მამასთან და ცხოველმყოფელ სულთან ერთად, შეეძლო ჩვენთან, მოკვდავებთან, შეერთება, რათა შეეჩერებინა ჩვენი ხრწნადობა, რათა ჭეშმარიტ მარადიულ სიცოცხლეს გაეგდო ჩვენგან სიკვდილი და დაემკვიდრებინა ჩვენში უკვდავება.
 
არის რა ყველგანმყოფი და მარადიული, ღმერთი ძალმოსილია აცხონოს ისინიც, ვინც მის მოსვლამდე მოკვდა, და ისინიც, ვინც იგი მისი მიწიერი ცხოვრების დროს ირწმუნა, ასევე ისინიც, რომლებიც ამის შემდეგ ირწმუნებენ, და დღესაც სწამთ, და ისინიც, რომლებიც სამყაროს აღსასრულამდე ღმრთის მორწმუნენი იქნებიან. ღმერთს ძალუძს ყველა მათგანის ცხონება თავის მადლმოსილ საიდუმლოთა და მსახურთა მეშვეობით, რომელთაც მისი მადლი გააჩნიათ. და ის, სწორედ ის ერთადერთი, ყოველთვის მოქმედებს და ავლენს თავის ძალას მრავალთა მიერ. სწორედ იმიტომ შემოასახლა მან ჩვენში თავისი მადლი, რომ ჩვენით ემოქმედა. ჩვენ, მღვდლობის ღირსქმნილნი, მრავალნი ვართ და გაფანტულნი სხვადასხვა ადგილას, ის კი ერთია - ცაშიც, და მიწაზეც, ზღვაზეც და ყოველ ადგილას, ყოველივეს თანაესწრება და ყველას მიერ ყველაფერს აღასრულებს, რაც შექმნილთაგან არავის ძალუძს.
 
ამიტომ საიდუმლოთა აღსრულებისას ჩვენ კი არ ვმოქმედებთ, ჩვენ მხოლოდ აღვასრულებთ მღვდელმოქმედებას, ან ვმსახურებთ, მაგრამ ჩვენს მიერ თავად ის მოქმედებს. და თუმც მღვდელმსახურთა უთვალავი რაოდენობა ყოველდღიურად და ერთდროულად სწირავს მსხვერპლს, უფლის ხორცი და სისხლი მაინც ერთია. მსხვერპლი ერთია, და არა მრავალი. "რადგანაც ღვთის სიტყვა ცოცხალია და ქმედითი" (ებრ. 4:12), ყველგან ერთია და ყველაზე მაღლაა.
 
კლირიკოსი:
 
- საოცარია შენი სიტყვები, მეუფეო, და დიდად დაატკბო ჩემი სული: მე უფრო ნათლად შევიმეცნე ღმრთის სიტყვის განკაცების საიდუმლო.


10. რატომ შეუერთდა ღმრთის სიტყვა არა ანგელოზთა უმაღლეს ბუნებას, არამედ ადამიანურს?
მღვდელმთავარი:
 
– ეს ჩემი სიტყვები არ არის, საყვარელო, არამედ ჩვენი მამებისა, და ამას ჰპოვებ მრავალ ადგილას, თუკი მათ თხზულებებს გამოიკვლევ. ჩაწვდი შემდეგსაც, რაც, ამასთანავე, საღმრთო საიდუმლოზე იძლევა უმაღლეს და ჭეშმარიტ შემეცნებას. რატომ შეუერთდა ღმრთის სიტყვა არა ანგელოზთა სრულყოფილ ბუნებას, რომელთაც ახლო და მონათესავე ბუნება აქვთ მასთან უსაგნობის თვალსაზრისით, არამედ ჩვენსას, თავისი ბუნებით ხრწნადსა და ხორციელს? უზენაესი და ღვთაებრივი მიზეზით. ღმრთის სიტყვა ანგელოზურ ბუნებას რომ შეერთებოდა, მხოლოდ ეს ბუნება შევიდოდა მასთან თანაზიარობაში. ის ვერ მიიღებდა ცხონებას, რადგან უკვე ხსნილია, არამედ ამაღლდებოდა და აიწეოდა უმაღლეს სრულყოფილებამდე, რაკიღა ღმერთთან იქნებოდა თანაზიარი. ხოლო ყოველი სხვა ქმნილება ამისგან ვერანაირ სარგებლობას ვერ მიიღებდა, არამედ დარჩებოდა ხრწნილებაში, განსაკუთრებით კი დაცემული ადამიანი, რომლისთვისაც მიიღო ყოფიერება ყოველმა ხილულმა ქმნილებამ და, რომლის მიზეზითაც გახდა ის ხრწნადი.
 
