განმარტებანი - მცირე აპოკალიფსისი - აპოკალიფსისი

Перейти к контенту
სწავლანი > განმარტებანი
მცირე აპოკალიფსისი

მათეს სახარების 24-ე თავის განმარტება
მცირე აპოკალიფსისი
იესუს ბოლო ქადაგება იყოფა ორ ნაწილად: პირველი არის აპოკალიპტური (თ. 24), და მეორე, - იგავებისგან შემდგარი ნაწილი, რომელიც პირველის ილუსტრირებას წარმოადგენს.

ეს ქადაგება ძლიერ განსხვავდება მთელი დანარჩენი სახარებისგან, რადგან ის განსაკუთრებული შინაარსისაა: აქ იესუ სამყაროს აღსასრულზე ლაპარაკობს აპოკალიპტიკის ენაზე, რასაც ჩვენ სახარებებში პირველად ვხვდებით. რაც შეეხება თვით ქადაგებას ის შედგენილ ხასიათს ატარებს, რადგან მასში შეერთებულია ქადაგებანი, რომლებიც, სავარაუდოდ, ადრე დამოუკიდებელნი იყვნენ. ამგვარი დასკვნა შეიძლება გავაკეთოთ მარკოზისა და ლუკას სახარებებიდან, რომლებთანაც ზოგიერთი გამონათქვამები სხვადასხვა ადგილას გვხვდება და განთავსებულნი არიან სხვა კონტექსტში (შეად. მთ 10:19-20; მთ. 10:22; ლკ. 17:31). ქადაგების მეორე თავისებურებას წარმოადგენს მისი ჟანრის განსაზღვრა, რადგან მასში შეერთებულია ქადაგების, ანდერძის, წინასწარმეტყველებისა და აპოკალიპტური ხედვის ელემენტები.

წმიდა წერილიდან ვიცით, რომ დიდი ადამიანი სიკვდილის წინ ამბობდა სიტყვას, რომელიც მიმართული იყო თავისი შვილების ან მიმდევრებისადმი, მაგალითად, იაკობი (დაბ. 48:21-49:28), მოსე (მეორე რჯლ. 31:28-30; 32), იეშუა ბენ ნუნი (იესუ ნავე 23-24), სამუელი (1 მეფ. 12), დავითი (1 პარ. 25-29:20) და სხვა. წმიდა წერილში ბევრი წინასწარმეტყველური წიგნია, და ადამიანებს, როგორც წესი, წარმოდგენა აქვთ წინასწარმეტყველებაზე. მაგრამ უნდა გვახსოვდეს, რომ მომავალ მოვლენათა წინასწარმეტყველებაში მთავარი მოსახდენი მოვლენები როდია, ის შეიძლება არც კი იყოს ნახსენები. ღმერთი წინასწარმეტყველის პირით ადამიანებს არიგებს, აფრთხილებს, ამხელს, ითხოვს სინანულს და სულიერ ცვლილებას.

აპოკალიპტიკა კი დაინტერესებულია სხვა თემით - სამყაროს აღსასრულითა და ამ აღსასრულის წინა ჟამში ეკლესიისა და კაცობრიობის ხვედრით. ის გვეუბნება ისტორიის იმ პერიოდზე, როდესაც ღმერთი ისტორიის მსვლელობაში თავისი უშუალო და პირდაპირი ჩარევით ამარცხებს ბოროტებას და ამთავრებს ისტორიის მსვლელობას.

აპოკალიპტური ლიტერატურის ჯანრი ძალიან პოპულარული იყო აღთქმათშორის პერიოდში (ენოქის წიგნი, ეზრა, იუბილეთა წიგნი და მრავალი სხვა), მაგრამ კანონიკურ წერილშიც შეტანილია საკმაოდ მრავალი აპოკალიპტური ტექსტი: ესაიას, ეზეკიელის, იოველის და, უპირველეს ყოვლისა, დანიელის წინასწარმეტყველებათა ცალკეული თავები. მათეს სახარების 24-ე თავს, რომელიც მრავალ საკითხში იმეორებს მარკოზის სახარების 13-ე თავს, ბევრმა "მცირე აპოკალიფსისიც" კი უწოდა. ზოგიერთი მკვლევარი მათეს სახარების 24-ე თავს მიიჩნევდა იუდეო-ქრისტიანთა წრეებიდან გამოსულ ნაწარმოებს, რომელიც დაიწერა უშუალოდ ამბოხების წინ ან თუნდაც რომის წინააღმდეგ 66 წ.-ს მომხდარი ამბოხების დასაწყისში.

ამგვარი კომენტატორების აზრით, მსგავსი ტექსტი არ შეიძლებოდა ყოფილიყო ქრისტეს ქადაგება, თუნდაც იმიტომ, რომ აქ მოცემულია "ნიშნები", მათ კი, როგორც ცნობილია, ქრისტე არ იძლეოდა (მათე 12:39). მაგრამ ამ თავის ყურადღებით შესწავლა ათვალსაჩინოებს, რომ ეს "აპოკალიფსისი" მხოლოდ მოგვაგონებს ამ ჟანრის ნაწარმოებს. კლასიკურ აპოკალიფსისში თხრობა ყოველთვის სწარმოებს ძველი დროების ვინმე დიდი და ცნობილი პიროვნების სახელით, რომელსაც ყოველთვის ეძლევა გამოცხადება მომავალ მოვლენებზე. ამგვარი ადამიანი, როგორც წესი, ანგელოზს ცაში აჰყავს, თან დაჰყვება და მომავალ მოვლენებსა და მის წინამორბედ ნიშნებს უჩვენებს. აპოკალიფსისში ბევრი ასეთი საიდუმლო სიმბოლოა, რომელიც თავის განმარტებას ელის.

ამრიგად, იდუმალთმხილველისთვის ადრიდანვე ცნობილია მომავლის სცენარი, ასევე განსაკუთრებულ ნიშანთა მთელი სისტემა, რომლებიც ერთი პირიოდის დასასრულსა და ახალი პერიოდის დასაწყისზე მიანიშნებენ. ასეთია, მაგალითად, იოანეს აპოკალიფსისი, იმ განსხვავებით, რომ იდუმალთმხილველი აქ მოვლენათა თანამედროვეა და არა წარსულის დიადი ადამიანი, როგორც იყო თუნდაც ენოქი ან ადამი.

ამ "მცირე აპოკალიფსისში" არ გვხვდება აპოკალიპტური ლიტერატურის მრავალი ნიშანი  (წმიდა ომი, რომის განადგურება, სიძულვილის და შურისძიების გრძნობა, დიასპორის შეკრება, იერუსალიმის განახლება, ძალაუფლება წარმართებზე, ახალი, მომავალი საუკუნის სიუხვე, ნეტარება და სხვა). აი რატომ არის უმჯობესი ეს ტექსტი განსაზღვრულ იქნას, როგორც წინასწარმეტყველური ქადაგება ზოგიერთი აპოკალიპტური ელემენტით (მშობიარობის ტკივილები, უბედურებები, აღსასრული).

ამ ქადაგებით იესუ ამთავრებს მოწაფეთა განსწავლას და ამთავრებს თავის მიწიერ მსახურებას, ამიტომაც სრულიად ბუნებრივია, რომ მისი შინაარსი ეხება იერუსალიმისა და სამყაროს აღსასრულს.

მათეს სახარების 24-ე თავს რთული კომპოზიცია და ჩვენთვის უჩვეულო ლოგიკა გააჩნია. მისი გეგმა დაახლოებით ასეთია: 1) შესავალი (მ. 1-3); 2) "ნიშნები", რომლებიც სინამდვილეში არ წარმოადგენენ ნიშნებს (მ. 4-8); 3) მოწაფეთა დევნა (მ. 9-14); 4) "მეორე ნიშანი", ანუ წინასწარმეტყველება იერუსალიმის ხვედრზე (მ. 15-22), ცრუწინასწარმეტყველთა გამოჩენა (მ. 23-25); 6) "მესამე ნიშანი" ანუ წინასწარმეტყველება სამყაროს აღსასრულზე (მ. 26-31); 7) "მეოთხე ნიშანი", ანუ იგავი ლეღვის ხეზე (მ. 32-35); 8) მზადყოფნის საჭიროება, რადგან ნიშნები უკვე აღარ იქნება (მ. 36-44).

მკითხველი თუ ყურადღებით შეისწავლის ამ თავს, გაიგებს, თუ რატომ ჩავსვით სიტყვა "ნიშანი" ბრჭყალებში. იესუს თანამედროვე აპოკალიპტური თხზულებებისთვის (სამყაროს აღსასრულის მათი ნიშნებითურთ) - იესუმ სრულიად უგულებელჰყო ამგვარი ნიშნების გამოყენება, რომელთა წყალობითაც ადამიანს თითქოსდა შეუძლია სამყაროს აღსასრულის ჟამის გამოანგარიშება. კაცის ძე კი მოვა უეცრად, და ამიტომაც ადამიანები მუდმივად უნდა ფხიზლობდნენ, და არ იუქმონ, არ იზარმაცონ და მხოლოდ სამყაროს აღსასრულის წინ მოინდომონ სწრაფი სინანული.

24-ე თავი მთავრდება იგავით გონიერ და უგნურ მონებზე (მ. 45-51). ამავე თემას - მუდმივ მღვიძარებაზე, ჯილდოებსა და სასჯელებზე - აგრძელებენ 25-ე თავის ორი იგავი: ათ ქალწულზე (მ. 1-13) და დამარხულ ტალანტზე (მ. 14-27). ქადაგება მთავრდება უკანასკნელი სამსჯავროს დიადი სურათით (მ. 31-46).  


1. გამოვიდა იესუ ტაძრიდან და წავიდა; მიუახლოვდნენ მისი მოწაფეები, რათა ტაძრის შენობები ეჩვენებინათ მისთვის.

2. ხოლო იესომ მიუგო მათ: ხომ ხედავთ ყოველივე ამას? ჭეშმარიტად გეუბნებით თქვენ: ქვა ქვაზე არ დარჩება აქ, არამედ ყველაფერი დაინგრევა.
მცირე აპოკალიფსისი
იერუსალიმის დანგრევა. დევიდ რობერტსი (1850 წ.)

სინოპტიკოსები (მათე, მარკოზი და ლუკა მახარობლები) ზუსტად უთითებენ, თუ საითკენ გაეშურა მაცხოვარი თავის მოწაფეებთან ერთად, კერძოდ, ელეონის მთისკენ (მთ. 24:3; მკ. 13:3), საიდანაც კარგად ჩანდა იერუსალიმიც, მთელი თავისი ბრწყინვალებით, და ტაძარიც. ეს დასტურდება შენიშვნებითაც (მთ. 26:6 და მკ. 14:3), საიდანაც ვხედავთ, რომ ელეონის მთაზე წარმოთქმული გრძელი "ესქატოლოგიური" ქადაგების შემდეგ, იესუ მივიდა ბეთანიაში. მან ტაძარი დატოვა სიტყვებით: "და აჰა, გრჩებათ თქვენი სახლი ოხრად" (მთ. 23:38). მან თითქოსდა მტვერი ჩამოიბერტყა თავის ფერხთაგან (შეად. მთ. 10:14) იმ სახლის წინაშე, რომელიც ოხრად უნდა დარჩენილიყო. გზაზე, გარკვეული დროით, ტაძრის ნაგებობები არ ჩანდა. მაგრამ მკვეთრი მოსახვევის შემდეგ ის კვლავ წარმოუდგა ყველას მთელი თავისი დიდებულებით. მოწაფეებს, რომლებიც ქრისტეს ახლდნენ და, რომლებსაც, რა თქმა უნდა, ესმათ მისი სიტყვები ტაძრის გაპარტახების შესახებ, კარგად ვერ წარმოედგინათ, თუ როგორ უნდა მოსულიყო გაპარტახება ამ უდიდებულეს ადგილას, რომელიც ყველასთვის აშკარა იყო. ტაძრის მშენებლობა დაიწყო ქრ. შობამდე 20 წელს და დასრულდა 63 წ. ქრისტეს შობის შემდეგ. მისი ნაგებობები ჯერაც დაუსრულებელი იყო, მაგრამ მისი სიდიადე ყველას ანცვიფრებდა. ტაძარი სამყაროს ერთ-ერთი საოცრება იყო. რა აზრი ჰქონდა ამ ნაგებობას? ყველა იუდეველი იერუსალიმს და მის ტაძარს უკავშირებდა თავის სანუკვარ ოცნებას, რომელიც მესიის მოსვლით უნდა დაგვირგვინებულიყო. ახლა კი მესია ამბობს, რომ ტაძარი გაპარტახდება. ამიტომაც მოწაფეები მიეახლნენ ქრისტეს (ელეონის მთისკენ სვლის დროს) და ტაძრისა და მისი დამხმარე ნაგებობების სიდიადეზე მიანიშნეს. მარკოზის მიზედვით ცოტა სხვანაირადაა - მოწაფეები ქრისტეს არ მიანიშნებენ ტაძრის ნაგებობაზე, არამედ მას მხოლოდ ერთი მოწაფე ესაუბრება, თუ როგორი ქვები და როგორი ნაგებობები აქვს ამ ტაძარს; ლუკას მიხედვით კი, ოდნავ სხვანაირად, - ზოგიერთები, - როგორც ჩანს, მოწაფეთაგან, - გზაზე მიმავალ იესუს ეუბნებოდნენ, როგორი ძვირფასი ქვებითაა მორთული ტაძარი. ყველა ამ მონათხრობში იოტისოდენა წინააღმდეგობაც კი არ არის, რადგან ყველაფერი სწორედ ისე შეიძლებოდა ყოფილიყო, როგორც ისინი ჰყვებიან, თანაც ერთი ერთ რამეზე ამახვილებს ყურადღებას, სხვა კი - სულ სხვა რამეზე.

