განმარტებანი - ქრისტეს სასწაულები და იგავები - 7 - აპოკალიფსისი

Перейти к контенту
სწავლანი > განმარტებანი
ქრისტეს სასწაულთა შესახებ

სამყაროს აღსასრულის მოლოდინისა და კაცის ძის მოსვლის შესახებ
იესუ ქრისტე და წმინდანები
დეკანოზ ლევ ლიპეროვსკის წიგნიდან: "ქრისტეს სასწაულები და იგავები" (Чудеса и притчи Христовы)


შინაარსი:

ამ იგავებში ქრისტე ადამიანებს მოუწოდებს კაცის ძის მუდმივი მოლოდინისკენ. "მაშ, იფხიზლეთ, ვინაიდან არ იცით, რომელ დღეს მოვა თქვენი უფალი" (მათე 24:42). და კიდევ: "ამიტომ თქვენც მზად იყავით, ვინაიდან, როცა არ ელით, სწორედ იმ საათს მოვა ძე კაცისა" (მათე 24:44).

სიფხიზლისკენ ეს მოწოდება, ზარივით გაისმის სახარების ყველა გვერდიდან და მას კავშირი აქვს არა მარტო ყოველი ადამიანის სიფხიზლესთან, არამედ მთელი კაცობრიობის მომავალთან. ის შეგვახსენებს კაცთა მოდგმის საყოველთაო პასუხისმგებლობაზე ღმრთის წინაშე. უფლის იგავები ამ თემაზე მომამზადებელი წინასახეებია იესუ ქრისტეს წინასწარმეტყველურ სწავლებაზე იესუ ქრისტეს საშინელ სამსჯავროსა და მსოფლიო ისტორიის დასასრულის შესახებ, რაზეც უფალი ღიად ელაპარაკებოდა თავის მოწაფეებს. ხოლო მოციქულებს უშუალოდ თავისი ჯვარცმის წინა დღეებშიც. მაცხოვრის მეორედ მოსვლის დაძაბული მოლოდინი განსაკუთრებული სიძლიერით არის გამოხატული სამოციქულო ეპოქის ქრისტიანთა ლოცვებში: "ჰე, მოვიდოდე, უფალო იესუ!" (გამოცხ. 22:20).


იგავი ადამიანებზე, რომლებიც ელოდნენ თავიანთი ბატონის დაბრუნებას წვეულებიდან

(ლკ.12:35-38)

"დე, იყოს თქვენი წელი მოსარტყლუღი და თქვენი სანთელი - ანთებული", უთხრა ქრისტემ ღმრთის სასუფევლის მომლოდინე ადამიანებს. და იქვე დაამატა: "იყავით იმ კაცთა მსგავსნი, რომელნიც მოელიან თავიანთ ბატონს, როდის დაბრუნდება ქორწილიდანო, რათა დარეკვისთანავე გაუღონ კარი. ნეტა იმ მონებს, რომლებსაც მოსვლისას ფხიზლად ჰპოვებს მათი პატრონი; ჭეშმარიტად გეუბნებით თქვენ: სარტყელს მოირტყამს, დასხამს, მივა და ემსახურება მათ. მეორე, გინდა მესამე გუშაგობის ჟამსაც რომ მოვიდეს და ამნაირსდ ჰპოვოს ისინი, ნეტა იმ მონებს"

ერთ რუს მისტიკოს მხატვარს აქვს გასაოცრად ძლიერი განწყობის სურათი - "მარადიული მოლოდინი". მასზე გამოსახულია შიშველი კლდეები, უძრავი ზღვა, ბუნდოვანი ჰორიზონტი და ამ არამყუდრო მრისხანე ბუნების შუა ზის ადამიანი, რომელიც უძრავად მიყრდნობია უზარმაზარ პირქუშ ქვას, იმ ურყევი ნებითა და რწმენით, რომ "ვიღაც მოვა" და მსოფლიოში უცილობლივ "რაღაც" დიადი რამ უნდა მოხდეს... მაგრამ როდის? იქნებ ათასი წელი უნდა გავიდეს, თუ მარადიულად მოგვიწევს ლოდინი?

სწორედ ამ მოლოდინშია ადამიანის ნამდვილი ცხოვრება, რომელიც შერწყმულია უძრავ ბუნებას, როგორც მის გარემომცველ კლდეებს. მოლოდინის ძალა მხატვარმა ძალიან მკაფიოდ და დამაჯერებლად გამოხატა, მაგრამ... ეს არის პასიური, ცივი მოლოდინი, არ ის, რაც ახასიათებს სამყაროს აღსასრულის მომლოდინე ქრისტიანთ. ქრისტიანული მოლოდინი - აქტიური და ქმედითია. ქრისტიანები ელოდებიან არა "რაღაცას" ან "ვიღაცას", არამედ განსაზღვრულად ელიან - თავიანთ "ბატონს", "სიძეს", "სახლის პატრონს", რომელიც მოვა და ყოველს მიაგებს საქმეთაებრ მათთა. ეს არის საუკუნო სამსჯავროს მოლოდინი.