მაშ, გულისხმაყავ ღმრთის სიბრძნე და ჭეშმარიტად უძველესი ჩანაფიქრი, რომლის მიხედვითაც (ვფიქრობ) არაფრისგან შექმნა მან სამყარო და ანგელოზები, და, ბოლოს, ადამიანიც. ის - სახიერია, ამიტომ ქმნილებაც წარმოშვა, რათა მისი ქმნილებები მისივ სიკეთეთა თანამოზიარენი ყოფილიყვნენ. თვით ღმერთს, სრულად ნეტარს, ყოვლად სრულყოფილს და მარადიულს, რა თქმა უნდა, არაფერში სჭირდებოდა რომელიმე ქმნილება, რადგან თვით ღმერთი თავადვეა ნეტარების მწვერვალი.
 
ამიტომაც, რადგან მის ქმნილებათაგან ერთნი მხოლოდ სულიერნი არიან, სხვები კი გრძნობადნი, და ეს ორი თვისება შეერთებულია მხოლოდ ადამიანში, ღმერთმა სიტყვამ აირჩია ადამიანი და ჭეშმარიტად შეუერთდა მას, მიიღო რა სულიწმიდისგან და წმიდა ქალწულისგან საკუთარ იპოსტასში მთელი ადამიანური ბუნება, გარდა ცოდვისა. ხოლო მიიღო რა სხეული გონიერ და თავისუფალ სულთან ერთად, ის გონიერი სულის მიერ უერთდება ანგელოზთა გონიერ ბუნებას, თავისი ღვთაებრივი სხეულის მიერ კი - გრძნობად ქმნილებათ.
 
ამგვარად, განწმენდა და მადლი გადადის არა მარტო ადამიანზე, რომელიც სულის სახით სულიერი ბუნების მქონეა, სხეულის სახით კი გრძნობადი ბუნებისა, არამედ მთელ ქმნილებაზეც, რაც სამართლიანია. ანგელოზთა და სულთა გონიერი ბუნება უერთდება ღმერთს, და თითქოსდა ეხებიან მას (საქმე 17:27), ურთიერთობაში შედიან მასთან, და უხვად გაცისკროვნდებიან მისგან, იღებენ რა ნათესაურ საღმრთო ნათელს სიტყვის წმიდა და გონიერი სულისგან. რადგან მაცხოვრის წმიდა სულის ჭვრეტა უკვე ანგელოზებსაც შეუძლიათ. ისინი უშუალოდ გაცისკროვნდებიან უხილავი ღმრთისგან და უმეტესად აღივსებიან სიბრძნით მარადის არსებული სიბრძნის საღმრთო გონებისგან. ისინი ახლა თითქოსდა ნათესაურად უახლოვდებიან მას, იმყოფებიან მასთან და გაოცებით აღვსილნი უფრო და უფრო მორჩილებენ მას, რომელმაც უბოძა მათ ესოდენი დიადი ნიჭები. იგივე ითქმის - განწმენდილ წმიდათა სულებზეც.
 
ხოლო გრძნობადმა ქმნილებამ ჩვენს სხეულებთან ერთად - იმ წმიდა და განღმრთობილი, ან, უმჯობესია ვთქვათ, ღმრთისად ქმნილი ხორცის მიერ, რომელიც ჩვენთვის ავიდა ჯვარზე, აღდგა მკვდრეთით და იქნა უხრწნელი, - მიიღო უკვდავების წინდი. ამიტომ, ქმნილება, პავლეს თქმით, სასოებით მოელის უხრწნელებას (შეად. რომ. 8:19-21). რაც აღსრულდება, როდესაც უხრწნელი და ცოცხალი სიტყვა, თვისი უხრწნელი ხორცით და უთვალავი ანგელოზებითურთ გამოჩნდება ჩვენ შორის თავისი მეორე და საშინელი მოსვლისას, რომლებიც ღვთისმოშიშებით შეხედავენ მის ბრწყინვალებას, და თრთოლვითა და სიხარულით მიიღებენ მისგან დიდებას. მაშინ შეიცვლებიან სტიქიები, "მაშინ მზესავით გამობრწყინდებიან მართალნი" (მათე 13:43) სიმართლის მზისგან, და " ასე, სამუდამოდ უფალთან ერთად ვიქნებით" (1 თესალონიკ. 4:17).
 
მაშ, გაიაზრე შენ, ადამიანო, მაცხოვრის განკაცების საიდუმლო, რაოდენ შევძელით მისი გადმოცემა შენთვის?
 
კლირიკოსი:
 
- გავიაზრე და გავოცდი. ყოველივე ამის აღმასრულებელ ღმერთს დიდება!
უფლის ნათლისღება იორდანეში
11. იმის შესახებ, რომ ქრისტემ თვითონაც მიიღო საიდუმლონი

მღვდელმთავარი:
 
– ახლა დროა ვთქვათ, როგორ აღასრულა ქრისტემ საიდუმლონი საკუთარ თავთან მიმართებაში.
 