ექვთიმე ზიგაბენი (დაახლ. 1050-1122): "როდესაც მოწაფეებს ესმათ მაცხოვრის სიტყვები: "და აჰა, გრჩებათ თქვენი სახლი ოხრად" (ლუკა 13:35), - უკვირდათ, რომ ასეთი ტაძარი გაპარტახდებოდა; ამიტომაც მიუახლოვდნენ მას, რათა ტაძრის საუცხოო ნაგებობებისთვის მიეთითებინათ".

ნეტ. იერონიმე სტრიდონელი (დაახლ. 347–419/20): პირდაპირი აზრით (juxta historiam) ადგილის მნიშვნელობა გასაგებია. მაგრამ, გადატანითი მნიშვნელობით ეს ნიშნავს, რომ, როდესაც უფალი ტაძრიდან გამოვიდა, სჯულისა და მისი მცნებების მთელი ნაგებობა ისე უწესივროდ არეულიყო, რომ იუდეველებს არაფრის აღსრულება არ შეეძლოთ; თავის წართმევით კი სხეულის ყველა ნაწილი ერთმანეთს გადაემტერა.

წმ. იოანე ოქროპირი (IV ს.): რამდენადაც ქრისტემ თქვა: "და აჰა, გრჩებათ თქვენი სახლი ოხრად" (მათე 23:38) და კიდევ მანამდე აუწყა უამრავი უბედურებების შესახებ, მაშინ მოწაფეები, მოისმინეს რა ეს, გაკვირვებით მიუახლოვდნენ მას, ანახებდნენ ტაძრის სილამაზეს და გაოცებული არიან, ნუთუ ასეთი სილამაზე განადგურებულ იქნება, უძვირფასესი ქმნილება და ხელოვნების გამოუთქმელი მრავალფეროვნება? (75-ე ჰომილია მათეს სახარებაზე).

ეპისკოპოსი მიხაილი (ლუზინი) (1830-1887): "გამოვიდა იესუ ტაძრიდან" და ელეონის მთისკენ გაეშურა (შეად. მათე 24:3). მაშინ "მიუახლოვდნენ მისი მოწაფეები, რათა ტაძრის შენობები ეჩვენებინათ მისთვის". როდესაც იესუმ ბრძანა: "და აჰა, გრჩებათ თქვენი სახლი ოხრად" (მათე 23:38), და კიდევ მანამდეც მრავალი უბედურებები იწინასწარმეტყველა, მოწაფეები, ეს რომ ესმათ, მიეახლნენ მას, ტაძრის ნაგებობათა მშვენიერებაზე მიუთითეს და გაოგნებულებმა ჰკითხეს, თუ როგორ უნდა განადგურებულიყო ესოდენი სილამაზე, ძვირფასი ნივთები და ხელოვნების გამოუთქმელი მშვენიერება" (ოქროპირი). "ტაძრის ნაგებობები" - ანუ არა მარტო ტაძარი, არამედ მისი მრავალი მინაშენი, სტოვები, ეზოები და სხვა, - რაც ერთობლიობაში ტაძრის სახელს ატარებდა.

ნეტ. თეოფილაქტე ბულგარელი (XI-XII სს.): ტაძრიდან გამოსვლით უფალმა აჩვენა, რომ იუდეველების დატოვებას აპირებს, და როგორც თქვა, რომ "დაეტეოს სახლი თქვენი უხრად", ისეც მოიქცა. მოწაფეებს ტაძრის დანგრევას უწინასწარმეტყველებს, რადგან ისინი ამქვეყნიურად აზროვნებდნენ, შენობის სილამაზით ტკბებოდნენ და ქრისტეს ერთგვარად ამას უჩვენებდნენ. შეხედე, ცარიელს და რა ლამაზ შენობას სტოვებო. ამქვეყნიურისადმი მიჯაჭვულობისგან განსარიდებლად და ზეციურ იერუსალიმში შესაყვანად უფალი ეუბნება მათ: "აქ ქვა ქვაზე არ დარჩება", ანუ არ შეგფერით, რომ ამ ხრწნადი შენობის გიკვირდეთ, თითქოს დიდი რამ იყოს, არამედ მზერა ზეციურს უნდა მიაპყროთ და მას უნდა ეშურებოდეთ. გარდა ამისა, ის ტაძრის ხილულ დანგრევაზე მითუთებს, როცა გამოთქმის ამგვარ მკაცრ სახეს იღებს: "აქ ქვა ქვაზე არ დარჩება" (მათეს სახარების განმარტება. თ. 24. თბილისი. 2009 წ. გვ. 315).
მცირე აპოკალიფსისი
3. ხოლო როცა ზეთისხილის მთაზე იჯდა განმარტოებით, მიუახლოვდნენ მისი მოწაფეები და ჰკითხეს: გვითხარი, როდის მოხდება ეს? ან რა იქნება ნიშანი შენი მოსვლისა და საუკუნის დასასრულისა?

პროფ. ა. პ. ლოპუხინი (1852-1904): კედრონის ველზე რომ გადავიდნენ, ქრისტე და მოციქულები ვიწრო ბილიკით ბეთანიისკენ, ელეონის მთისკენ მიმავალ გზას აუყვნენ. მთის მწვერვალზე მათ შეისვენეს, ქრისტე ჩამოჯდა, შესაძლოა ორი შესანიშნავი კედარის ამწვანებულ ტოტებქვეშ, რომლებიც ოდესღაც ამ მთას ამშვენებდა. აქედან შთამბეჭდავი და ამაღლებული ფიქრების შთამაგონებელი სანახაობა იშლებოდა. ერთი მხრივ, ქვემოთ, წმიდა ქალაქი გადაშლილიყო, რომელიც უკვე დიდი ხანია მეძავობდა და ახლაც, ქრისტეს საზოგადოებრივი მსახურების უკანასკნელ დღეს, საბოლოოდ ამტკიცებდა, რომ თავისი მესიის მოსვლა ვერ შეიცნო. ქრისტეს ფერხთით მთის ფერდობები და გეთსიმანიის ბაღი გადაშლილიყო. მოპირისპირე ფერდობზე თავს იწონებდნენ ქალაქის კედლები და მათ შორის მდებარე ფართე მოედანი, რომელთაც მარმარილოს კოლონადა და ტაძრის მოოქროვილი გუმბათი ამშვენებდა. აღმოსავლეთით, იუდეის უდაბნოს მოშიშვლებული კლდოვანი გორაკების მიღმა, მოაბელთა მთების მეწამული რიგი მოსჩანდა, მზის ჩასვლის ფონზე ძვირფასი ქვების ჯაჭვივით რომ ელვარებდნენ. ღრმა, მზით გამოხრუკულ ტაფობზე მკვდარი ზღვის პირქუში წყლები ლივლივებდნენ. ამგვარად, მთის მწვერვალიდან, მაცხოვარი ყველგან ხედავდა კაცთა ცოდვისა და ღმრთის რისხვის ნაკვალევს. ერთი მხრივ მოქუფრულად ელვარებდა მკვდარი ზღვა, რომლის ფისოვანი და გამაბრუებელი ტალღები ხორციელი გარყვნილებისთვის მოწევნული საღმრთო სასჯელის მუდმივ მოწმობას წარმოადგენდა, ფეხქვეშ კი გადაშლილიყო სახელგანთქმული, მაგრამ დამნაშავე ქალაქი, რომელიც ყველა თავისი წინასწარმეტყველის სისხლს ღვრიდა და უკვე ელოდა შურისგებას უფრო საშინელი და ამაზრზენი დანაშაულისთვის.
 
დანაღვლიანებული ქრისტე ღრმა ფიქრებს მისცემოდა... შიშითა და კრძალულებით მას უახლოვდებიან ყველაზე საყვარელი და უახლოესი მოციქულები: პეტრე, იაკობი, იოანე და ანდრია. როდესაც იხილეს, რომ უფლის მზერა მიპყრობოდა დიდებულ ტაძარს, განმარტოებით მყოფს ჰკითხეს: "გვითხარი, როდის მოხდება ეს? ან რა იქნება ნიშანი შენი მოსვლისა და საუკუნის დასასრულისა?" მათი კითხვა, როგორც ჩანს, მომდინარეობდა იმ ვარაუდიდან, რომ იერუსალიმის ტაძრის დანგრევა სამყაროს აღსასრულსაც უნდა დამთხვეოდა (Александр Павлович Лопухин. Руководство к Библейской истории Нового Завета. – СПб.: Тузов, 1889. С. 199-200).

წმ. იოანე ოქროპირი (IV ს.): ისინი იმიტომ მიუახლოვდნენ განმარტოებით, რომ აპირებდნენ ძალზედ მნიშვნელოვანი რამ ეკითხათ. მათ მოუთმენლად სურდათ მისი მოსვლის დროის გაგება, რამდენადაც ძლიერ უნდოდათ ეხილათ ის დიდება, რომელიც ურიცხვ სიკეთეთა მიზეზი იქნებოდა. ორი მათგანი ეკითხება მას ამ ორი საკითხის შესახებ: "როდის მოხდება ეს?" - ესე იგი ტაძრის დანგრევა, "რა იქნება შენი მოსვლის ნიშანი"? ლუკა ამბობს, რომ კითხვა იყო ერთი - სახელდობრ, იერუსალიმის დანგრევაზე, რადგანაც მოწაფეები ფიქრობდნენ, რომ მაშინ იქნებოდა მისი მოსვლაც. ხოლო მარკოზი ამბობს, რომ ყველა არ ეკითხებოდა იერუსალიმის დაქცევაზე, არამედ მხოლოდ პეტრე და იოანე, როგორც მეტი კადნიერების მქონენი" (75-ე ჰომილია მათეს სახარებაზე).

ნეტ. იერონიმე სტრიდონელი (დაახლ. 347–419/20): ის იჯდა ზეთისხილის მთაზე, საიდანაც მომდინარეობ შემეცნების ჭეშმარიტი ნათელი; განმარტმოებით მყოფს მოწაფეები მიუახლოვდებიან, რადგან მომავალ ჟამთა საიდუმლოების ცოდნა სურდათ და ეკითხებიან მას სამ მოვლენაზე: როდის მოხდება იერუსალიმის დანგრევა? როდის მოვა იესუ ქრისტე? და როდის დადგება სამყაროს აღსასრული?