ვინც ამ მოლოდინში გამოავლენს მღვიძარებას და თავისი უფლის ერთგულებას, რომელიც წვეულებიდან მოდის, ქრისტესთან ერთად ახალ ცხოვრებაში მარადიული ნეტარებით დაჯილდოვდება. ერთი სიტყვით - "მოლოდინი" უნდა იყოს ღმრთის ნებისადმი მსახურება, მისი მცნებების აღსრულება და განუწყვეტელი მღვიძარება.
იესუ ქრისტეს მეორედ მოსვლა
იგავი მპარავზე, რომელსაც შეუძლია ძირი გამოუთხაროს სახლს

(მთ.24:43-44: ლკ.12:39-40)

იმისთვის, რათა აჩვენოს თუ როგორი სიფხიზლე მართებს სულს კაცის ძის მოსვლის მოლოდინში, უფალმა თქვა მოკლე იგავი სახლის მეპატრონესა და მპარავზე.

"ესეც გახსოვდეთ, - თქვა მან, - სახლის პატრონმა რომ იცოდეს, რომელ საათზე მოვა ქურდი, ფნიზლად იქნებოდა და ძირს არ გამოათხრევინებდა თავისი სახლისათვის. ამიტომ თქვენც მზად იყავით, ვინაიდან, როცა არ ელით, სწორედ იმ საათს მოვა ძე კაცისა".

შესაძლოა, კაცის ძის უეცარი მოსვლის შედარება "ქურდის" მოსალოდნელ მოსვლასთან ქრისტეს ქადაგების მსმენელთ საკმაოდ თამამ და არც ისე გასაგებ იგავად მოეჩვენათ. მაშინ მოციქულმა პეტრემ მოძღვარს ჰკითხა: "უფალო, ჩვენ გვეუბნები ამ იგავს თუ ყველას?"

მოციქულის ამ შეკითხვას მაცხოვარმა ახალი იგავით უპასუხა:


იგავი ერთგულ და კეთილგონიერ მონაზე

(ლკ.12. 42-48: მთ.24:45-51)

ეს იგავი გადმოცემულია ორი მახარობლის მიერ. მათესთან მოკლედ, ლუკასთან უფრო ვრცლად.

"ვინ არის ერთგული და გონიერი მნე, რომელიც პატრონმა მიუჩინა თავის მსახურთ, რათა დროულად მისცეს ულუფა მათ?", - ჰკითხა ქრისტემ თავის მსმენელთ. ქრისტეს შემდგომი სიტყვებიდან აღმოჩნდა, რომ იგავი ნათქვამი იყო არა მარტო მოციქულთა, არამედ ყველა ადამიანის საყურადღებოდ, ვინც კი ღმრთის მონა და მსახურია. ღმერთმა ადამიანები მოუვლინა ქვეყნიერებას იმისთვის, რათა მათ ესრულებინათ "თავიანთი ბატონის" ნება. ყოველი ადამიანი - ღვთის მონაა და იგივე ადამიანი არის "სახლის მმართველი", რომელსაც უფალმა თავის სახლში დიდი თუ მცირე დავალება მიუჩინა. ბატონის დაბრუნებამდე მოლოდინში - "სახლის მმართველმა მონამ" კეთილსინდისიერად უნდა აღასრულოს მისთვის მიცემული დავალება.

"ნეტა ამ მონას, რომელსაც ამნაირად მოქმედს ჰპოვებს მისი პატრონი, როდესაც მოვა. - თქვა ქრისტემ, - ჭეშმარიტად გეუბნებით თქვენ: მთელს თავის სარჩო-საბადებელს მეთვალყურედ მიუჩენს მას"... ხოლო თუ მონა გულში იტყვის: "აგვიანებს ჩემი პატრონი მოსვლას; და დაიწყესს მსახურებისა და მოახლეების ცემას, ჭამას, სმას და ლოთობას", სიმბოლურად მონა თითქოსდა ამბობს: "არც ისე მალე დადგება ჩემი სიკვდილი და ღმრთისადმი პასუხისგება: შეიძლება ჯერ კიდევ ვიცხოვრო "ჩემი სურვილისამებრ", ანუ უზნეოდ: ჯერ კიდევ მეყოფა დრო საქმის გამოსასწორებლად" და ა. შ.

მაგრამ... ქრისტე გვაფრთხილებს: "მაშინ მოვა მონის პატრონი, იმ დღეს, როდესაც არ ელის, და იმ საათს, რომელიც არ იცის, შუა გაკვეთს და ურწმონოებთან დაუდებს წილს".

უეცრად მოვა პასუხისგებისა და ანგარიშგების ჟამი, რომლისთვისაც მონა მომზადებას ვერ მოასწრებს. ბატონის თანდასწრებით მონა დაუზარებელი იყო და ნდობას იმსახურებდა, მაგრამ ბატონის არყოფნაში "სახე იცვალა", "ბოროტ" და "პირმოთნე" მონად გადაიქცა (მთ. 24:48-51).

ამ იგავიდან შეუძლებელია არ დავასკვნათ, რომ ღმრთის სასუფევლის მოლოდინში, აუცილებელია ყოველთვის, მიწიერი ცხოვრების ყოველ ვითარებაში ვიცხოვროთ და ვიღვაწოთ ისე, როგორც უფალმა გვამცნო, ანუ ყოველთვის ვიგრძნოთ თავი ღმრთის გვერდით, ყოველთვის "მზად ვიყოთ" პასუხისთვის.