ჯერ-ერთი, ნათლისღება - მისი უპირველესი სულიერი საბოძვარია. ის პირველი მოინათლა იორდანეში იოანესგან - არა როგორც ამის საჭიროების მქონე (რადგან ამისი რა საჭიროება შეიძლებოდა ჰქონოდა მხოლოდ უბიწოს?), არამედ ჩვენ გამო, რათა განვწმენდილიყავით და ჩამოგვებანა, როგორც უწმინდური ჩასახვის სიბილწე, ასევე პირველმშობელთა ცოდვა და, დასაბამიდანვე მტვრისგან, ანუ მიწისგან და წყლისგან შექმნილნი, წყალში საკუთარი ხრწნადი სხეულების შთაფლვით, სულიერად ავღორძინებულიყავით და ახალი და უცოდველი ადამიანი შევქმნილიყავით.
 
მეორეც, მაცხოვარმა მიიღო ცხება, ანუ ღვთაებრივი ზეთი და მირონი, თვით ნათლისღებისას, როდესაც მასზე მტრედის სახით გარდამოვიდა სულიწმიდა. ამის შესახებ ამბობს ესაია (თითქოსდა ქრისტეს სახელით): "სული უფლისაჲ ჩემ ზედა, რომლისა ძლით მცხო მე" (ეს. 61:1). ამის შესახებ ლაპარაკობს პეტრეც: "... უფალ და ცხებულ ყო იგი ღმერთმან..." (საქმე 2:36). "ცხებულ ჰყო" ხორციელად სწორედ მაშინ, როდესაც გარდამოვიდა სულიწმიდა. სხვა ადგილშიც წმიდა მოციქულები ამბობენ: "ძესა შენსა ზედა იესუს, რომელსა შენ სცხე" (საქმე 4:27). ასევე პავლეც ბრძანებს: "მასში მკვიდრობს ხორციელად ღვთაების მთელი სავსება" (კოლას 2:9).
 
ამრიგად, ეს ცხება არის სულიწმიდის მთლიანი მადლი, რომელიც, როგორც ადრე ვახსენეთ, მან ნათლისღებისას კაცობრივად მიიღო, როგორც ეუწყა ეს იოანეს. როგორც ღმერთ სიტყვას ყოველთვის განუყოფლად ჰქონდა სულიწმიდა, მაგრამ განკაცების შემდეგ მიიღო იგი მადლისმიერ. და თუმცა ერთარსი და განუყოფელი სული ყოველთვის მასთან იყო, და თუმც სულიწმიდითვე შეიქმნა მან თავისი ღვთაებრივი ხორცი, ნათლისღებაში ჩვენთვის გამოაჩინა, როგორ გადმოდის სულიწმიდა მასზე.
 
ზუსტად ასევე წმიდა ნათლისღებაც ჩვენთვის მიიღო, რათა ჩვენ, მივეახლებოდით რა ნათლისღებას, მიგვეღო სულიწმიდა. ამიტომაც მირონს ვიცხებთ, რადგან ვსაჭიროებთ იმ სულიერ მირონს, და სწორედაც ნათლისღების საიდუმლოში. რადგან ის, ვისაც მირონცხება ჯერაც არ მიუღია, სრულად ვერ იქნება ნათლისღების მადლის მოზიარე, რომელშიც ადამიანი ცოდვათაგან განიბანება სულიწმიდის მიერ და აღმოიშობა, ოღონდ ჯერაც მადლის წინდის, სიცოცხლის კეთილსურნელებისა და სულიწმიდის ბეჭდის გარეშე. ამიტომაც რამდენადაც აუცილებელია ნათლობა, იმდენადვე აუცილებელია მირონცხებაც.
 
მოციქულ ფილიპესგან მონათლულებს ხელი დაასხეს პეტრემ და იოანემ, რათა მათ მიეღოთ სულიწმიდა, რომელიც არის კიდევაც მირონი. რადგან მაშინ, მოციქულთა დროს, და შემდგომ მრავალ სხვასაც, ეს მირონი ხელის დადებით ეძლეოდათ. მაშინ ეს ხდებოდა ხელის დადებით, ახლა კი ამის ნაცვლად იცხებენ დიდ მირონს, რომელსაც აკურთხებენ არა პრესვიტერები, არამედ პატრიარქები და მღვდელმთავრები, ანუ ის პირები, რომლებიც შემოსილნი არიან პეტრესა და იოანეს ძალით. სწორედ ის, დაიგზავნება რა დედამიწის ყოველ კუთხეში, შემოსილია იმავე ძალით, რაც ადრე ხელის დადებას ჰქონდა. აუცილებელია მისით იქნას აღბეჭდილი ყოველი ნათელღებული მორწმუნე, რათა თვით ნათლისღებამ მიიღოს სისრულე.
 