ანონიმური კომენტარი (IV ს.): მოწაფეებს აქ აინტერესებდათ, თუ როდის მოხდებოდა ისე, რომ, იესუს სიტყვების თანახმად, იერუსალიმში ქვა ქვაზე არ დარჩებოდა. ამ და სხვა შეკითხვებით, ისინი სთხოვდნენ უფალს მათთვის სამყაროს აღსასრულის ჟამი მიეთითებინა, რომელზეც ქრისტემ დაიდუმა. ტაძართან დაკავშირებული კითხვა მოციქულებს თავიანთთვის აინტერესებდათ, ხოლო სამყაროს აღსასრულთან დაკავშირებული კითხვა ჩვენი სარგებლობისთვის დასვეს: ჩვენ არასოდეს გვინახავს ტაძრის დანგრევა ისევე, როგორც მათ არ უხილავთ სამყაროს დასრულება. ამიტომაც მათთვის თუ ტაძრის დანგრევის ნიშნების ცოდნა იყო სასარგებლო, ჩვენ სამყაროს აღსასრულის ნიშანთა ცოდნა მოგვიტანს სარგებლობას.
 
ყოველ მუშას სიამოვნებს სამუშაოს დამთავრება, და მოგზაურებიც მოუთმენლად ელიან სახლში დაბრუნებას; დაქირავებული მსახური დღეებს ითვლის წელიწადის გასვლამდე, გლეხი კი მუდმივად ელოდება მოსავლის აღების მოახლოვებას. ვაჭარი დღე და ღამე ამოწმებს თავის ქისას, მშობიარე ქალი კი მუდმივად მშობიარობისგან გათავისუფლებაზე ფიქრობს. ასე არიან ღმრთის მსახურნიც - ისინი მოუთმენლად ცდილობენ განჭვრიტონ სამყაროს აღსასრულის მოახლოვება, ვინაიდან: "სადაც არის საუნჯე თქვენი, იქვე იქნება გული თქვენი" (მათე 6:21). თუ დაგროვილ ძვირფასეულობას სკივრში ინახავ, ქუჩიდან სახლში შემოსული აკვირდები იმ ადგილს, სადაც შენი საგანძური იმალება. ასევე მიმართავენ თავიანთ მზერას წმინდანები იმ მხარეს, სადაც მათ გვირგვინები ელოდებათ. სამყაროს აღსასრულის ჟამის გაგება კიდევ იმიტომ არის სასარგებლო, რომ, როდესაც ადამიანი გზაშია, რაც უფრო უახლოვდება საკუთარ სახლს, მით უფრო ჩქარობს შინ მისვლას (წყარო PG 56:900).
იერუსალიმის ტაძრის დანგრევა
ფრანჩესკო ჰაიესი (Francesco Hayez (1791-1882)). იერუსალიმის ტაძრის დანგრევა

4. იესომ პასუხად მიუგო მათ: ფხიზლად იყავით, რათა არავინ გაცდუნოთ.

5. ვინაიდან მრავალნი მოვლენ ჩემი სახელით და იტყვიან: მე ვარ ქრისტეო, და მრავალს აცდუნებენ.

ნეტ. თეოფილაქტე ბულგარელი (XI-XII სს.): "უფალი შემდეგ აგრძელებს: ბევრი ადამიანი მოვა, რომლებიც თავს ქრისტედ წარმოაჩენს, როგორც დოსითეოზ სამარიელი, რომელიც მართლაც ამბობდა თავის თავზე: მე ვარ ქრისტეო, რომლის შესახებ, როგორც წინასწარმეტყველზე, მოსემაც იწინასწარმეტყველა. სიმონ სამარიელი კი თავის თავს ღვთის დიდ ძალას უწოდებდა" (მათეს სახარების განმარტება. თბ. 2009 წ. გვ. 316)

წმ. იოანე ოქროპირი (IV ს.): "რამდენადაც მოწაფეებმა მოისმინეს იერუსალიმზე მოწევნადი სასჯელის შესახებ, როგორც მათთვის უცხოზე, და ფიქრობდნენ, რომ თვითონ მშვიდად იქნებოდნენ, ოცნებობდნენ მხოლოდ კეთილდღეობაზე და მის მიღებას მალე იმედოვნებდნენ; მაშინ მაცხოვარი ისევ წინასწარ აუწყებს მათ უბედურებას, აღძრავს ამით ზრუნვისა და უაღრესი სიფხიზლისათვის, რათა ისინი მაცდურმა ტყუილმა არ გაიტაცოს, და არ იძლიონ უბედურების ძალით, რომელიც მათზე უნდა მოიწიოს. ბრძოლა, - ამბობს ის, - ორმაგი იქნება: მაცდურთა მხრიდან და მტრების მხრიდან; მაგრამ პირველი გაცილებით სასტიკი იქნება, იმიტომ, რომ არეულ და საშინელ ვითარებაში გაცხადდება, როცა ხალხი შიშისა და ძრწოლის ქვეშ იქნება.
 
და მართლაც, უდიდესი არეულობები იყო მაშინ, როცა რომაელები იწყებდნენ აყვავებას, ქალაქები ტყვეობაში იყო, ჯარი და იარაღი მოძრაობაში იმყოფებოდა და მაშინ მრავალნი ყველაფერს ადვილად იჯერებდნენ. იმ ომების შესახებ ეუბნება ის მათ, რომლებიც იერუსალიმში უნდა ყოფილიყო, და არა - მის გარეთ, მსოფლიოს სხვა ადგილებში. რა ესაქმებოდათ მოწაფეებს ამ უკანასკნელებთან? თანაც, ის ახალს არაფერს ეტყოდა, მთელი მსოფლიოს უბედურებების შესახებ რომც ესაუბრა, რომლებიც ყოველთვის ხდებოდა, იმიტომ, რომ უწინაც იყო ომები, აჯანყებები და ბრძოლები. მაგრამ ის ამბობს აქ იუდეველთა ომებზე, რომელიც მალე უნდა მომხდარიყო, რამდენადაც იუდეველებს უკვე აწუხებდათ რომაელების წარმატებები. ხოლო, რამდენადაც ეს უკვე საკმარისი იყო, რომ ისინი აფორიაქებულიყვნენ, ამიტომ ქრისტე წინასწარმეტყველებს კიდეც ამ ყველაფერს.
 
შემდეგ, იმის დასამტკიცებლად, რომ თვითონაც აღდგება იუდეველების წინააღმდეგ და მათ წინააღმდეგ იომებს, ის ამბობს, არა მხოლოდ ბრძოლებზე, არამედ დამარცხებებზე, შიმშილზე, წყლულებზე და მიწისძრებზე, რომლებსაც ღმერთი მოუვლენს მათ და ანახებს, რომ მან თვითონ დაუშვა ომები. და რომ ეს ყველაფერი უბრალოდ კი არ ხდება. როგორც უწინ ჩვეულებრივ ხდებოდა ადამიანთა შორის, არამედ ღმერთის რისხვით. ამიტომაც ამბობს ის, რომ ეს მოხდება არა შემთხვევით ან მოულოდნელად, არამედ - ნიშებით.
 
ხოლო, იუდეველებს რომ არ ეთქვათ, ამ უბედურებებში მაშინდელი მორწმუნენი არიან დამნაშავენიო, მან განუცხადა მათი საქციელის მიზეზი. "ჭეშმარიტად გეუბნებით თქვენ, - თქვა მან ზემოთ, - რომ ყოველივე ეს მოიწევა ამ მოდგმაზე" (მათე 23:36) და მათი საძაგელი მკვლელობა გაიხსენა. მერე, იმისათვის, რომ მათ, ესოდენ მრავალი უბედურების შეტყობის შემდეგ არ ეთქვათ, რომ წინასწარმეტყველება მთლიანად არ სრულდება, დასძინა: "ნუ შეძრწუნდებით, ვინაიდან ყოველი ეს უნდა მოხდეს" (მათე 24:6). ესე იგი, ყველაფერი, რაც მე ვიწინასწარმეტყველე. განსაცდელების მოსვლა ოდნავადაც ვერ შეუშლის ხელს ჩემი სიტყვების ასრულებას. თუმცა იქნება შფოთი და არეულობები, მაგრამ ისინი სრულებით ვერ შეარყევენ ჩემს წინასწარმეტყველებებს.
 
შემდეგ, რამდენადაც ქრისტემ უარი უთხრა იუდეველებს: "ვეღარ მიხილავთ ამიერიდან, სანამ არ იტყვით: კურთხეულია მომავალი უფლის სახელით!" (მათე 23:39), ხოლო მოწაფეები კი ფიქრობდნენ, რომ იერუსალემის დანგრევასთან ერთად სამყაროს აღსასრულიც დადგებოდა, ამ შეხედულების გამოსასწორებლად ქრისტე ამბობს: "ეს ჯერ კიდევ არ არის დასასრული". ხოლო ისინი რომ ზუსტად ისე ფიქრობდნენ, როგორც მე ვთქვი, დარწმუნდი მათი კითხვით.
 
მართლაც, რას ეკითხებოდნენ ისინი? "როდის მოხდება ეს?" ესე იგი, როდის დაინგრევა იერუსალემი? "ან რა იქნება ნიშანი შენი მოსვლისა და საუკუნის დასასრულისა?" მაგრამ ქრისტემ მაშინვე არ უპასუხა ამ შეკითხვას, არამედ ჯერ ყველაზე აუცილებელზე ლაპარაკობს, და იმაზე, რაც უნდა სცოდნოდათ მანამდე. მან მაშინათვე არც იერუსალემზე და არც მის მეორედ მოსვლაზე არა თქვა; არამედ იმ გაჭირვებაზე, რომელიც კარს იყო მომდგარი. ამიტომაც მოუწოდებს მოწაფეებს სიფრთხილისკენ და ამბობს: "ფხიზლად იყავით, რათა არავინ გაცდუნოთ. ვინაიდან მრავალნი მოვლენ ჩემი სახელით და იტყვიან: მე ვარ ქრისტეო, და მრავალს აცდუნებენ" (მათე 24:4-5).
 
ამგვარად, ჯერ აღძრა ისინი ამის მოსასმენად ("ფხიზლად იყავით," ამბობს ის, "რათა არავინ გაცთუნოთ"). გახადა ისინი მზრუნველები და მღვიძარენი და ცრუქრისტეები ახსენა, შემდეგ იერუსალემის უბედურებებზე ლაპარაკობს, იმ მტკიცებულებაზე დაყრდნობით, რაც უკვემ ოხდა და უგუნური და ჯიუტი ხალხის გარდაუვალ მომავალზე" (წმ. იოანე ოქროპირი. ჰომილიები. VI ტომი. 75-ე ჰომილია მათეს სახარებაზე. თბილისი. 2016. გვ. 376).
 
ეპისკოპოსი მიხაილი (ლუზინი) (1830-1887): "პასუხი" უპირველეს ყოვლისა განეკუთვნება იერუსალიმის დანგრევის პერიოდს, კერძოდ ამ მოვლენის წინმსწრობ ნიშნებს. ერთ-ერთი ნიშანი არის მაცთურთა გამოჩენა, რომელთაგან თავის დაცვას ყველაზე უმეტესად ამცნებს უფალი თავის მოწაფეებსა და მიმდევრბს, რადგან ამგვარი საცთური ყველაზე დიდი საფრთხეა მათი რწმენისთვის. "ფხიზლად იყავით, რათა არავინ გაცდუნოთ". ცთუნება აქ ქრისტეს სარწმუნოებისგან განდგომას და სხვა რაწმუნოებისკენ მიდრეკას გულისხმობს" (https://ekzeget.ru/bible/evangelie-ot-matfea/glava-24/stih-4).

პროფ. ა. პ. ლოპუხინის განმარტებითი ბიბლია: "მაცხოვრის სიტყვები წარმოადგენს მოწაფეებისგან დასმული კითხვის პასუხს (ἀποκριθείς - არის მხოლოდ მათესთან). უცნობია სიტყვა βλέπετε რატომ არის თარგმნილი, როგორც "ფხიზლად იყავით" (ძვ. ქართ. "ეკრძალენით" – "აპოკ." რედ.), თუმცა, სიტყვას ასეთი მნიშვნელობაც გააჩნია. უკეთესია - "ყურადღებით დააკვირდით", "უყურეთ".
 