ლუკა მახარობელი იგავის ბოლოს გადმოგვცემს ღმრთის მსჯავრის არსებით დეტალებს იმ მონებზე, რომლებიც არ ელოდნენ თავიანთი ბატონის დღესა და საათს: "ის მონა, რომელმაც იცოდა თავისი პატრონის ნება, მაგრამ არ აღასრულა იგი და არ დახვდა მზად, საშინლად იგვემება. ის კი, ვინც არ იცოდა, მაგრამ ისე მოიქცა, რომ სასჯელი დაიმსახურა, ნაკლებად იგვემება, რადგან ვისაც ბევრი მიეცა, ბევრი მოეთხოვება, და ვისაც მეტი მიენდო, მეტი მოეკითხება".

ეს სიტყვები შეიძლება გავიგოთ იმ აზრით, რომ ერთი მხრივ, ქრისტეს სწავლებით განათლებულნი, ვინც კარგად იცის ღმრთის ნება, და მეორე მხრივ, ბნელი და გაუნათლებელი ადამიანები, სხვადასხვაგვარად დაისჯებიან: "ვისაც ბევრი მიეცა, ბევრი მოეთხოვება, და ვისაც მეტი მიენდო, მეტი მოეკითხება" (ლუკა 12:48).

რატომ მოსთხოვენ პასუხს მათ, ვისაც "ნაკლები მიეცა" და მათაც კი, ვინც "ვინც არ იცოდა, მაგრამ ისე მოიქცა, რომ სასჯელი დაიმსახურა"? როგორც ჩანს იმიტომ, რომ "სული თავისი ბუნებით ქრისტიანია" (ტერტულიანე) და იმიტომაც, რომ ზნეობრივი სჯული მოცემულია ღმრთის მიერ, როგორც ნიჭი, და ის ყოველ ადამიანს დაბადებიდანვე ეძლევა, დაბადებიდანვე ინერგება მის გულში. ეს ჭეშმარიტება საკმაოდ ძლიერად ჰქონდა შეგნებული ფილოსოფოს კანტს, რომელიც ამბობდა: "ისე არაფერი მნუსხავს სამყაროში, როგორც ვარსკვლავებით მოჭედილი ცა ჩემს თავს ზემოთ და ზნეობრივი სჯული ჩემს შიგნით". "არმცოდნენიც" დაისჯებიან, როგორც მცოდნენი, მაგრამ ნაკლებად: შესაძლოა იმიტომ, რომ "არ სურდათ" ცოდნოდათ ან "მცირედ სურდათ".
იგავი ათ ქალწულზე
იგავი ათ ქალწულზე

(მთ. 25:1-13)

იგავი ათ ქალწულზე, რომლებიც ელიან სიძის მოსვლას და მის შესახვედრად გამოდიან, გადმოცემულია მხოლოდ მათე მახარობელთან. თუმცა, ზოგიერთ დეტალს პარალელი აქვს ლუკასთან (ლკ. 13:25).

"მაშინ (ე. ი. მსოფლიო ისტორიის აღსასრულს) მიემსგავსება ცათა სასუფეველი ათ ქალწულს, რომლებმაც აიღეს თავიანთი ლამპრები და გადავიდნენ სიძის შესაგებებლად", თქვა ქრისტემ (მთ. 25:1).

მაგალითი, რომელიც აღებულია აღმოსავლელი ხალხების საქორწილო რიტუალიდან, ძალიან მკაფიო და ადვილად გასაგები იყო ქრისტეს ყველა მსმენელისთვის, - მტრებისთვისაც და მოყვარეებისთვისაც. სიძე, ჩვეულებისამებრ, საღამოს გამოდიოდა თავისი სახლიდან და მიდიოდა პატარძლის მშობლების სახლისკენ: გზაზე მას ხვდებოდნენ და პატარძლამდე მიაცილებდნენ გოგონას მეგობრები და "მესანთლეები". შემდეგ ყველანი ერთად შედიოდნენ საქორწილო ტრაპეზზე, სადაც სიძის შესვლის შემდეგ უკვე აღარავის უშვებდნენ - კარები მჭიდროდ იკეტებოდა.

იგავის ტექსტის მიხედვით, ქრისტემ ბრძანა, რომ სიძის შემხვედთაგან "ხუთი მათგანი გონიერი იყო, ხუთი კი - უგუნური". "უგუნურებმა აიღეს თავიანთი ლამპრები, მაგრამ თან არ წაიღეს ზეთი. გონიერებმა კი თავიანთ ლამპრებთან ერთად თან წაიღეს ზეთიც თავიანთი ჭურჭლებით. და რაკი სიძემ დაიგვიანა, ყველას რული მოერია და ჩაეძინა. მაგრამ შუაღამისას გაისმა ძახილი: აჰა, მოდის სიძე, გამოდით, გამოეგებეთო".