ამრიგად, თუკი მაცხოვარმა თავისი ნათლისღებისას მიიღო სულიწმიდა და ფილიპეს მიერ მონათლულებმაც მიიღეს სული მოციქულთა პეტრესა და იოანეს ხელის დადებით, რათა არასრულყოფილები და არააღუბეჭდელნი არ დარჩენილიყვნენ, დღეს ნათელღებულებს ვცხებთ დიდ მირონს, რათა არ დარჩნენ (როგორც ლათინები ტოვებენ ყრმებს და სხვებსაც) არასრულყოფილად და აღუბეჭდველად, სულიწმიდის მადლის მიუღებლებად და ქრისტეს ბეჭდის არმქონეებად. რამეთუ მირონი არის ქრისტეს ბეჭედი სულში, რასაც გამოხატავს მღვდელი მირონცხების დროს და ამბობს; "ბეჭედი მონიჭებულ არს სულისა წმიდისა მიერ, ამინ". ის, ვისაც მირონი არ მიუღია, ჯერაც უზიარებელია მადლისა და აღბეჭდილი არ არის ქრისტეს ბეჭდით.
 
მირონი კი - უბრალო ზეთი როდია, არამედ საკურთხეველში ლოცვით იკურთხება ქრისტეს მღვდელმთავართა მიერ და შეიმოსება მოციქულთა ძალით, ანუ, უკეთესი იქნება ვთქვათ, თვით ქრისტეს მიერ. საიდუმლო მირონად არ მიიჩნევა ის მირონი, რომელიც წმინდანთა ნაწილებიდან მოედინება, როგორც, მაგალითად, ღმრთის წმიდა დიმიტრი მირონმდინარისგან ან რომელიმე სხვა წმინდანისგან (როგორც, მაგალითად, დიდმოწამე მამანტისგან კუნძულ კვიპროსზე, რომელთა შესახებაც თვითმხილველნიც მოწმობენ); ან მირონი, რომელიც მოედინება ხატებიდან, როგორც ამას ვხედავთ სიტინის (Σιττήν) ხატზე. ასეთ მირონად არ მიიჩნევა კანდელთა ზეთიც, წმიდა ხატების ან წმინდანთა ნაწილების წინ რომ ანთია. რადგან თუმც ყოველი ჩამოთვლილი პატივისცემის ღირსია, ღვთიური მადლის მქონეა და კურნების ძალაც გააჩნიათ, მათ არა აქვს საღმრთო მირონის ის ძალა, რომელიც ამ უკანასკნელს მღვდელმთავრების ლოცვის მიერ ენიჭება.
 
მირონი მარტივად როდი იკურთხება, არამედ წმიდა და დიდ ხუთშაბათს ღვთისმსახურებისას იდება ტრაპეზზე (საყდარზე), რომლის ბოლოს აღევლინება წმიდა ლოცვები. ის წმიდადიქმნება ჯვრის საღმრთო ბეჭდი, როგორც საღმრთო საიდუმლო. და როგორც ვერ გახდება ქრისტეს ხორცი და სისხლი პური და ღვინო, თუკი ის არ იკურთხება მღვდლის მაკურთხებელი ლოცვებით, ასევე მირონიც არ შეიქმნება დიდ მირონად, თუ მას ღვთაებრივი მღვდელმთავრები შესაბამისი ლოცვებით არ აკურთხებენ.
 
სწორედ ნათლისღებისა და მირონის წყალობით ვიწოდებით ჩვენ ქრისტიანებად (ცხებულებად - "აპოკ." რედ.) და ასეთიც არის ის სინამდვილეში, განსაკუთრებით კი მირონის წყალობით, რომელიც კიდევ ცხებად (ქრისმად, χρισμα) იწოდება, რადგან ქრისტეც (ცხებული) ასე იმიტომ იწოდება, რომ ცხებულ იყო (χρισθηναι) სულიწმიდის მიერ. ამის შესახებ ლაპარაკობენ პეტრეც და დავითიც. "ამისთჳს, - ამბობს ფსალმუნთმგალობელი, - გცხო შენ ღმერთმან, ღმერთმან შენმან, საცხებელი სიხარულისა უმეტეს მოყუასთა შენთა" (ფსალმ. 44:8). რაც ნიშნავს: აღგავსო მან შენ ყოველი ნიჭით (რადგან შენ მიიღე ღვთაებრივი სისრულე), შენი მოზიარენი კი მიიღებენ შენგან ნიჭებს, როგორც წყაროსგან.
 