თარგმანი "არავინ გაცდუნოთ" არაზუსტია, დედნის აზრს არ გამოტავს და ნათქვამის შინაარსს აბუნდოვანებს. გაცთუნოთ რითი? ბერძნულში ყველა მახარობელს გამოყენებული აქვს სიტყვა πλανάω, რაც ნიშნავს სწორი გზიდან გადაცდომას, ხეტიალს, აქეთ-იქით სიარულს, მოტყუებას.
 
ამგვარად, მოწაფეები ვალდებულნი იყვნენ ყურადღებით დაკვირვებოდნენ მოვლენებს, რათა ვინმეს შეცდომაში არ შეეყვანა ისინი და არ მოეტყუებინა. როგორც ჩანს, მოწაფეთა პირველი კითხვა: "როდის მოხდება ეს" (ანუ იერუსალემის დანგრევა)? უპასუხოდ რჩება, უკიდურეს შემთხვევაში, ქრისტე ამ კითხვას პირდაპირ არ პასუხობს.
 
მე-4 მუხლში ასევვე არ გვაქვს პირდაპირი პასუხი მეორე კითხვაზე, რომელიც მეორედ მოსვლასა და სამყაროს აღსასრულს ეხება, მაგრამ, რადგან შემდეგში სწორედ ამაზეა ლაპარაკი, მე-4 მუხლი შეიძლება მთელი მომდევნო მსჯელობის შესავლად შევაფასოთ.
 
სამართლიანად იყო შენიშნული, რომ შემდეგ ქრისტეს ქადაგებაში გადმოცემულია უპირატესად პრაქტიკული სწავლება, რომ მას მიზნად არა აქვს დროზე ადრე გაამხილოს სამყაროს აღსასრულის ჟამის დრო და საათი, და საერთოდ გაამხილოს სამყაროს აღსასრულის დროება, არამედ მიზნად ისახავს მხოლოდ მოწაფეთა განსწავლას, თუ როგორ უნდა მოიქცნენ სამყაროს აღსასრულის მუდმივი მოლოდინის პირობებში.
 
ქრისტეს ეს "ესქატოლოგიური ქადაგება" რთულია განმარტებისთვის და სავსეა გადაულახავი სიძნელეებით, რაც სრულიად გასაგებია, რადგან აქ, საერთოდ, ლაპარაკია სამყაროს მომავალზე. ამ ადგილის განმარტებისთვის დახარჯულია ტიტანური შრომა. ის გახდა მრავალრიცხოვანი ცთომილების მიზეზი, რომელიც მისი არასწორი განმარტებიდან მომდინარეობს. ხოლო სწორი განმარტებისთვის საჭიროა უპირველეს ყოვლისა მხედველობაში მივიღოთ ის, რომ მასში, ერთი მხრივ, ლაპარაკია იერუსალიმის ბედზე, მეორე მხრივ - სამეფოთა მომავალზე, და მესამე მხრივ - სამყაროს აღსასრულზე.
 
მის ამ სამმაგ აზრს სიმოკლისა და სიმარტივისთვის პირველ, მეორე და მესამე აზრს ვუწოდებთ. მას, თუმც მსუბუქი, მაგრამ მაინც გარკვეული კავშირი გააჩნია თითოეული ადამიანის ცხოვრებასთან. ზოგიერთი (არცთუ წარუმატებლად) ცილობდა ამ ადგილის მნიშვნელობა მხოლოდ იერუსალიმისა და იუდეველი ხალხის ბედით განესაზღვრა; სხვები - მხოლოდ სამყაროს აღსასრულსა და ქრისტეს მეორედ მოსვლას ხედავდნენ მასში.
 
ორივე განმარტება შეიძლება მართებულად ჩავთვალოთ. რომ გავიგოთ, თუ როგორ ხდება ეს, საჭიროა მხედველობაში ვიქონიოთ ის, რომ ლაპარაკი ათვალსაჩინოებს იმგვარ მოვლენებს, რომლებიც, როგორც უკვე ვთქვით, შეიძლება განხილულ იქნას სამი მხრიდან ან სამი თვალსაზრისიდან. მაგალითების მიხედვით ამისი დანახვა ძალზედ მარტივია.
 
ადამიანი თუ მოსწორებულ ადგილზე დადგება, მის წინ მხოლოდ ერთი ჰორიზონტი გადაიშლება; თუ ის რამოდენიმე მეტრით აიწევს, მაშინ მის თვალწინ სივრცე უფრო გაფართოვდება და ჰორიზონტიც დაშორდება; და თუ კიდევ უფრო მაღლა აიწევს, მაშინ კიდევ ერთი ჰორიზონტი გადაიშლება.
 
ასეა ქრისტეს ქადაგებაც. ჩვენ მას თუ ყველაზე დაბალი თვალსაზრისიდან განვიხილავთ, დავინახავთ, რომ მასში თითქმის ყველაფერი შეიძლება ახსნილ იქნას უახლოესი მოვლენების, კერძოდ, - იერუსალემის აღებისა და დანგრევის თვალსაზრისით; თუ უფრო ავიწევით, მაშინ დავინახავთ წინასწარმეტყველებას ხალხებსა და სახელმწიფოებზე; და თუ კიდევ უფრო მაღლა - მაშინ სამყაროს აღსასრულს. ამ სამ თვალსაზრისს შორის, სრულიად ბუნებრივად, არსებობს მრავალი შუალედური პერიოდი, რომელიც ერთთათვის ერთ რამეს ცხადყოფს, სხვათათვის კი - სხვა რამეს.
 
ქადაგებაში შეიმჩნევა ეროვნული ფსიქოლოგიის უფაქიზესი და მრავლისმომცველი ცოდნა, რომელიც ნაწილობრივ ისტორიის მიერაც დასტურდება. ვერავინ ვერ წარმოთქვამდა ასეთ ქადაგებას ქრისტეს გარდა. ეს რომ გავიგოთ, უნდა ვივარაუდოთ, რომ რომელიმე ისტორიკოსი ან მეცნიერი, ან კიდევ უბრალო ნათელმხილველი შეეცადა მოკლედ და ზოგადად გადმოეცა კაცობრიობის უკვე წარსული და ცნობილი მოვლენები.
 
მაგრამ, დარწმუნებით შეიძლება ითქვას, რომ მათი შრომა არასრულყოფილი იქნება, რადგან წარსულ მოვლენათა ასეთი მოკლე და ყოვლისმომცველი გადმოცემა - როგორი ცოდნაც გინდ ჰქონდეს ადამიანს, ძალზედ ძნელია. ეს მაგალითი ნათელ წარმოდგენას გვაძლევს იმაზე, თუ რაოდენ ძნელია, თუნდაც ზოგადად ილაპარაკო კაცობრიობის მომავალ ბედზე. ასეთ ამოცანას ასეთი სრულყოფილებით ვერავინ შეასრულებდა ქრისტეს გარდა.
 
მრავალი ცდილობდა დაემტკიცებინა, თითქოსდა მისი ქადაგება მხოლოდ იმდროინდელი იუდაური ესქატოლოგიის ანარეკლია. მაგრამ ედერშეიმმა (1825-1889), მთელი რიგი ციტატებით დაამტკიცა, რომ იუდაური ესქატოლოგია სრულიად საწინააღმდეგო მიმართულებით ვითარდებოდა, ვიდრე ქრისტეს აზროვნება.
 
ამ ქადაგების სინამდვილეში ეჭვი თითქმის არავის ეპარება. როგორც ცანი (გერმ. Zahn – "აპოკ." რედ.) (1838 1933) ამბობს: "მათეს სახარებაში ქრისტეს მხურვალე ქადაგების მთლიანობა, გამორიცხავს ჰიპოთეზას, რომ თითქოსდა ის ჩამატებულია მასალის პირველდაწყებით კონტექსტში, რომელიც ამოკრებილია არა იესუს სხვადასხვა ქადაგებათაგან, არამედ რომელიღაც იუდაური ან ქრისტიანული აპოკალიფსისიდან".
 
კონტრასტი უკანასკნელი სამსჯავროს იუდაურ სურათსა და იმას შორის, როგორც ის არის აღწერილი სახარებებში, იმდენად გამაოგნებელია, რომ მარტო ესეც საკმარისია ახალი აღთქმის ესქატოლოგიური განყოფილების დასაცავად (თუ ეს საჭირო გახდა), ისევე როგორც იმის სამტკიცებლად, თუ რაოდენ უზარმაზარი უფსკრული ძევს ქრისტეს სწავლებასა და სინაგოგის თეოლოგიას შორის (ედერშეიმი). - განსახილველ მუხლში მაცხოვარი, უპირველეს ყოვლისა, აღნიშნავს მოწაფეთა მოუთმენლობას. სწორედ მასში ძევს საშიშროება, რომ მოწაფეები "შეიძლება მისი მოსვლის ცრუ უწყებებათა მსხვერპლნი გახდნენ" (ცანი).
 
ამიტომაც მოუწოდებს ქრისტე მოწაფეებს ყურადღებისკენ, დაკვირვებისკენ, სიფრთხილისკენ; ჭეშმარიტი მესიის მეორედ მოსვლის მოლოდინში ისინი ფხიზლად უნდა იყონ და არ დაექვემდებარონ არანაირ ცრუ-მოწმობას" (Толковая Библия, или Комментарии на все книги Св. Писания Ветхого и Нового Завета под редакцией А.П. Лопухина. В 7-ми т. Изд. 4-е. — М.: ДАРЪ, 2009).

იესომ პასუხად მიუგო მათ: ფხიზლად იყავით, რათა არავინ გაცდუნოთ. ვინაიდან მრავალნი მოვლენ ჩემი სახელით და იტყვიან: მე ვარ ქრისტეო, და მრავალს აცდუნებენ.

"ახლა მოციქულებს ეგონათ, რომ მათი საოცნებო სასუფეველი იერუსალიმის დანგრევის შემდეგ დადგებოდა, რომ იესუ მეორედ მოვიდოდა და სამყაროს აღსასრულთან ერთად მისი დიდების სასუფეველი დაიწყებოდა; ისინი ფიქრობდნენ, რომ ეს ყველაფერი მალე, მათსავე სიცოცხლეში მოხდებოდა. სწორედ ამგვარი მოლოდინისგან აფრთხილებს მათ მაცხოვარი, და ნაცვლად იმისა, პირდაპირ ეპასუხა კითხვისთვის, უთხრა: "ფხიზლად იყავით, რათა არავინ გაცდუნოთ" ყალბი დაპირებებით ჩემს მეორედ მოსვლასთან დაკავშირებით და, რომ თითქოსდა სამყაროს აღსასრული მოახლოვებულია. მრავალი მოვა ჩემი სახელით და იტყვის: "მე ვარ ქრისტეო"; მრავალს აცთუნებენ და "ეს ჟამიც მოახლოვდა" (ლუკა 21:8). მაგრამ თქვენ ნუ ერწმუნებით მათ! დაიწყება ერთა მღელვარება, ძმათაშორის შუღლი და სისხლიანი ომები; აღდგება ერი ერის წინააღმდეგ და სამეფო სამეფოს წინააღმდეგ; იქნება შიმშილი, წყლულებანი და მიწისძვრანი, ბოლოს კი გამოჩნდება ნიშნები ცაში; და როდესაც მრავალნი ამას იხილავენ, დაიწყებენ სხვათა დარწმუნებას, თითქოსდა სამყაროს აღსასრული მოახლოვდა. ნუ ენდობით მათ! ეს ჯერ კიდევ არ არის დასასრული; ეს დასასრულის, ისრაელის დასჯისა და მის სნეულებათა დასაწყისია.
 