ყველა ქალწულს ეძინა, და არავის მათგან არ შეეძლო, სიტყვის სრული მნიშვნელობით, მთელ ღამე მღვიძარე ყოფილიყო სიძის მოლოდინში, მაგრამ, როგორც ჩანს, მათ ფხიზლად ეძინათ, რადგან საჭირო მომენტში ესმათ მოწოდება "აჰა, სიძე მოდის".
"აჰა ესერა სიძე მოვალს შუაღამესა და ნეტარ არს იგი, ვისაც მღვიძარეს ჰპოვებს..." იგალობება ვნების შვიდეულის პირველი დღეების ცისკარზე. და რომელ მძინარე სულს არ წააქეზებს სინანულისკენ ეს წმიდა საგალობელი, ეკლესიის ეს მოწოდება? სიმბოლურად ეს შუაღამისეული შეძახილი შეიძლება ნიშნავდეს სამყაროს აღსასრულის მოახლოებას - კაცის ძის მეორედ მოსვლის მრისხანე ნიშანს. მაშინ ყველა ადამიანი გაიღვიძებს - კეთილიც და ბოროტიც, ბრძენიც და ბრიყვიც. ასეა უფლის იგავშიც: "მაშინ ადგა ყველა ქალწული და გამართეს თავიანთი ლამპრები".
მაგრამ, ვაი რომ სიძის მომლოდინეთაგან ყველა როდი აღმოჩნდა მზად მის შესახვედრათ - უგუნურ ქალწულებს თავიანთ ლამპრებში საკმარისი ზეთი არ აღმოაჩნდათ, ხოლო ჩამქრალი ლამპრებით ისინი ქორწილში ვერ წავიდოდნენ. მაშინ "უგუნურებმა უთხრეს გონიერთ: გვიწილადეთ თქვენი ზეთი, ვინაიდან ჩვენი ლამპრები ქრება". დიახ, ასე მიმართეს მათ გონიერ ქალწულებს. ხოლო მათ, თავიანთი სიბრძნისამებრ პასუხობენ: "რომ არ შემოგვაკლდეს ჩვენცა და თქვენც, გიჯობთ წახვიდეთ ვაჭრებთან და იყიდოთ თქვენთვის".

აქ უდიდესი სიმბოლური მნიშვნელობა გააჩნია სიტყვას "ზეთი", როგორც აუცილებელ საწვავს ლამპრის ასანთებად. რას ნიშნავს ეს სიმბოლო? იოანე ოქროპირის მიხედვით, ეს არის "ადამიანის კეთილი საქმეები", ღმრთისა და მოყვასის სიყვარულით ანთებული გული.

"მოლოდინი" - ეს არის კაცის ძის მოსვლისადმი რწმენა. "ზეთი" - ამ რწმენის თანმხლები ყველა კეთილი საქმე: ერთიც და მეორეც, ერთად აღებული, ცათა სასუფეველში სულის შესვლის გასაღებია. იგავის ასეთი განმარტება ძალიან გავრცელებულია, როგორც დასავლელ, ასევე აღმოსავლელ ქრისტიანთა შორის.

ანტონი დიდი თავის წერილებში მონაზონთა მიმართ ამგვარ ქალწულთა შესახებ ბრძანებს: "მრავალ ბერსა და ქალწულს არავითარი წარმოდგენა არა აქვთ იმაზე, რომ ადამიანში მოქმედებს სამი ნება: პირველი ღმრთის ნებაა, სრულყოფილი და სრულიად მაცხოვნებელი; მეორე - საკუთარი, ადამიანური ნება, რომელიც თუ წარმწყმედელი არაა, არც მაცხოვნებელია, ხოლო მესამე ნება - ეშმაკისაა, რომელიც სრულიად წარმწყმედელია. და აი, სწორედ ეს მესამე, მტრის ნება ასწავლის ადამიანს არ აკეთოს არავითარი სათნოება ან აკეთოს ის პატივმოყვარეობით, მედიდურობითა და ამპარტავნებით, ან კიდევ სიკეთე მხოლოდ სიკეთისთვის და არა ქრისტესთვის.

მეორე, ჩვენი საკუთარი ნება, - გვასწავლის ყველაფერი ვაკეთოთ ჩვენი ვნებების დასაკმაყოფილებლად, ან ისევე როგორც მტერი, გვასწავლის სიკეთე ვაკეთოთ მხოლდო სიკეთისთვის, და არ მივაქციოთ ყურადღება მადლს, რომელიც სიკეთის კეთებით მოიპოვება.

მაშინ როდესაც, პირველი, ღმრთის ნება, რომელიც სრულიად მაცხოვნებელია - მხოლოდ იმაში მდგომარეობს, რომ სიკეთე აკეთო მხოლოდ სულიწმიდის მადლის მოსახვეჭად, როგორც მარადიული საგანძური, არასოდეს რომ არ ქრება და ფასდაუდებელია მისი მკეთებლისთვის.

სწორედ სულიწმიდის ეს მოხვეჭა იწოდება კიდევაც იმ "ზეთად", რომელიც უგუნურ ქალწულთ არ ეყოთ... მათ სწორედ იმიტომ ეწოდათ უგუნურნი, რომ დაავიწყდათ თუ რაოდენ მნიშვნელოვანია ამ ცხოვრებაში სათნოებათა კეთება ღმრთის სადიდებლად და მისი მადლის მოსახვეჭად, რომლის გარეშეც ცხონება შეუძლებელია.

სწორედ ამ "ზეთით" იყო სავსე გონიერ ქალწულთა ლამპრები, რომელთაც შეეძლოთ ხანგრძლივად და დიდხანს ნათება, და ამ ქალწულებმაც შეძლეს ანთებული ლამპრებით შეხვედროდნენ შუაღამით მოსულ სიძეს, რომელთან ერთადაც შევიდნენ შემდეგ  ქორწილის სიხარულში.