ამრიგად, მაცხოვარმა მიიღო მირონი ნათლისღებაშიც, როდესაც მასზე გარდამოვიდა სულიწმიდა, და თავისი ტანჯვის წინაც, როდესაც თქვა, რომ "ნელსაცხებელი რომ მცხო ტანზე, ამით დასამარხად გამამზადა" (მათე 26:12), რითაც აჩვენა, რომ ჩვენთვის უნდა მოკვდეს. ის ყოველთვის რჩებოდა ცოცხალ ღმერთად, და თავისთან განუყოფლად გააჩნდა სულიწმიდის ცხოველმყოფელი მოქმედება.


12. იმის შესახებ, რომ მაცხოვარმა თვითონაც აღასრულა ლიტურგია

რაც შეეხება მისი უწმიდესი ხორცისა და სისხლის მღვდელმოქმედებას, ცხადია, რომ ის მან თვითონვე აღასრულა და მისი აღსრულება ჩვენც გვამცნო.
 
"ეს ჰყავითო, - ამბობს, - ჩემს მოსახსენებლად" (Лк. 22:19). "ის თვითონ არის მღვდელი, წესისამებრ მელქისედეკისა" (ებრ. 7:21), (შემწირველი პურისა და ღვინისა), არასოდეს შეწყვეტს მღდლად ყოფნას, ან, უკეთესი იქნება ვთქვათ, ის არის მარადიული მღვდელი. რადგან მან ნებაყოფლობით მიიტანა თავი ჯვარზე სამსხვერპლოდ. და დღემდე სწირავს. მან საკუთარი თავი მსხვერპლად შეწირა მამა ღმერთს, - და დღემდე სწირავს, სთავაზობს მარადიულ საკლავს მარადიული დაკმაყოფილებისთვის მამისა ჩვენს გამო. სწორედ ის გვყავს "დიდი მღვდელმთავარი, რომელმაც გამოვლო ცანი, იესუ, ძე ღვთისა, მტკიცედ მივსდიოთ მის აღსარებას" (ებრ. 4:14). და "სწორედ ასეთი მღვდელმთავარი გვშვენოდა: წმინდა, უმანკო, უმწიკვლო, ცოდვილთაგან განრიდებული და ზეცათა უზენაესი" (ებრ. 7:26), მაგრამ დამდაბლებული ჩვენ, ცოდვილთა გამო.
 
 
13. იმის შესახებ, რომ მაცხოვარმა კაცობრივად მიიღო მღვდლისა და მღვდელმთავრობის ხარისხი

ის, რომ მაცხოვარმა საკუთარ თავზე მიიღო მღვდლისა და ჩვენი მღვდელმთავრის ხარისხი, თვითონვე გაგვიცხადა. ეს გამოვლინდა იმაში, რომ ის, იყო რა სიტყვა ღვთისა, განკაცდა ჩვენს გამო, და მივიღეთ მოწმობა მის შესახებ მამისგან, და ხელდასხმულ იყო სულიწმიდის მიერ, როგორც ეს ჯერ კიდევ იწინასწარმეტყველა ესაიამ: "გამოვიდეს კუერთხი ძირისაგან იესესსა და ყუავილი ძირისაგან აღმოჴდეს. და განისვენოს მის ზედა სულმან ღმრთისამან, სულმან სიბრძნისა და გულისხმის-ყოფისა, სულმან განზრახვისა ძლიერებისა, სულმან მეცნიერებისა და ღმრთისმსახურებისა" (ეს. 11:1, 2).
 
მაშ იხილე, როგორ მიიღო მან ეს საკვირველი და ქებული ხელდასხმა. როგორ იღებს კაცობრივად ხელდასხმას მამისგან ჩვენთვის ისე, რომ რჩება ბუნებით ღმერთად, ყოვლადძლიერად, ყოვლისშემოქმედად და წმიდად (რამეთუ ის არის ღმრთის ცოცხალი სიტყვა, ყოვლადძლიერი და წმიდა).
 
ჯერ-ერთი - თვით ნათლისღებაში. რადგან მაშინ, ერთდროულად ინათლებოდა რა და ადამიანთათვის ხელშესახები იყო, ერთგვარად ხელდაისხმებოდა: იოანემ ხელი დაადო მას, და მან მიიღო სულიწმიდა. უფრო მართებული იქნება ვთქვათ: მან მიიღო ხელდასხმა მამისგან, როდესაც ხელის ნაცვლად გადმოვიდა სულიწმიდა, თვით მამამ კი თქვა: "შენ ხარ ძე ჩემი საყუარელი, შენ სათნო-გიყავ" (მარკ. 1:11).
 