მოციქულებს მტკიცედ ახსოვდათ უფლის სიტყვები: "ფხიზლად იყავით, რათა არავინ გაცდუნოთ. ვინაიდან მრავალნი მოვლენ ჩემი სახელით და იტყვიან: მე ვარ ქრისტეო, და მრავალს აცდუნებენ" (მათე 24:4), ამიტომაც მათ ვერ აცთუნებდნენ ვერც ცრუწინასწარმეტყველნი და ვერც ცრუქრისტენი, რომლებიც იმ დროისთვისაც უხვად იყვნენ. იოსებ ფლავიოსის თქმით, იმ დროის პალესტინა სავსე იყო მაცთურებითა და მისნებით, რომლებსაც ხალხი უდაბნოში გაჰყავდათ, რათა მისთვის სასწაულები ეჩვენებინათ, თითქოსდა ეს ყოველივე ღვთაებრივი ძალით აღსრულდებოდა. ამგვარ მაცთურთაგან ცნობილნი არიან: დოსითეოს სამარიელი, რომელიც თავს ქრისტეს უწოდებდა, სიმონ მოგვი, ასევე სამარიელი, რომელიც თავს ღმრთის ძეს უწოდებდა, ფევდა, მენანდრე, რომელიღაც ეგვიპტელი და სხვები. იმ დროის ებრაელები, რომლებმაც ქრისტე უარყვეს და, რომლებიც ასე გაცხარებულნი ელოდნენ მათი მსოფლიოს პყრობელი მესიის გამოჩენას, რომ სიხარულით მისდევდნენ ყოველ თვითმარქვიას.
 
ეს ყოველივე წინ უსწრებდა იერუსალიმის დანგრევას; უპირველეს ყოვლისა, ეს უნდა მომხდარიყო, და მოხდა კიდეც" (Гладков Б.И. Толкование Евангелия. Глава 37. - Воспроизведение с издания 1907 года. М.: Столица, 1991. (с дополнениями из издания 1913 г.) - С. 550, 554-5).

არქიეპისკოპოსი ამბერკი (ტაუშევი) (1906-1976): "უფალი ნათლად მიანიშნებს, რომ მისი მეორედ მოსვლა და სამყაროს აღსასრული იერუსალიმის ტაძრის დანგრევის შემდეგ მალე როდის დადგება. ღმრთის სამსჯავროს მოახლოვების პირველ ნიშნად უფალი ცრუქრისტეების გამოჩენას ასახელებს. ისტორიკოსი იოსებ ფლავიოსი ადასტურებს, რომ იერუსალიმის დაცემის შემდეგ მართლაც გამოჩნდა მრავალი ცრუმესია" (https://ekzeget.ru/bible/evangelie-ot-matfea/glava-24/stih-5)

იერონიმე სტრიდონელი (დაახლ. 347-419/20): "მრავალნი მოვლენ ჩემი სახელით და იტყვიან: მე ვარ ქრისტეო, და მრავალს აცდუნებენ". - ერთ-ერთი მათგანი იყო სიმონ სამარიელი, რომლის შესახებაც მოციქულთა საქმეებში ვკითხულობთ და, რომელიც თავს ღმრთის დიად ძალას უწოდებდა (საქმე 8:9-10). სიმონ მოგვი თავის გრაგნილებში, სხვათა შორის, ასეთ სწავლებებსაც ავრცელებდა: "მე ვარ ღმრთის სიტყვა, მე ვარ ბრწყინვალე, ნუგეშისმცემელი, ყოვლისშემძლე, მე ვარ ყოველივე ღვთაებრივი". მეორე მხრივ, მოციქული იოანეც ბრძანებს თავის ეპისტოლეში: "ყრმანო, უკანასკნელი ჟამია, და, როგორც გსმენიათ, რომ მოდის ანტიქრისტე, აწ უკვე მრავლად არიან ანტიქრისტენი, საიდანაც ვიგებთ, რომ უკანასკნელი ჟამია" (1 იოანე 2:18). მე ვფიქრობ, რომ მწვალებელთა ყველა ბელადი - ანტიქრისტეები არიან და ქრისტეს სახელით ქრისტეს საწინააღმდეგოს ასწავლიან. არ არის გასაკვირი, რომ მათ მრავალი აცთუნეს, რადგან უფალმა ბრძანა: "მრავალს აცდუნებენ" (მათე 24:4) (https://ekzeget.ru/bible/evangelie-ot-matfea/glava-24/stih-5).

იუსტინე (პოპოვიჩი) (1894–1978): სამყაროს აღსასრულის ნიშანი - ეს არის ადამიანური ბოროტებისა და ადამიანური სიკეთის უკანასკნელი შერკინება. ერთიც და მეორეც სამყაროს აღსასრულისთვის თავის აპოგეას მიაღწევს, თანაც ადამიანთა მეშვეობით. მთელი ბოროტება აღდგება მთელი სიკეთის წინააღმდეგ, და მთელი სიკეთე აღუდგება წინ მთელ ადამიანურ სიშლეგეს: მთელი სიკეთე განხორციელდება ღმერთკაც იესუ ქრისტეში, ხოლო მთელი ბოროტება - ანტიქრისტეში. ადამიანები მხოლოდ ამ ორ პიროვნებას შორის ორ ჯგუფად გადანაწილდებიან. ბოროტება იმდენად მძლავრი და საშინელი იქნება, რომ უამრავი თვითმარქვია მესიის, ცრუქრისტეები და კაცობრიობის მხსნელების გამოჩენას გამოიწვევს. ისინი აცთუნებენ მრავალთ. შეიძლება თუ არა შემოწმნდნენ კაცობრიობის ეს "მაცხოვრები"? დიახ, არსებობს: ჯვარი და ღმერთკაც იესუ ქრისტეს გამარჯვება სიკვდილზე აღდგომის მეშვეობით, ამასთან, ამ გამარჯვებას წინ უძღოდა ღმერთკაცის უცოდველი ცხოვრება კაცთა შორის დედამიწაზე. ასეთი რამ არც ერთ თვითმარქვია "ქრისტეს", ცრუ-მაცხოვარს არ უჩვენებია და ვერც აჩვენებს. "მე ვარ ქრისტე" - რატომ? სახარებიდან ვიცით: "იესო ქრისტე იგივეა გუშინ, დღეს და უკუნითი უკუნისამდე" (ებრ. 13:8); სახარებაც მისია და ეკლესიაც მისია. ქრისტეს სახელით მოსული თვითმარქვია კი გახლავთ ყოველი, ვინც რაიმეში განუდგება ისტორიულ ქრისტეს ან კომპრომისს დაუშვებს ბოროტებასთან ან კიდევ რაიმე ცოდვით ცთუნდება (https://ekzeget.ru/bible/evangelie-ot-matfea/glava-24/stih-5).

წმ. კირილე იერუსალიმელი (IV ს.): "ფხიზლად იყავით, რათა არავინ გაცდუნოთ. ვინაიდან მრავალნი მოვლენ ჩემი სახელით და იტყვიან: მე ვარ ქრისტეო, და მრავალს აცდუნებენ". და ეს ნაწილობრივ უკვე მოხდა; რადგან ამას ამბობდნენ სიმონ მოგვი, მენანდრე, ასევე ზოგიერთი უკეთური ერესიარქი, და კიდევ მრავალი იტყვის, როგორც ჩვენს დროში, ასევე ჩვენს შემდეგაც" (https://ekzeget.ru/bible/evangelie-ot-matfea/glava-24/stih-5).
სასწაულნი ზეცით
6. გაიგებთ აგრეთვე ომებსა და ომების ამბებს. თქვენ იცით, ნუ შეძრწუნდებით, ვინაიდან ყოველი ეს უნდა მოხდეს, მაგრამ ეს ჯერ კიდევ არ არის დასასრული.
  
არქიეპ. ამბერკი (ტაუშევი) (1906-1976): "მეორე ნიშანი იქნება, როგორც ახლო, ასევე შორეული პერიოდის ომები ("გაიგებთ აგრეთვე ომების ამბებს"). მაგრამ, ეს ომები მხოლოდ დასაწყისი იქნება იმ საშინელებებისა, რომლებიც, თავისი სიმძიმით, უფალმა მშობიარობის ტკივილებს შეადარა".

ანონიმი კომენტატორი (IV ს.): უპირველეს ყოვლისა, ჩემი აზრით, უარი არ უნდა ვთქვათ მოციქულთა კითხვების განხილვაზე, რათა შემდეგ უკეთ გავიგოთ ქრისტეს პასუხი. მოციქულებმა ქრისტეს მისცეს ორი შეკითხვა: პირველად, მათ იკითხეს, თუ რა იქნებოდა იერუსალიმის დანგრევის ნიშანი; და მეორე, როგორი იქნებოდა სამყაროს აღსასრულის ნიშნები. იუდეველი ხალხის განთესვის დროს იერუსალიმი დაინგრა, მაგრამ ის, რაც იერუსალიმად ჩანდა, არ იყო ჭეშმარიტი იერუსალიმი. ასევე ეკლესია სამყაროს აღსასრულის წინ დაცარიელებული აღმოჩნდება, მაგრამ, რაც მოსჩანდა ეკლესიად არ იყო და არ წარმოადგენს ჭეშმარიტ ეკლესიას. უფალს განცალკევებულად არ უთქვამს, როგორი იქნება იერუსალიმის დანგრევის და სამყაროს აღსასრულის ნიშნები, რადგან ისინი, ორივეს განეკუთვნებიან და არიან ერთნაირნი. ქრისტე ისტორიკოსივით ხომ არ პასუხობდა, რომელიც ჩვეულებისამებრ გადმოსცემს მოვლენათა თანმიმდევრობას, არამედ წინასწარმეტყველისთვის დამახასიათებელი მანერით ამბობდა იმას, რაც უნდა მოხდეს მომავალში.
 
წინასწარმეტყველებანი ყოველთვის გამოითქმებოდა და აღიქმებოდა, როგორც საიდუმლო. მაშ, რა? თუკი გვსურს გავიგოთ ქრისტეს მიერ ნათქვამ მინიშნებათა (შიმშილი, ომები, მიწისძვრები) სულიერი აზრი, - შეუძლებელია ისინი გავიგოთ იერუსალიმის დანგრევასთან მიმართებაში, რადგან ქალაქის აღების დროს ერი არ აღმდგარა ერის წინააღმდეგ სულიერი აზრით, ანუ მწვალებლობა მწვალებლობის წინააღმდეგ. მოციქულთა დროს მწვალებლობათა თესლი ეს ესაა ჩაითესა, მაგრამ ისინი ჯერაც არ აღმოცენებულად ქრისტიან მეფეთა გამოჩენამდე და მხოლოდ ჩვენს დროში (იგულისხმება ავტორის ეპოქა, ანუ IV ს. – "აპოკ." რედ.) ამოიზარდნენ და განმყარდნენ. გარდა ამისა, იერუსალიმის დანგრევის დროს ჯერაც არ ყოფილა სულიერი შიმშილი, პირიქით, მაშინ სიუხვე იყო, რომლის შესახებაც ბრძანებს ფსალმუნთმგალობელი: "კეთილად გაიხსენე ქვეყანა და მორწყე, დიდად გაამდიდრე იგი; ნაკადი ღმერთისა სავსეა წყლით; მოამზადე მათი პური, რადგან ასე წარმართე იგი" (ფსალმ. 64:10).
 
და კვლავ, თუკი ჩვენ ამ ნიშნების ბუკვალურად განმარტებას დავაპირებტ, ისინი ვერაფერს გვეტყვიან სამყაროს აღსასრულის შესახებ, რადგან ომები იყო ყოველთვის და არის დღესაც - ამ სიტყვის ბუკვალური გაგებით. იგივე ითქმის შიმშილსა და მიწისძვრებზეც.
 
შეუძლებელია რაიმე მომავალი მოვლენის ნიშნად დავსახოთ, თუკი ის თავისთავად ჩვეულებრივ რამეს წარმოადგენს. მხოლოდ სრულიად ახალი და უჩვეულო შეიძლება იწოდოს ნიშნად. როგორც არსებობს ბუკვალური იერუსალიმი, რომელიც უკვე ძლეულია სულიერად, ასევე არსებობს სულიერი იერუსალიმიც, ქრისტეს ეკლესია, და სწორედ ის უნდა დაექვემდებაროს განსაცდელს სამყაროს აღსასრულის წინ - და ნამდვილად ასეც არის.
 