უგუნურებმა, როდესაც ნახეს, რომ მათი ლამპრები ქრებოდა, თუმც კი წავიდნენ სავაჭროდ, რათა ეყიდათ ზეთი და კვლავ აევსოთ თავიანთი ლამპრები, მაგრამ დროზე მოსვლა ვერ მოასწრეს, რამეთუ საქორწილო კარები უკვე დახშული იყო.

"ვაჭრობა" - ეს ჩვენი ცხოვრებაა. ხოლო "საქორწილო კარების დახშობა", რომელიც ადამიანს არ უშვებს სიძესთან - ადამიანის სიკვდილია; "გონიერი და უგუნური ქალწულები" - ქრისტიანთა სულებია; "ზეთი" - საქმეებისგან მიღებული სულიწმიდის მადლია.

გამომდინარე აქედან, ყოველმა ადამიანმა უნდა ჰკითხოს საკუთარ თავს, როდესაც ამა თუ იმ საქმეს აღასრულებს, იღებს თუ არა ის გონიერ ქალწულთა ამ "ზეთს", ანუ სულიწმიდის მადლს? და თუ თავის სულში ჰპოვებს სულის ნაყოფს: "სიყვარულს, სიხარულს, მშვიდობას, დიდსულოვნებას, სიტკბოებას, სიკეთეს, რწმენას,
თვინიერებას და თავშეკავებას" (გალატ. 5:22-23), მაშინ - მისი სულის ლამპარი წესრიგშია და "ზეთი" მას სიძის მოსვლამდე გაუნათებს გზას.

იგავი მთავრდება ადამიანთა სულების მუდმივი სიფხიზლისკენ უფლის მოწოდებით: "მაშ, იფხიზლეთ, ვინაიდან არც დღე იცით და არც საათი, როდის მოვა ძე კაცისა" (მათე 25:13).
იგავი ტალანტებზე
იგავი ტალანტებზე

(მთ.25:14 - 30)

იგავი "ტალანტებზე" თავისი შინაარსით ახლოს დგას იგავთან "მნეთა" შესახებ, რომელიც მაცხოვარმა თავისი მიწიერი ცხოვრების მიწურულს იქადაგა. იგავში "მნეებზე" ითქვა მაშინ, როდესაც "იერუსალიმთან ახლოს იყო, და ეგონათ (მის მოწაფეებს - "აპოკ". რედ.), ახლავე მოაწევს ღმრთის სასუფეველიო" (ლუკა 19:11), ხოლო "ტალანტებზე" - როდესაც უფალი უკვე იერუსალიმში იყო და ტაძრიდან გამოსვლისას თქვა წინასწარმეტყველური სიტყვა იერუსალიმის დაღუპვისა და თავისი მეორედ მოსვლის მრისხანე ნიშნების შესახებ.

როგორც ქრისტემ ბრძანა, როდესაც ის მეორედ მოვა "იმ კაცივით მოიქცევა, რომელმაც გამგზავრებისას უხმო თავის მონებს და მთელი თავისი ავლადიდება ჩააბარა. ერთს ხუთი ტალანტი მისცა, მეორეს - ორი, მესამეს - ერთი, თვითეულს - მისი უნარის მიხედვით, და გაემგზავრა. ხუთი ტალანტის მიმღები წავიდა, ივაჭრა და ხუთი სხვა ტალანტიც მოიგო. ასევე ორი ტალანტის მიმღებმა მოიგო ორი სხვაც. ხოლო ერთი ტალანტის მიმღები წავიდა, მიწაში დაფლა და დამალა თავისი პატრონის ვერცხლი" (მათე 25:13-18).

იგავის სიმბოლიკა აქ სრულიად ნათელია.

"მონები", რომელთაც სახლის პატრონისგან "ტალანტები" ებოძათ, რათა ევაჭრათ, არიან ადამიანები, რომელთაც ღმრთისგან ესა თუ ის სულიერი ნიჭები და ინტელექტუალური უნარები, ანუ სიტყვის ჩვეულებრივი მნიშვნელობით, "ტალანტები" გააჩნიათ.

უფლის მოსვლის მოლოდინში, ადამიანებმა უნდა იმუშაონ მათთვის ბოძებულ ნიჭებზე, გაანივთონ ის, მოახმარონ სხვა ადამიანებს და ამგვარი სახით გააორმაგონ ან გაასამმაგონ ბატონის მიერ დატოვებული სიკეთე. თანაც მათ უანგაროდ უნდა ივაჭრონ, რათა თავიანთი ამ საქმიანობით მოიხვეჭონ სულიწმიდის მადლი.
 
იგავის ძირითადი აზრი მდგომარეობს ადამიანების მოწოდებაში პასუხისმგებლობისა და ღვაწლისკენ. არავინ უწყის რომელ დღესა და ღამეს მოვა "მეპატრონე", მაგრამ ის აუცილებლად მოვა, და როდესაც ეს მოხდება მოუწოდებს თავის ყოველ მონას. მაშინ ყველამ პასუხი უნდა აგოს თავის ცხოვრებაზე, იმაზეც, თუ როგორ გამოიყენა მისთვის ბოძებული ნიჭი, ტალანტი, რომელიც თავის დროზე ღმრთისგან მიიღო.