მეორეც, მან უდიადესი ხელდასხმა მიიღო ფერიცვალების მთაზე, როდესაც თვითონვე გაბრწყინდა საღმრთო დიდების ნათლით, როგორც მზე სიმართლისა. ის იმყოფებოდა იმ ნათელ ღრუბელში, რომელმაც მუდამ მასთან მყოფი სულიწმიდა მოასწავა. ამ ღრუბლიდან მამა მოწმობდა მასზე და ამასთანავე გვიცხადებდა, რომ მასზეა დავანებული მამის სათნოება. ძეზე - მოციქულთა მასწავლებელზე უთითებდა იგი (მამა), როგორც თავის ცოცხალ სიბრძნეზე. ის ამბობს: "ესე არს ძე ჩემი საყუარელი, რომელი მე სათნო-ვიყავ" (მათე 17:5). და კიდევ დაამატა: "მაგისი ისმინეთ", რაც მის მასწავლებლობას ეხება. საღმრთო მასწავლებლობის ეს აზრი თვით ქრისტემაც გადასცა თავის მოწაფეებს, როცა უთხრა: "რომელმან თქუენი ისმინოს, ჩემი ისმინა" (ლუკა 10:16).
 
მაშ ხედავ, როგორ მიიღო მან ხელდასხმა სულიწმიდის მიერ მამისგან?
 
 
14. იმის შესახებ, რომ პატიოსანი ქორწინება ქრისტემ, ეკლესიის მეშვეობით, საკუთარ თავთან მიმართებაშიც აკურთხა, აღასრულა რა იგი წმიდა სულში

ყურადღება მიაქციე, როგორ დააწესა მან, შემოქმედმა და აკურთხა ქორწინება. შენ იცი, რომ ის მივიდა ქორწილში გალილეას კანაში. და თვითონ იშვა უბრალო კაცზე დაწინდულისგან, რათა ეკურთხებინა ჩვენი შობა.


15. იმის შესახებ, რომ ქრისტემ ქორწინებას ქალწულება ამჯობინა

ქრისტემ ქორწინებას ქალწულება ამჯობინა, რადგან მისი მამა არის ქალწული, რომელიც შობს მას უვნებოდ და უხორცოდ. მისი დედა, მშობელი განკაცებული ღმრთისა, ხორციელად იყო ქალწული, და დარჩა ასეთად, და მარადის ქალწულია. მან შვა ქრისტე ხრწნილების გარეშე, ისევე როგორც ჩაისახა მასში უთესლოდ.
 
მაგრამ ნუ დაივიწყებ მის საკვირველ და ჭეშმარიტად ქალწულებრივ, ღვთაებრივ ქორწინებას. როგორც ბრწყინვალე სიძემ, ისურვა მან ჩვენი სულები და შეგვიყვარა, როგორც თვითონვე ბრძანა. სიყვარულით დადო სული თვისი ჩვენთვის, უსასყიდლოდ გადმოგვეცა და თავის უწმიდეს სისხლში დაგვწინდა - მისი წმიდა ეკლესია.
 
სწორედ ამას გამოხატავს პავლე, კეთილი დამწინდველი: "დაგწინდეთ ერთ კაცზე, რათა უბიწო ქალწულად წარგადგინოთ ქრისტეს წინაშე" (2 კორინთ. 11:2).
 
ხოლო სამეფო ძის დიდებულ და ბრწყინვალე ქორწილზე სახარებაში (მათე 22:1-14) მოგვითხრობს თვით სიძე, სიკეთით დამშვენებული უმეტეს სხვა კაცთა, როგორც წმიდა და უბიწო. ასე აღასრულა მან თავისთავად ის, რაც ეხება ქორწინების საიდუმლოს.
 
 
16. იმის შესახებ, რომ ქალწულობა ქრისტესთან ქორწინებაა

აი რატომაა, თუ ვინმეს სურს და შეუძლია დაიწინდოს მასზე და ზეციური სასუფეველისთვის თავს ისაჭურისებს (ანუ ქალწულობას იცავს - "აპოკ." რედ.) იმის სურვილით, რათა საკუთარ თავში დაიტევოს ეს სიტყვა, დიდებით იღებს მას პატიოსანი და ყოვლადწმიდა ქრისტე, უერთდება მას, ეხსნება როგორც წმიდას და სრულად იმკვიდრებს მასში. ასე აკურთხებს ის იმ კავშირს, რომელსაც მასთან ვამყარებთ. მაგრამ არც შვილთა გაჩენისგან მიაქცევს თავის პირისახეს იგი. რადგან, როგორც ღვთაებრივი პავლე ამბობს, ზოგიერთი გადარჩებაო "შვილთა გაჩენით" (1 ტიმ. 2:15). თვით ქრისტეც ყრმა იყო, ვნების გარეშე ყრმათაგანვე იღებდა ქებას, და აკურთხებდა ბავშვებს და იხუტებდა მათ.
 