ამრიგად, ნიშნები, რომლებზეც ლაპარაკობდა უფალი, საჭიროა გავიგოთ, როგორც სულიერად, ასევე ბუკვალურადაც. ბუკვალურად ისინი მეტყველებენ იერუსალიმის დანგრევაზე, ხოლო სულიერიად ეკლესიის განსაცდელზე ბოლო ჟამს. ასე რომ, გაიაზრე ერთიც და მეორეც: ის რაც ხდებოდა იერუსალიმის დაპყრობამდე და ის, რაც მოხდება ქრისტეს ეკლესიის ბოლო გამოცდის წინ. "იქნება შიმშილობა და ჟამიანობა და მიწისძვრანი აქა-იქ" (მთ. 24:7). ყოველს, ვისაც კი წაუკითხავს იოსები (ანუ იოსებ ფლავიოსის "იუდეველთა ომი" – "აპოკ". რედ.), იცის, როგორი შიმშილობა, ჭირი და მიწისძვრა უძღოდა წინ იერუსალიმის დაცემას.
 
სულიერი აზრით, სანამ ეკლესიის გაპარტახება მოხდებოდეს, უეჭველად, დააზიანებენ ქრისტიან ხალხებს და დადგება სულიერი შიმშილი (ხალხებს მოშივდებათ სიმართლე და ჭეშმარიტების ქადაგება - "აპოკ". რედ.), იქნება სულიერი მიწისძვრები, და ხორციელ ცოდვათა განსხვავებული ზომები. ქრისტიანობაში ამდენი განხეთქილება და მწვალებლობა არ აღმოცენდებოდა, მათ ღმრთის სიტყვა რომ არ შიოდეთ; ისინი ესოდენ მრავალ ჭირვებაში, ანუ ხორციელ ვნებათა სნეულებებში არ ჩავარდებოდნენ გარეგან ზემოქმედებას რომ არ დაქვემდებარებოდნენ.
 
ამას გვასწავლის უფალი იგავში მთესველის შესახებ, როდესაც მტერი ხორბალში ღვარძლს ჩათესავს:  "ხოლო როდესაც ეძინა ხალხს, მოვიდა მისი მტერი, ღვარძლი ჩათესა ყანაში და წავიდა" (მათე 13:25) (წყარო: PG 56:900-901, PG 56:904).
  
ა. ს. ლოპუხინი: "ქრისტემ მოწაფეებს წინასწარმეტყველურად დაუხატა დედამიწაზე ღმრთის სასუფევლის განვითარების სურათი, თანაც განსაკუთრებით შეჩერდა ორ უმთავრეს მოვლენაზე - იერუსალიმის დანგრევასა და იუდეველი ხალხის გაპარტახებაზე, და სამყაროს აღსასრულზე. იერუსალიმის დანგრევა მხოლოდ ამ ყველაფრის დასაწყისი იქნება და მასში უნდა დავინახოთ ყოველივე იმის წინასახე, რაც მოხდება სამყაროს აღსასრულის წინ და საუკუნო სამსჯავროზე. როდის მოხდება ეს უკანასკნელი საშინელი მოვლენა არავინ იცის, რადგან ის ღმრთის საიდუმლოა, და მისი წვდომა არ ძალუძთ ანგელოზებსაც კ; თუმცა, უახლოეს მოვლენებამდეც ჯერ კიდევ დიდი დროა, გამოჩნდება მრავალი საცთური, რომლებსაც უნდა მოვერიდოთ. გაჩნდებიან ცრუმესიები, რომლებიც დაშინებითა და მოტყუებით მიიმხრობენ მრავალთ; ქრისტიანებმა კი ეს ყოველივე ურყევად უნდა დაითმინონ და გადაიტანონ ქრისტეს სახელისთვის, და ვინც ბოლომდე დაითმენს ის ცხონდება" (Александр Павлович Лопухин. Руководство к Библейской истории Нового Завета. – СПб.: Тузов, 1889. С. 200).
  
იერონიმე სტრიდონელი (დაახლ. 347–419/20): "ამრიგად, როდესაც გავიგებთ ამას, ნუ ვიფიქრებთ, თითქოსდა უკვე დადგაო სამსჯავროს ჟამი; არამედ ის გადაიდება იმ დრომდე, რომლის ნიშნები აშკარად მითითებულია შემდეგში".

 
7. რადგან აღდგება ხალხი ხალხის წინააღმდეგ, და სამეფო სამეფოს წინააღმდეგ: და იქნება შიმშილობა და ჟამიანობა და მიწისძვრანი აქა-იქ.
 
"მოიწევა უარესი უბედურება, "რადგან აღდგება ხალხი ხალხის წინააღმდეგ, და სამეფო სამეფოს წინააღმდეგ: და იქნება შიმშილობა და ჟამიანობა და მიწისძვრანი აქა-იქ" და დიადი სასწაულნი ზეცით (ლუკა 21:11), რათა ადამიანები მიხვდნენ, რომ ყოველივე ღმრთისგან მოვლენილი სასჯელია. თუმცა, ეს საშინელებები, რომლებსაც მრავალნი მესიის მოსვლის ნიშნად ჩათვლიან, სინამდვილეში მხოლოდ "სალმობათა დასაბამი", ანუ მომავალ არნახულ ჭირვებათა დასაწყისი იქნება" (Троицкие листки игумена Пантелеимона. Толкование на группу стихов: Мф: 24: 7-7).
ეპისკოპოსი მეთოდე (კულმანი). "მოიწევა უარესი უბედურებები: "რადგან აღდგება ხალხი ხალხის წინააღმდეგ, და სამეფო სამეფოს წინააღმდეგ: და იქნება შიმშილობა და ჟამიანობა და მიწისძვრანი აქა-იქ" (მათე 24:7), "საშინელებანი და დიადი სასწაულნი ზეცით" (ლუკა 21:11). ამ საშინელებებს მრავალი მესიის მოსვლის ნიშნად ჩათვლის, მაგრამ სინამდვილეში ეს მხოლოდ "სალმობათა დასაბამი", ანუ მომავალ საშინელ და გრანდიოზულ უბედურებათა "მშობიარობის" პირველი ტკივილები იქნება.

 
8. ხოლო ყოველივე ეს სალმობათა დასაბამია.

ნეტ. იერონიმე სტრიდონელი. "ეს ყოველივე სალმობათა დასაწყისია. არ მეეჭვება, რომ ეს ყოველივე, როგორც დაწერილია, ბუკვალური აზრით აღსრულდება; მაგრამ ამავდროულად ვფიქრობ, რომ "ხალხის აღდგომა ხალხის წინააღმდეგ, და სამეფოს აღდგომა სამეფოს წინააღმდეგ", ასევე წარწყმედა მათი, ვისი სიტყვაც სიმსივნესავით ვრცელდება და ასევე ღმრთის სიტყვის მოსმენის უმძაფრესი მოშიება, დედამიწის შერყევა და ჭეშმარიტი სარწმუნოებისგან განდგომა, - ეს ყველაფერი ეხებათ მწვალებლებს, რომლებიც ერთმანეთს ეწინააღმდეგებიან და მით ეკლესიას ანიჭებენ გამარჯვებას" (https://ekzeget.ru/bible/evangelie-ot-matfea/glava-24/stih-7/).
ამრიგად, ეს ჯერ კიდევ არ არის დასასრული, არამედ "სალმობათა დასაბამია". როგორც ქალი განიცდის ტკივილებს, ბავშვის შობისას, ასევე სამყაროს აღსასრულისა და ახალი საუკუნის დასაწყისს წინ  უსწრებს პერიოდი, რომელსაც "სალმობათა დასაბამი" ეწოდება და რაც ნიშნავს სამყაროს აღსასრულსა და უფალ იესუ ქრისტეს მეორედ მოსვლის მოახლოვებას.
 
კატაკლიზმები ადასტურებენ იმას, რომ ღმერთი მონაწილეობს ისტორიაში და მას მის მიერ დანიშნული დასასრულისკენ მიმართავს.
ამრიგად, თუ შევაჯამებთ მათეს სახარების 24-ე თავის მე-4-8 მუხლებს, მივხვდებით, რომ იესუ ლაპარაკობს შორეულ მომავალზე. მის მიერ ჩამოთვლილი ყოველი მოვლენა შეუძლებელია სტანდარტი ან ორდინარული მოვლენა იყოს, რომელიც, ასე თუ ისე, დედამიწაზე ყოველ ეპოქაში ხდებოდა და ხდება.
 
მაცხოვრის მიერ მე-4-8 მუხლებში ჩამოთვლილი მოვლენები "უკვე ახლოა, კარზეა მომდგარი" (მათე 24:33) და მას "სალმობათა დასაბამი" ("მშობიარობის ტკივილების დასაწყისი") ეწოდება - მშობიარობის ტკივილები კი მშობიარობის მთელი 9 თვის განმავლობაში როდი ხდება, ის მშობიარობამდე მცირე ხნით ადრე იწყება. აქედან, მათეს სახარების მე-4-8 მუხლების მოვლენები შეუძლებელია 1000 წელზე გადაიჭიმოს. ასე, რომ შეუძლებელია ის განმარტებულ იქნას, როგორც ბანალური ეპიდემიები (რომლებიც ყოველთვის იყო), ომები (ასევე ყოველთვის იყო), ამბები ომების შესახებ (ასევე იყო), რევოლუციები (ბევრჯერ ყოფილა), მიწისძვრები (იყო ყოველთვის, რაც კი დედამიწა არსებობს) ან შიმშილი (რომელიც მთელი კაცობრიობის ისტორიას გასდევს). მაშ, რაზეა ლაპარაკი?
 
დააკვირდით, "მშობიარობის ტკივილები" (სალმობანი) იწყება არა ომებით, არა ეპიდემიებით, არა მიწისძვრებით, - არამედ იმით, რომ მრავალნი მოვლენ ღმრთის სახელით და იტყვიან, რომ ქრისტიანები არიან, და ამასთან აცთუნებენ მრავალთ, მიდრეკენ ადამიანებს იმისკენ, რომ მათი სიცრუე დაიჯერონ. მწვალებლობები ყოველთვის არსებობდა, ცრუსწავლებებიც, მზაკვარი მოღვაწეებიც და ცრუმღვდლებიც უამრავნი იყვნენ, რომლებიც უპირველეს ყოვლისა საკუთარ გამორჩენას ეძიებდნენ. მაგრამ იესუ ამაზე როდი ლაპარაკობს.
 
საცთური, პირველი სტადიაა, პირველი ფაზაა, - ეს არის პირველი ნიშანი იმისა, რომ "უკვე ახლოა, კარზეა მომდგარი" (მათე 24:33). ცთუნება ეს უბრალო მოტყუება როდია, ეს ისეთი განსაცდელია, როდესაც "გქირაობენ", როდესაც მტრის მხარეს გადადიხარ. სანამ ბაბილონი მოვა, აუცილებლად უნდა მოხდეს განდგომილება და ამბოხი ღმერთის წინააღმდეგ. მოძღვრები (მქადაგებლები, პასტორები, ცრუ-მღვდლები, რომლებიც ქრისტეს სახელით ვითომ სახარებას ქადაგებენ, სინამდვილეში ნიადაგს ამზადებენ ცრუქრისტეს, ანუ ანტიქრისტეს მისაღებად.
 