ეს ნიჭები, უპირველეს ყოვლისა წარმაოდგენენ: ადამიანურ ბუნებრივ სინდისს, გონების, გულის, გრძნობებისა და ნების ძალებს, სხეულისა და გრძნობათა ორგანოების სხვადასხვა უნარებს და ა. შ. ადამიანის ბუნებაში არაფერია ისეთი, რაც მას ღმრთისგან არ მიეღოს: ადამიანის სულისა და სხეულის ყოველი ძალა არის ღმრთისგან ბოძებული "ნიჭი", "ტალანტი", რომელიც ადამიანს დროებით მიეცა (ანუ მიწიერი ცხოვრების პერიოდში) რათა უფლის მოსვლის მოლოდინში მათზე ემუშავა.

უფალი თითქოსდა ადამიანებს ეუბნება: "ელოდეთ, ელოდეთ, ელოდეთ. მაგრამ, ამ მოლოდინში დაუღლელად იღვაწეთ, რათა "ცარიელი ხელებით" არ წარსდგეთ კაცის ძის წინაშე, არამედ იმ სულიერი კაპიტალით, რომელსაც მის მოსვლამდე დააგროვებთ. განკითხვის დღეს პასუხისგება და მოთხოვნა მკაცრი იქნება. ზარმაცი და მზაკვარი მონები გარესკნელის ბნელში გაიყრებიან, "სადაც იქნება ტირილი და კბილთა ღრჭენა".

ზარმაცმა მონამ, რომელმაც ერთი ტალანტი მიიღო, თავისი სიზარმაცის და უპასუხისმგებლობის გამართლებას თავისი უფლის სიმკაცრით ცდილობდა. "ბატონო, ვიცოდი, რომ სასტიკი კაცი ხარ; მოიმკი, სადაც არ დაგითესავს, და კრებ, სადაც არ დაგიბნევია. ჰოდა, შემეშინდა, წავედი და მიწაში დავფალი შენი ტალანტი; აჰა, შენი შენავე გქონდეს" (მათე 25:24-25).

უფალმა კი მიუგო და უთხრა მას: "უკეთურო და მცონარა მონავ! იცოდი, რომ მოვიმკი, სადაც არ დამითესავს, და ვკრებ, სადაც არ დამიბნევია".

სხვაგვარად რომ ვთქვათ - ასეც რომ იყოს, რითი შეიძლება გამართლებულ იქნას მონის სიზარმაცე? როგორიც გინდ იყოს ბატონი (ამაზე მონას როდი მართებს განსჯა), მან ტალანტი თავისი ბატონის ხელიდან მიიღო, როგორც საუფლო საკუთრება და პასუხსაც მის წინაშე აგებს. "ამიტომაც გმართებდა ვაჭრებისათვის მიგეცა ჩემი ვერცხლი, რათა დაბრუნებულს მიმეღო ჩემი სესხი მონაგებითურთ. მაშ, წაართვით მაგას ტალანტი, და მიეცით ათი ტალანტის მქონეს. რადგან ყველა მქონეს მიეცემა და მიემატება, ხოლო არმქონეს წაერთმევა ისიც, რაცა აქვს".

ეს არის ღმრთის მსჯავრის დასაწყისი და ის ჯერ კიდევ აქ, დედამიწაზე იწყება. აი, მისი დასასრული: "ეგ ურგები მონა გააგდეთ გარესკნელის ბნელში. და იქნება იქ ტირილი და კბილთა ღრჭიალი. და როდესაც მოვა ძე კაცისა თავისი დიდებით და ყველა წმიდა ანგელოზი მასთან ერთად, მაშინ დაჯდება იგი თავისი დიდების ტახტზე. შეიყრება მის წინაშე ყველა ხალხი და გაარჩევს მათ ერთმანეთისაგან, როგორც მწყემსი გამოარჩევს ცხვრებს თხებისაგან. და დააყენებს ცხვრებს თავის მარჯვნივ, ხოლო თხებს - მარცხნივ".

მაშ, ვისკენ არის, უმთავრესად, მიმართული ეს იგავი? მხოლოდ ფარისეველთ და სადუკეველთა მიმართ თუ ყოველი ერისა და ხალხის მიმართ, მთელი კაცობრიობის მიმართ? რა თქმა უნდა, ეს იგავი იმათ საყურადღებოდ ითქვა, ვინც საკუთარ თავში სინდისისა და გონიერების თუნდაც წვეთი მაინც შეინარჩუნა - "ვისაც ყური აქვს სმენად ისმინენ".
იგავი ტალანტებზე
იგავი ათ მონაზე და ათ მნეზე

(ლუკა 19:12-28)

ამ იგავის აზრი ძალიან ახლოს დგას წინა იგავის ("ტალანტებზე") შინაარსს. აქაც ლაპარაკია იმაზე, თუ რა უნდა აკეთონ ადამიანებმა, როგორ იცხოვრონ ქრისტეს მეორედ მოსვლისა და საუკუნო სამსჯავროს მოლოდინში. თხრობის ზოგიერთი დეტალი აქ უფრო ძლიერად არის ხაზგასმული და არის ახალი დეტალებიც.