ხოლო სიძვას და მრუშობას, თვით ოდენ უწმინდურ შეხედვამდე ან გულის მოძრაობამდე, ის გმობდა. მან ოდესღაც სოდომელები ცეცხლს მისცა. და კიდევ გვიწინასწარმეტყველებს სასჯელებს, როდესაც ამბობს, რომ "განკითხვის დღე სოდომის მხარისთვის უფრო ასატანი იქნება" (მარკ. 6:11; მათე 11:24), ვიდრე მათთვის, ვინც არ მიიღო ქადაგება, თუმცა იმათაც ელოდება მარადიული ტანჯვა ყველა უკეთურთან ერთად.
 
შემდეგ, დააწესა რა ქორწინება და მისცა და დარიგება მის შესახებ, ქრისტემ თვით აღასრულა ისეთი რამ, რაც ეხება სინანულსა და აღსარებას.
 
კლერიკოსი:
 
– იმისგან, რასაც შენ, წმიდაო მეუფეო, აქამომდე ამბობდი, მრავალი სარგებლობა მივიღეთ, რადგან მოვისმინეთ აუცილებელ საგანთა შესახებ და, განსაკუთრებით იმის შესახებ, თუ როგორ მიიღო ხელდასხმა ყოვლისშემძლემ ბუნებით და ჭეშმარიტად მხოლოდ წმიდამ. მეორე მხრივ, შევიტყვეთ, როგორ მიიღო უბიწომ და წმიდამ დაწინდვა და წმიდად შევიდა კავშირში თავის წმინდანებთან საკუთარი ღვთაებრივი და გაუნელებელი სიყვარულით. მაგრამ ვერ გაგვიგია, როგორ მიეახლა უცოდველი სინანულს?
 
 
17. იმის შესახებ, რომ სინანულის საიდუმლო გაგვიხსნა თვით მაცხოვარმა

მღვდელმთავარი:
 
ეს კარგად თქვი შენ. მაშ უწყოდე, რომ ის მიეახლა სინანულს არა საკუთარი თავის, არამედ ჩვენს გამო, რადგან "მან თავს იდო ჩვენი უძლურებანი და იტვირთა ჩვენი სნებანი" (მათე 8:17). მას კი არ შეუნანია, არამედ ასწავლიდა სინანულს. სწორედ ამის შესახებ ამბობდა იგი უპირველეს ყოვლისა, იცოდა რა ჩვენი ადვილად მიდრეკადობა ცოდვისკენ: "მოინანიეთ, ვინაიდან მოახლოვდა ცათა სასუფეველი" (მათე 4:17). რამეთუ როგორ მიეახლებოდა სინანულს კაცთა შორის მხოლოდ უბიწო, ან, უმჯობესია ვთქვათ, მხოლოდ წმიდა და პატიოსანი? მაგრამ მან მოგვცა სწავლება სინანულზე ჩვენს გამო.
 
მან თქვა: "მართალთა სახმობლად კი არ მოვსულვარ, არამედ ცოდვილთა სინანულად" (მათე 9:13), ამიტომაც არ უკადრისობდა ეჭამა და ესვა მეზვერეებთან და ცოდვილებთან ერთად, რისთვისაც მას იუდეველები განიკითხავდნენ. მემრუშეთაც იღებდა მოწყალებიტ, რადგან ისინი ეხებოდნენ მის ფეხებს, შეუვრდებოდნენ ლოცვით, და თავზე მირონს ასხამდნენ, ცრემლებით ბანდნენ ფეხებს და თმებით უმშრალებდნენ. და არ უარყო მან ქანანეველი დედაკაცი - წარმართი. არც მრუშობაში მხილებული დასაჯა, არამედ მხოლოდ უთხრა, რომ მეტად აღარ შეეცოდა. მან უეცრად კი არ უარყო ვერცხლისმოყვარენი და მტაცებელნი, არამედ სიხარულით შეიწყნარებდა მათ და მრავალგზის. მიიღო მან მევახშე და მეზვერე, რომელმაც მიატოვა თავისი ხელობა. ქრისტემ შეიწყნარა მკვლელი და ავაზაკი ოდენ ჯვარზე წარმოთქმული ერთი სიტყვის გამო. მან მიუტევა თავის პირველ მოწაფეს, რომელმაც სამჯერ უარყო იგი, იმის შემდეგ, რაც იგლოვა თავისი ცოდვა და სამგზის აღიარა მის წინაშე თავისი სიყვარული. მან მიიღო პავლე, ადრინდელი მგმობელი და მდევნელი, რომელიც მოიქცა ღვთიური მოშურნეობისკენ. ამ ყველაფრით, ისევე როგორც მისგან მოცემული იგავებით: უძღებ შვილზე და სხვებზე, - ქრისტემ დააწესა და საქმით გახსნა სინანულის საიდუმლო.