სიახლე როდია ის, რომ 2000 წლამდე მსოფლიოში ლამის ყოველთვიურად ჩნდებოდა ახალი სექტები. ისინი სოკოებივით მრავლდებოდნენ. თუმცა, დღეისთვის შესამჩნევია გასაოცარი მოვლენა - 2000 წლის შემდეგ მათი გამოჩენის რაოდენობა კლებულობს. სადღაც 2019 წლისთვის შეიძლება ეს მაჩვენებელი დავიდეს 1 სექტამდე წელიწადში (ცხადია, სტატისტიკის ზედმიწევნით სიზუსტეზე თავს ვერ დავდებთ, მაგრამ ტენდენცია აშკარაა). რატომ ხდება ასე? იმტიომ, რომ იეღოვას მოწმეთა თუ მორმონთა სექტების მსგავსი ორგანიზაციები უკვე აღარავის აინტერესებს, საერთოდ, თვით ქრისტიანობაც კი უინტერესო ხდება და მრავალი კონფესიის პასტორები უკვე ტოტალიტარულ სექტებს თავიანთ სამრევლოებში აყალიბებენ. ამ შემთხვევაში ხომ ყველაფერი "ღვთის სიტყვის მიხედვითაა", ყველაფერი "მოწესრიგებულია".
 
შესამჩნევია მქადაგებელთა და ეკლესიათა კოლოსალური მრავლობა, რაც არანაირად არ არის გამოწვეული ერში სარწმუნოებისა და სულიერების ზრდით. ეკლესიების მშენებლობა "ბიზნესი" და შემოსავლის წყარო გახდა. სოციალურმა ქსელებმა განსაკუთრებით შეუწყო ხელი "სტაჟიანი" მორწმუნეების გამრავლებას, რომლებიც კონკრეტულად აბნევენ ქრისტიანებს. "მქადაგებლების" იმგვარი მოზღვავება, როგორიც დღესაა არასოდეს ყოფილა. სექტების გამოჩენის სიხშირემ იკლო, რადგან ახლა ტრადიციული კონფესიების "მღვდლებსა" და "პასტორებს", "მეცნიერებს" თუ უმეცრებს, გავლენის არეალი გაუფართოვდათ.
 
ცნობილია სამრევლოები (და ამაზე აშკარად მსჯელობენ), სადაც მრევლის უფლებები შემოიფარგლება მხოლოდ პასუხით "დიახ" და შემოწირულობის მიტანით. დამოუკიდებლად ფიქრის უფლება კი არ გააჩნიათ. უბრალოდ "მამაოს" უნდა ენდო, მან ყველაფერი შენზე უკეთ იცის, ის შენს მაგივრად ფიქრობს, შენ კი უდარდელად იყავი, უბრალოდ ამინ-ი თქვი და მორჩა...
 
ტოტალიტარიზმმა ეკლესიებში უკიდურეს ზღვარს მიაღწია - მრევლი ყურმოჭრილ რობოტებად და ფულის ჩამოსაჭრელ მონებად აქციეს. და ეს საყოველთაო მოვლენა განსაკუთრებული სიძლიერით XX საუკუნის მეორე ნახევრიდან შეიმჩნევა.
 
შემდეგ, მათეს სახარებაში ვკითხულობთ: "გაიგებთ აგრეთვე ომებსა და ომების ამბებს". აქ თითქოსდა ყველაფერი მარტივადაა - გაიგებთ ომების ამბებს, ანუ ფაქტებს, რომ სადღაც ომია. საინფორმაციო ცნობები გადატვირთულია ცნობებით ომებზე, თანაც ისიც ცნობილია, რომ საინფორმაციო ომების პირობებში, შეიარაღებულ კონფლიქტებს ყველა მისთვის სასურველი კუთხით აწვდის. ხშირად არ ერიდებიან ფეიკებსაც, ჭორებსაც და არაობიექტურ შეფასებებსაც. თანაც რადგან მაცხოვრის მიერ ნახსენები ომები ნიშანია იმისა, რომ მეორედ მოსვლა "უკვე ახლოა, კარზეა მომდგარი" (მათე 24:33), ომების უჩვეულო უნდა იყოს.
 
ამ ბოლო 10-20 წლის განმავლობაში დედამიწაზე არსებობდა უჩვეულო, არამედ აბსურდული სამხედრო კონფლიქტები.
 
იესუ განგვიმარტავს თუ როგორ ომები იქნება მომავალში - "ხალხი ხალხის წინააღმდეგ, და სამეფო (ანუ სისტემა, სახელმწიფოს მსოფლმხედველობა) სამეფოს წინააღმდეგ". ამ მოვლენას ჩვენ პირდაპირ ახლა ვაკვირდებით - ყველა დღევანდელი კონფლიქტი ეროვნებათა კონფლიქტებია. ჩვენ ასევე ვხედავთ ღირებულებათა და სახელმწიფო რეჟიმთა ურთიერთდაპირისპირებას. ამისი მაგალითები უხვადაა. მე-20 საუკუნეში ასე არ იყო, ამგვარი სპეციფიკური კონფლიქტები ნაკლებად ფიქსირდებოდა, ვიდრე 21-ე საუკუნეში. მაგალითად, მეორე მსოფლიო ომი ეს არ არის "ხალხი ხალხის წინააღმდეგ", არამედ ეს არის "ხალხები ხალხების წინააღმდეგ", ასევე ეს არ იყო "სამეფო სამეფოს წინააღმდეგ", არამედ "სამეფოები სამეფოების წინააღმდეგ". ჩვენს დროებაში კი ყველაფერი წერტილოვანია, დაკონკრეტებულია, დაწვრილმანებულია და ძირითადად კონფლიქტები ვითარდება ხელისუფლება-ოპოზიციას ან ერებს შორის. ნებისმიერ შემთხვევაში, ვფიქრობთ, რომ ეს არის სწორედ ის უცნაური კონფლიქტები, რომლებიც "მშობიარობის ტკივილთა" დასაბამზე მიგვანიშნებს.
 
შემდეგ მათეს სახარებაში ლაპარაკია შიმშილზე (მოუსავლიანობა, პროდუქტების დეფიციტი), მიწისძვრებზე "აქა-იქ". ლუკას სახარებაში კი (თ. 21) დამატებულია ეპიდემიებიც. ეს ყველაფერი უჩვეულოა, არასტანდარტულია. ჩვენ 2020 წელს შევედით "კოვიდ-19"-ის ნიშნულში, ახლა კი ლამის ყოველდღიურად პოულობენ ახალ შტამებს და ახალ-ახალ ვირუსებს.
 
შიმშილი? კორონავირუსისა და მისგან გამოწვეული ლოკდაუნების გამო მილიარდობით ადამიანი შიმშილობს. უამრავი ბიზნესმენი გაკოტრდა... და ესეც "სალმობათა დასაწყისია".
 
მიწისძვრები? - ისინი ხდება იქ, სადაც არასოდეს ყოფილა. განა ეს უჩვეულო არა რის? ეს ძალიან უჩვეულოა და უცნაურია, როდესაც მიწისძვრა ხდება იქ, სადაც სეისმური აქტიურობა არ არსებობს.
 
მაგრამ ლუკას სახარების 21-ე თავში ამ ყოველივე ემატება კიდევ ორი ნიშანი, რომელიც ჯერაც მთელი ძლიერებით არ გვინახავს. ესენია - "საშინელი მოვლენები" და "დიადი სასწაულნი ზეცით" (იხ. ლუკა 21:11). საშინელი მოვლენები, რომელთა გამო სისხლი გაეყინებათ ადამიანებს, ჯერაც წინაა, ხოლო "დიადი სასწაულნი ზეცით" შეიძლება ვარაუდობდეს კონტაქტს ე. წ. "უცხოპლანეტელებთან".
 
და საბოლოოდ, ეს გახლავთ მხეცის მე-4 სამეფოსა და მეძავი ბაბილონის გამოჩენის ნიშნები.
 
ეს ყოველივე ჩვენს თვალწინ სრულდება, მაგრამ ეს ჯერ კიდევ არ არის დასასრული - ეს მხოლოდ დასაწყისია.
დიდი ჭირვების პერიოდი
9. მაშინ მიგცემენ სატანჯველად და მოგკლავენ თქვენ; და მოგიძულებთ ყველა ხალხი ჩემი სახელის გამო.
 
 
ნეტ. იერონიმე სტრიდონელი (დაახლ. 347–419/20): "მოციქულთა სახელით აღინიშნება ყოველ მორწმუნეთა საზოგადოება (persona), და არა ის, რომ იმ დროისთვის მოციქულები სხეულებრივად ჯერაც ცოცხლები იქნებიან" (https://ekzeget.ru/bible/evangelie-ot-matfea/glava-24/stih-9).
 
თეოფილაქტე ბულგარელი (XI-XII სს.): მაცხოვარი წინასწარ იუწყება მომავალ ჭირვებაზე, რათა გააძლიეროს მოწაფეები. ჩვეულებრივ მოულოდნელობა ყველაზე მეტად გვაშინებს და გვაშფოთებს. ამიტომ ქრისტე ადრიდანვე გვიმსუბუქებს შიშს მომავალი უბედურებების წინასწარ უწყებით. ეს იქნება: შური, მტრობა, საცთურები, ცრუწინასწარმეტყველები, ანტიქრისტეს წინამორბედები, რომლებიც ერს შეაცდენენ და ყოველგვარ უსჯულოებაში შთააგდებენ (მათეს სახარების განმარტება) (იქვე).
 
"მაშინ შეგიპყრობენ და გდევნიან, "მიგცემენ სატანჯველად", მიგიყვანენ ქვეყნის მეფეებთან და მმართველებთან, გაწამებენ და საპყრობილეებში ჩაგაგდებენ. გახელებული და გონებადაბინდული ყველაზე ახლობელი ადამიანებიც კი, - მშობლები, და-ძმები, მეგობრები - თქვენი მდევნელები, მტრები, გამცემები და მკვლელები გახდებიან. და "მოგკლავენ თქვენ; და მოგიძულებთ ყველა ხალხი ჩემი სახელის გამო". მაგრამ ნუ შეცბუნდებით, თქვენზე იზრუნებს ღმრთის განგებულება და ზეციერი მამის სიყვარული; მისი ყოვლისშემძლეობის გარეშე ერთი ღერი თმაც კი არ გადმოვარდება თქვენი თავიდან" (Троицкие листки игумена Пантелеимона) (იქვე).


***

 
შეიძლება ითქვას, რომ მათეს სახარების 24-ე თავი ასახავს აპოკალიფსისის ეტაპობრივ სურათს: დიდ ჭირვებამდე, დიდი ჭირვების პერიოდს და დიდი ჭირვების შემდეგ.
 
მათე 24:8-ში ჩამოთვლილია ისეთი ნიშნები, როგორებიცაა: "ომები და ომების ამბები, შიმშილობა და ჟამიანობა (პანდემია - "აპოკ." რედ.) და მიწისძვრანი აქა-იქ" (მათე 24:6-8), კონფლიქტები სამეფოებს (სახელმწიფოებს, ძალებსა და კოალიციებს) შორის, რევოლუციები, ამბოხებანი და სხვა. ამბობს, რომ ეს ყველაფერი "სალმობათა დასაბამია" (მათე 24:8).
 
სხვა სიტყვებით რომ ვთქვათ, მოვლენები სულ უფრო და უფრო მტკივნეული, არასასიამოვნო, დისკომფორტული, ინტენსიური და შემაძრწუნებელი იქნება. ამ მოვლენათა სიხშირე კი მუდმივად მზარდი გახდება. საინტერესოა აღინიშნოს, რომ უმთავრესი ნიშანი არა თვით ომები და მიწისძვრებია, არამედ მათი მუდმივი ინტენსიური მატება (მაგალითად, დღეს კონფლიქტური მოვლენები უფრო მეტ დაძაბულობას იწვევენ მსოფლიოში, ვიდრე ადრე) და სიხშირე (თუ ადრე ამგვარი მოვლენები ხდებოდა 10 წელიწადში ერთხელ, ახლა ეს ხდება ყოველთვიურად, შემდეგ კი მოხდება ყოველკვირეულად და ბოლოს ყოველდღიურად).
 