"ამიტომაც თქვა: ერთი კეთილშობილი კაცი შორეულ ქვეყანაში გაემგზავრა, რათა მეფობა მიეღო და უკანვე დაბრუნებულიყო. დაუძახა თავის ათ მონას, ათი მნა მისცა და უთხრა მათ: ჩემს დაბრუნებამდე ამით ივაჭრეთო. მაგრამ მოქალაქეებს სძულდათ იგი, ელჩები დაადევნეს კვალდაკვალ და დააბარეს: არ გვინდა, რომ ეგ მეფობდეს ჩვენზე. როცა მეფობა მიიღო და უკან დაბრუნდა, ბრძანა ის მონები მიეგვარათ, რომლებსაც ვერცხლი მისცა, რათა გაეგო, ვინ როგორ მოიხმარა იგი".

იგავის დასაწყისი, როგორც ჩანს, აღებულია მსმენელებისთვის კარგად ცნობილი ვითარებიდან. რომაელთა მიერ იუდეის დაპყრობის დროიოდან, სამეფო ძალაუფლების მიღების კანდიდატს უწევდა "შორეულ ქვეყანაში", ანუ რომში წასვლა. ასე, მაგალითად, ჰეროდე დიდი, შემდეგ კი მისი შვილები - არქელაოსი, ჰეროდე-ანტიპა, ფილიპე და სხვები თავიანთ უფლებამოსილებებს და ტიტულებს რომის იმპერატორისგან იღებდნენ. კერძოდ, როდესაც არქელაოსი რომში წავიდა, რათა ეცადა იუდეის მეფედ საკუთარი თავის დამტკიცებას, ებრაელებმა, რომლებსაც ის სძულდათ, 50 კაცი დაადევნეს, რათა რომის ხელისუფლებისთვის ეთხოვათ, რომ არქელაოსი მეფედ არ დაეწესებინა. რომმა თავიდან არ მოუსმინა ელჩობას, მაგრამ შემდგომში შეცვალა თავისი გადაწყვეტილება და არქელაოსი სისასტიკისთვის განაყენა.

მონებისთვის "მნეთა", ანუ ვერცხლის წონის დარიგება, გადატანითი მნიშვნელობით ნიშნავს იგივეს, რასაც "ტალანტები", - ანუ ადამიანის უნარებს, მის სულიერ ნიჭებს, რომელიც ღმრთისგან დაბადებიდანვე ეძლევა: მაგრამ აქ ყველა მონამ ერთნაირი ნიჭები მიიღო. ეს იმ აზრით უნდა გავიგოთ, რომ თუმც ბუნებრივი ნიჭები - ინტელექტუალური და ფიზიკური, ადამიანში განსხვავებულია ("ორი", "სამი", "ხუთი" ტალანტი), სულიერი ნიჭები, რომელსაც სულიერი შობის, ანუ ნათლისღების დროს იღებენ ადამიანები, ყველასთვის ერთი და იგივეა - და ეს სულიწმიდის ნიჭებია.

ეს ნიჭები, როგორც სულიერი კაპიტალი, ზეციური მეუფის, იესუ ქრისტეს მოსვლის მოლოდინში მყოფმა ადამიანებმა საკუთარ თავში განუწყვეტლივ უნდა ამრავლონ - "მოიხვეჭონ სულიწმიდის მადლი"; მაგრამ, თუ სიზარმაცის ან სულმოკლეობის, ან კიდევ საზოგადო ცოდვილიანობის გამო დატოვებენ მათ ყოველგვარი გამოყენების გარეშე, წარწყმედენ მათ და დაკარგავენ.

პირველმა მონამ იღვაწა და თავისი სულიერი თვისებები ათმაგად აამაღლა, მეორემ - ხუთმაგად, მაგრამ მესამემ - ბატონის კითხვაზე, რა უყო მისთვის ბოძებულ მნეს, უპასუხა: "ბატონო, აჰა, შენი მნა, რომელსაც ხელსახოცში გამოკრულს ვინახავდი, რადგანაც მეშინოდა შენი, რაკიღა ვიცოდი, რომ სასტიკი კაცი ხარ: იღებ, რაც არ დაგიდევს, და მოიმკი, რაც არ დაგითესავს".

მონები, რომლებმაც ამ ცხოვრებაში იღვაეწეს, უფლისგან შექება და ჯილდო მიიღეს: "მცირედში ერთგულება" უდიდესი გულუხვობით დაჯილდოვდა: ისინი "შევიდნენ თავიანთი უფლის სიხარულში". მაგრამ მესამე მონის უსაქმურობის გამამართლებელი არგუმენტი მიღებულ არ იქნა და მან ბატონისგან მკაცრი განაჩენი მიიღო: "წაართვით მნა, - უთხრა ბატონმა თავის მსახურებს, - და მიეცით ათი მნის მქონეს". მაშინ მათ უთხრეს: "ბატონო, მას ხომ ათი მნა აქვს. გეუბნებით, რომ ყველა მქონეს მიეცემა, ხოლო არმქონეს წაერთმევა ისიც, რაცა აქვს".

უფლის ეს მცნება "მქონეებსა" და "არმქონეებზე", დაჟინებით მეორდება სახარების სხვადასხვა ადგილებში. ასე მაგალითად, მათეს სახარებაში ის ასე ჟღერს: "ვისაც აქვს, მას მიეცემა და მიემატება, ხოლო ვისაც არა აქვს, წაერთმევა ისიც, რაცა აქვს" (მათე 13:12), "რადგან ყველა მქონეს მიეცემა და მიემატება, ხოლო არმქონეს წაერთმევა ისიც, რაცა აქვს" (მათე 25:29).