18. იმის შესახებ, რომ სინანულის საქმენი ქრისტემ ჩვენს გამო აღასრულა
თვით უფალს არ ჰქონია საჭიროება, რომ სინანულის საქმენი აღესრულა, არამედ სინანულის საქმეთ იმისთვის იქმოდა, რათა ჩვენთვის სინანულისა და მორჩილების გზა ეჩვენებინა. ის მარხულობდა, ლოცულობდა, მწირად ცხოვრობდა, იყო თავმდაბალი და თავშეკავებული, ქერის პურით და პატარა თევზებით იკვებებოდა. ხშირად ის პურის არმქონედ წარმოგვიდგება, თუმცა მის ირგვლივ მყოფთ თავისი კურთხევით პურებს უმრავლებს. ჩვენ მას ფეხით მოსიარულედ და მოგზაურად ვხედავთ, რომელსაც, როგორც თვითონ ბრძანა, თავის მისადები არსადა აქვს. ჩვენ ვხედავთ, როგორ ითმენს დამცირებებსა და შეურაცხყოფებს, ჩაქოლვის მუქარებს, მაგრამ ბოროტებას ბოროტებით როდი მიაგებს, არამედ, პირიქით, თავის მტრებს აკურთხებს.
 
მას გასცემს მეგობარი, ის ევნება საკუთარ მონათაგან, რომელთა გამოც ღვაწლი იტვირთა: ითმენს ცილისწამებას, ფურთხებას, ყვრიმალში ცემას, გამათრახებას შიშველ სხეულზე, განსჯას, და ჯვარცმას, როგორც ავაზაკი სხვა ავაზაკებთან ერთად.
 
ის არის ყოველივეს შემოქმედი, და "იქმნა ჩუენთჳს წყევასა ქუეშე" (გალატ. 3:13), რათა დაერღვია ჩვენზე არსებული წყევლა და მოეცა კურთხევა; კვდება, რათა როგორც ცოცხალთ, ასევე ჯოჯოხეთში მყოფთაც მისცემოდათ სინანულის ნიჭები, რადგან ის აცხოვნებს იქ მყოფ მორწმუნეთაც.
 
აღდგა რა მკვდრეთით, მას მთელი სამყაროსთვის მოაქვს აღდგომა და განახლება - სინანულის მიერ, რომელთა დახმარებითაც, ურწმუნონი და უკეთურნი, მოექცევიან რა ქრისტეს რწმენისკენ, უბიწოებისა და ქალწულებისკენ, ანგელოზთასწორ არსებებად წარმოჩინდებიან. დღემდე იქმს ქრისტე ცხონების ამ საქმეთ, ურწმუნოთ რწმენისკენ მოუწოდებს, ანიჭებს რა მათ ნათლისღების მიერ ცოდვათა მიტევებას, თუმც მათ ურიცხვი ცოდვები ჰქონდეთ.
 
მოუწოდებს მართალთაც, რომლებიც, შესცოდავენ რა მიმართავენ მას, და ისიც აღსარების, ცრემლების, შემუსვრილობის, მოწყალებისა და სხვა ძალისაებრ აღსრულებადი საქმეების მიერ კვლავ მიუძღვის მათ ცხონებისკენ.
 
 
19. იმის შესახებ, რომ სინანულის გამო მღვდელმთავრებს სწორედ ქრისტესგან მიეცათ გახსნისა და შეკვრის ნიჭი
ჩვენი ცხონებისთვის მან ჩვენ, ადამიანებს, მოგვანიჭა შეკვრისა და გახსნის უფლება. თვითონ სულის შებერვით ეს ნიჭი ჯერ მოციქულებს უბოძა. რადგან წერილ არს: "შეუბერა და უთხრა მათ: მიიღეთ სული წმიდა. ვისაც მიუტევებთ ცოდვებს, მიეტევებათ, და ვისაც დაუტოვებთ, დარჩებათ მათ" (იოანე 20:22-23).
 
ეს ყველაფერი კი იმისთვის, რათა ისინი, ვინც სულიერი თავმდაბლობით მოდის აღსარებაზე, უკვე განიდრიკება რა ცოდვისგან გულწრველი სინანულით, ღიად და აშკარად მიიღოს მიტევება. სულიწმიდის სწორედ ეს ძალა, რომელიც მღვდელმსახურთა მიერ მოქმედებს, და სიკვდილის მიერ ზოგს გახსნის შეკვრისგან, ზოგს კი - შეკრულად დატოვებს.


გაგრძელება იქნება.

წყარო: Премудрость нашего спасения / святитель Симеон Солунский — М.: Благовест, 2010.

წმ. სიმეონის მოცემული თხზულების ქართული თარგმანი მომზადებულია საიტ "აპოკალიფსისის" მიერ.
Назад к содержимому