და ეს ყოველივე, როგორც მაცხოვარი ბრძანებს, მშობიარობის ტკივილებია, "სალმობათა დასაბამია" (მათე 24:8). მაგრამ რისი მშობიარობისა? უპირველესად ერისა, რომელიც ერთადერთი იქნება ღმრთის მფარველობის ქვეშ და იცხოვრებს "ახალ მიწასა და ახალ ცაში". ეს ერი ღმრთის ერია, მისი ხალხია. მეორეც, ეს იქნება ახალი ცისა და ახალი მიწის დაბადება. ანუ ყოველივე ის, რაც ხდება - მშობიარობის ტკივილებია, რომლის შედეგად გაჩნდება ახალი ქმნილება ბუკვალური, ხელშესახები აზრით.
 
ჩვენ გვწამს, რომ უკვე ამ პერიოდის დასაწყისში ვცხოვრობთ, მაგრამ ჯერაც არ შევსულვართ მეორე ეტაპში.
 
მეორე ეტაპი კი ძალიან საინტერესოა.
 
არსებითად ის პირველ ეტაპშია ინტეგრირებული - მშობიარობის ტკივილები ძლიერდება და თანდათანობით მეორე ეტაპი იწყება, თუმცა, პირველი როდი მთავრდება, არამედ მეორეში გადაიზრდება. ამაზე მიგვანიშნებს მათეს სახარების 24-ე თავის მე-9 მუხლი.

მაშინ (ანუ, როდესაც დაიწყება მშობიარობის ტკივილები და გაგრძელდება) თქვენ (მის მოწაფეებს და არა საერთოდ ნებისმიერ ადამიანს) მიგცემენ სატანჯველად და მოგკლავენ.
 
სატანჯველად "მიცემას" აქვს ის აზრი, რომ ქრისტიანებს გასცემენ, შეიპყრობენ, საპყრობილეებში ჩაამწყვდევენ, აიძულებენ ქრისტეს უარყოფას, დააპატიმრებენ, აღძრავენ სისხლის სამართლის საქმეებს მათ წინააღმდეგ. ამ სიტყვას ("მიგცემენ") ყოველთვის აქვს იძულების, ძალდატანების ელფერი. ანუ, ქრისტიანები თვითონ კი არ მოახდენენ ულტრადევნულებას, არამედ გარეგანი ძალა. აქ საინტერესოა ის, რომ რადგან ქრისტიანებს "მისცემენ, გასცემენ, შეიპყრობენ", ამ მოქმედებათა კატალიზატორი სულაც არ იქნება ქრისტიანთა ქცევა. მნიშვნელობა არ ექნება მოწყალების რამდენი სახლი გახსნეს ქრისტიანებმა, რამდენს აქვს მადლობის სიგელი, ან რაოდენ დიდი ქველმოქმედება აღუსრულებიათ. ოდენ ქრისტეს მოწაფეებად ყოფნა გახდება მიზეზი უდიდესი ჭირვებისა, ქრისტიანთა შეპყრობისა და მოკვლისა.
 
საინტერესოა, რომ ჭირვება აქ შეიძლება აღნიშნავდეს 7 წლიან ჭირსაც, თუმცა, უფრო სფეციფიკური აზრით ის შეიძლება მიანიშნებდეს სატანის, ანტიქრისტეს და ბაბილონის მხრიდან უსასტიკეს დევნულებასაც. ანუ ეს იქნება ჭირვება, მაგრამ სხვა სიბრტყეში - დროის მიხედვით 7 წლიანი, მაგრამ მისი მიზანი სხვა იქნება. ურწმუნოთათვის 7 წლიანი ჭირვება - სასჯელი აღმოჩნდება; ქრისტიანთათვის კი 7 წლიანი ჭირვება - გამარჯვებულთა და "პირველი აღდგომის" მონაწილეთა გამოვლენის საშუალება იქნება. პირველი სიბრტყე ეს არის ღმრთისა და კრავის მრისხანება უკეთური კაცობრიობის მიმართ, ხოლო მეორე სიბრტყე - ანტიქრისტესა და ბაბილონის მრისხანება ქრისტიანთა მიმართ.
 
უნდა აღინიშნოს ისიც, რომ ბერძნული სიტყვა παραδδωμι ("პარადიდომი") ნიშნავს ვიღაცის ხელში გადაცემას, ძალადობით გადაცემას, გამცემლობას; როგორც არსებითი სახელი ნისნავს - გამყიდველს. ანუ ამ სიტყვით გამოიხატება ის, რომ ქრისტიანებს სატანჯველად გადასცემენ გამყიდველობის მეშვეობით.
 
ამრიგად, მეორე ეტაპში:
 
1. ისინი (უკეთურნი) განაცხადებენ, რომ ქრისტიანთა საკითხი "საბოლოოდ უნდა გადაწყდეს" და ეს გახდება "აუტანელი დროების" (სიტყვა "ჭირი" ბერძნ. Thlipsis, ზუსტად ამას ნიშნავს) დასაწყისი უფლის წმიდათათვის. ანუ მსოფლიო სრულიად ანტიქრისტიანული გახდება. ჩვენ ამ ეტაპში ჯერაც შესულნი არ ვართ, მაგრამ რეპეტიცია უკვე მიმდინარეობს. ჩვენ ვხედავთ როგორ ხვეწავს ზოგიერთი სახელმწიფო რეპრესიულ მეთოდებს ოპოზიციის წინააღმდეგ; ეს მეთოდი ბაბილონის ამოუწურავი რესურსია და მას ქრისტიანთა წინააღმდეგაც გამოიყენებენ. დღეს სხვაგვარად მოაზროვნეები და პროტესტის გამომთქმელი ოპოზიციონერები იდევნებიან, ხვალ კი გარიყულებად, ექსტრემისტებად და ტერორისტებად ქრისტეს მოწაფეებს გამოაცხადებენ.
 
2. ქრისტეს მოწაფეებს მოკლავენ. უბრალოდ მოკლავენ, ფიქიკურად, ბუკვალური გაგებით. არა აქვს მნიშვნელობა დახვრეტენ მათ, ჩამოხრჩობენ, ცოცხლად დაწვავენ თუ სხვა - მთავარია ის, რომ წმიდა წერილის თქმით მათ "მოკლავენ".
 
3. ყველა ხალხი მოიძულებს ქრისტიანთ იმისთვის, რომ ისინი ქრისტიანები არიან.
 
ამრიგად, მათეს სახარების 24:9 მუხლის მიხედვით, მომდევნო ეტაპი ეს გახლავთ:
 
1. ქრისტიანთა უპრეცედენტო დევნა მსოფლიო მასშტაბით (მას გაააქტიურებს ბაბილონი), მისი წმინდანები შევლენ თლიფსისის, ანუ "აუტანელი დროების" პერიოდში, რომელიც გამოიხატება ურჩხულის გააფთრებაში ქრისტეს შვილთა წინააღმდეგ.
 
2. ქრისტიანებს დახოცავენ.
 
3. თანდათანობით ქრისტიანები მსოფლიო ხალხებში მძვინვარე სიძულვილის ობიექტები გახდებიან.
 
და ეს ყველაფერი მხოლოდ იესუს სახელის გამო.
 
მაგრამ, როგორც კი ეს პროცესები დაიწყება, გამყიდველებსა და მდევნელებშიც დაიწყება თავისი პროცესი: "მრავალი შეცდება მაშინ, გასცემენ და შეიძულებენ ერთურთს" (მათე 24:10).
 
სიტყვას "შეცდება" σκανδαλισθήσονται (skandalisthēsontai) ანალოგი არა აქვს ქართულ ენაში და ნიშნავს ვითარებას, როდესაც ადამიანს ეგონა, რომ იქნება ასე, ელოდება ასე, მაგრამ სულ სხვანაირად მოხდება, და ის გაბოროტებულია, ნაწყენია და იმედგაცრუებულია. ეს არის იმედების მსხვრევა, რომელიც გამოიწვევს მრისხანებას და გაღიზიანებას.
 
საინტერესოა აღინიშნოს, რომ ისინი თავიდან შეიძულებენ ქრისტიანებს, გასცემენ, მოკლავენ და ბოლოს მათ შეიპყრობს უკონტროლო მრისხანება და, როგორც ნათქვამია "უკეთურს თავისი ბოროტება მოკლავსო", ისინიც ერთმანეთს შეიძულებენ და ერთმანეთის გაცემასაც დაიწყებენ.
 
"მრავალი ცრუწინასწარმეტყველი აღდგება და აცდუნებს მრავალს" (მათე 24:11). გაჩნდება უამრავი ცრუწინასწარმეტყველი, ოღონდ უკვე სხვებისა - ისინი აღარ იტყვიან ქრისტიანები ვართო, რადგან ქრისტიანობა კანონგარეშედ, პირველ ნომერ მტრად გამოცხადდება, და მრავალს აცთუნებენ.
 
"და ურჯულოების მომრავლების გამო მრავალში განელდება სიყვარული" (ანომია - ნიშნავს "უსჯულოებას", "სჯულის არარსებობას", მოცემულ შემთხვევაში არა მარტო ჩვეულებრივი სჯულისა, არამედ ღმრთის სჯულისაც), მრავალში განელდება სიყვარული; ბუკვალურად: გაქვავდება, გაიყინება.
 
მსოფლიოში სულ უფრო და უფრო გაიქელება საზოგადოების ნორმალური კანონები, მცნებებს სპეციალურად და სიამოვნებით დაარღვევენ (ეს პროცესი უკვე სრული სვლით მიდის). ირგვლივ უსჯულოებისა და უკეთურების გამეფების გამო, მრავალ ადამიანში განელდება სიყვარული პრინციპით "ჩემთვის სულერთია". როდესაც ქრისტიანთა ხოცვა-ჟლეტას დაიწყებენ, მრავალს ჯვარს აცვამენ და საკონცენტრაციო ბანაკებში ამოალპობენ, არავინ გამოესარჩლება მათ - ყველასთვის ყველაფერი სულერთი იქნება, მეტიც, მოიწონებენ კიდეც ქრისტიანთა დასჯას.
 
აქ ლაპარაკი არ არის იმაზე, რომ განელდება ღმრთისადმი სიყვარული, არამედ განელდება საერთოდ სიყვარული - ადამიანები საკუთარი ახლობლების სიყვარულის უნარსაც კი დაკარგავენ.
 
ასეთ ვითარებაში როგორი იქნება დირექტივა ქრისტიანთა მიმართ? - უნდა გავძლოთ. "ვინც ბოლომდე დაითმენს ის ცხონდებაო", - ნათქვამია სახარებაში. ქრისტიანები ბოლომდე ერთგულნი უნდა დარჩნენ თავიანთი უფლისა. აუტანელი იქნება დევნულება? - დიახ. ეს ძალიან მტკივნეულია და შემაძრწუნებელი. მაგრამ, უნდა გავუძლოთ და არ დავიწყოთ ღმრთის გმობა, არ განვუდგეთ მას. ღმერთი მოგვცემს გაძლების მადლს - მთავარია მასში დარჩენა.
 
ასეთი იქნება მეორე ეტაპი, რომელიც გველოდება.
 
მისთვის დამახასიათებელია ტერმინი "მრავალნი".
 
მრავალნი წარწმყდებიან.
 
მრავალნი შეპყრობილ იქნებიან.
 
მრავალი ცრუსინასწარმეტყველი მოვა ანტიქრისტეს სადიდებლად.
 
მრავალთა სისხლი დაიღვრება.
 
მრავალში განელდება სიყვარული.
 
მრავალნი გასცემენ საკუთარ ახლობლებსაც.
 
მრავალნი აუმხედრდებიან საკუთარ უფალს, ქვეყნიერების შემოქმედს და მაცხოვარს.
 
მაგრამ: ამის პარალელურად ღმრთის ბრძენნი, ვინც კარგად იცის საკუთარი უფალი, გაიმარჯვებენ. იესუს სისხლით, მისი სიტყვის მოწმობით და თავს დადებენ ჭეშმარიტებისთვის. ისინი ჯალათთა მიერ მოიკვლებიან და ამით სასუფევლის სახარება მთელ ქვეყნიერებას ექადაგება.

საიტი "აპოკალიფსისი". 8.05.2021.

წყარო: https://ekzeget.ru/bible/evangelie-ot-matfea/glava-24/

გაგრძელება იქნება.
Назад к содержимому