ლუკასთან: "მაშ, დაუკვირდით, როგორ ისმენთ: რადგან ვისაც აქვს, მას მიეცემა, და ვისაც არა აქვს, მაგრამ ასე ჰგონია, მაქვსო, მას წაერთმევა" (ლუკა 8:18) და, ბოლოს, მარკოზთან: "რადგან ვისაც აქვს, მას მიეცემა, ხოლო ვისაც არა აქვს, წაერთმევა ისიც, რაცა აქვს" (მარკოზი 4:5).

ამ მცნების შინაარსზე რომ ფიქრობ, უნებლიედ გიჩნდება კითხვა: ეს რა ანტინომიაა: "ვისაც არა აქვს, წაერთმევა ისიც, რაცა აქვს"? საკუთრივ, რა შეიძლება კაცს "ჰქონდეს, თუ არა აქვს"? ხომ არ არის აქ წინააღმდეგობა? წინააღმდეგობა, რა თქმა უნდა, არ იქნება, თუ მხედველობაში მივიღებთ, რომ დაბადებისას ყოველი ადამიანი იღებს ღმრთისგან "ძირითად", დაწყებით კაპიტალს: ცნობიერებას (დეკარტე: "მე ვაზროვნებ, მაშასადამე მე ვარსებობ"); ძალებსა და შესაძლებლობებს: ფიზიკურს, მშვინვიერსა და სულიერს, რომლებიც ცხოვრებაში უმთავრესად გონიერებასა და ნების თავისუფლებაში ვლინდება.

ეს არის ის, რაც ადამიანს "მიეცა", ხოლო "მიემატება" - ყველა მისი ტალანტის განვითარება ანუ მნეები, რომელიც შემდეგ მის მიმცემს, ღმერთს უნდა დაუბრუნოს. ადამიანი, რომელიც სხეულებრივად და სულის მქონედ იბადება, განუწყვეტლივ უნდა "მოქმედებდეს", იქმოდეს მისი წარმომგზავნელის ნებას. მოქმედებაში შეჩერება დაღუპვას იწვევს... თუ ფრინველი, რომელიც მაღლა ფრინავს, შეაჩერებს ფრთების მოძრაობას და დაკეცავს, უეჭველად ძირს დაენარცხება და დაიღუპება. ასეა კაციც, რომელიც თავისი უფლის მოლოდინში კარგავს მღვიძარებას, ეძლევა უსაქმურობას და მცონარებას და კარგავს არა მარტო იმას, რაც მას მიეცა, როგორც განსაკუთრებული ნიჭი, არამედ "იმ ძირითად კაპიტალსაც", ანუ სულიერ გონიერებას და ნების თავისუფლებას, რომელიც განსაზღვრავენ ადამიანის თვითშეგნებას და რომლებიც მხოლოდ მისი განმასხვავებელი თვისებაა დანარჩენი ბუნებისგან. როდესაც ადამიანი დაკარგავს ამ თავის განსაკუთრებულ თვისებას, ის გაგდებულ იქნება გარესკნელის ბნელში: მოწყდება მარადიულ ნათელს და ღვთაებრივ ცეცხლს.

მაგრამ, თუ ადამიანი, რომელიც არ ფიქრობს ღმერთზე და იმაზე, რომ მხოლოდ მისგან მიიღო თავისი სულის ყოველი ღირებულება, თავის ცხოვრებაში ყოველგვარ სიმდიდრეს მხოლოდ საკუთარი თავისთვის მოიხვეჭს, მაშინაც ის დაკარგავს არა მარტო ღმრთისგან ბოძებულ სხვადასხვა ტალანტებს, არამედ დაკარგავს იმასაც, "რაც ეგონა რომ ჰქონდა".  და თვით "სიკეთეც" კი, რომელსაც ადამიანი მარტო თავისთვის აგროვებს და არა ღმრთის სახელის სადიდებლად, ვერ მოუტანს მას ცხოვნებას... ეს ჭეშმარიტება ნათლად დასტურდება ქრისტეს გამოთქმით ეგოისტი მდიდრის დაღუპვაზე: "ასე მოუვა ყველას, ვინც თავისთვის იხვეჭს სიმდიდრეს და არა ღმრთისათვის" (ლუკა 12:21).

იგავი მთავრდება ადამიანთა დასჯის სიმბოლოთი, რომელთაც არ სურდათ ან არ სურთ ქრისტეს სასუფევლის მიღება: "ხოლო ეს ჩემი მტრები, რომლებსაც არ უნდოდათ, რომ მათი მეფე ვყოფილიყავი, აქ მომგვარეთ და ჩემს წინაშე დახოცეთ" (ლუკა 19:27)

ამრიგად, ამ იგავებში, სადაც გადმოცემულია უფლის მეორედ მოსვლის მოლოდინი, რომელიც ერთგვარ შესავალს წარმოადგენენ კაცის ძის მეორედ მოსვლასა და საშინელ სამსჯავროზე, მთავარ აზრად უნდა მივიჩნიოთ უფლისა და მაცხოვრის, იესუ ქრისტეს მოწოდება ყველა ადამიანის მიმართ განუწყვეტლად იღვაწონ, ილოცონ და სათნოებებში წარემატონ.

"მაშ, იფხიზლეთ, ვინაიდან არც დღე იცით და არც საათი, როდის მოვა ძე კაცისა" (მათე 25:13).

TOP. GE
Назад к содержимому