ესქატოლოგია - საზვერეების შესახებ - აპოკალიფსისი

Перейти к контенту
აპოკალიფსისი > ესქატოლოგია
გამოცდა გადაბარების უფლების გარეშე
ანუ
როგორ გავიაროთ საზვერეები
საზვერეების შესახებ
ავტორი: პროტოპრესვიტერი ოლეგ სტენიაევი (Протоиерей Олег Стеняев. Экзамен без права на пересдачу или как пройти мытарства).
 
შინაარსი:

წინათქმა

მიწიერი ცხოვრების მნიშვნელობა

სიკვდილის შესახებ

მესამე, მეცხრე და მეორმოცე დღეები
 

საზვერეები:

ბიბლიური მოწმობა საზვერეების შესახებ

იაკობის კიბე

წმიდა მამათა მოწმობა საზვერეების შესახებ

რატომ სძულთ ეშმაკსა და დემონებს ადამიანი

აღმოსავლეთის წმიდა მამათა მოწმობანი საზვერეების შესახებ

დასავლეთის წმიდა მამათა მოწმობანი საზვერეების შესახებ

იმის შესახებ, რომ ანგელოზები ადამიანებს ეხმარებიან ცხოვრებაშიც და საზვერეების გავლაშიც

მოწმობა საზვერეების შესახებ წმინდანთა ცხოვრებაში

რატომ სჯეროდა ზოგიერთი წმიდა მამას აპოკატასტასისისა და საიქიო ცხოვრების სხვა ცრუ წარმოდგენების?

 
***

 
წინათქმა

 
 
(ავტორისგან)

მოგესალმებით ძვირფასო მეგობრებო

თქვენს წინაშეა ჩემი ახალი წიგნი, რომელიც შედგენილია იმ ლექციებისგან, რომლებსაც ტროიცე-სერგიევოს ლავრაში და ასევე სხვა მონასტრებსა და ტაძრებში ვკითხულობდი. ბევრმა მთხოვა გამეფართოვებინა მოცემული მასალა, მიმეთითებინა მათთვის აუცილებელი წყაროები და გამომეცა ბროშურის სახით. რა გამოვიდა აქედან მკითხველმა განსაჯოს. ერთადერთი, რაც გავბედე ამ შრომის დაწერისას, გახლავთ ის, რომ შევეცადე შემენარჩუნებინა სალაპარაკო სტილი. ეს უფრო მაახლოვებს მკითხველთან, ხოლო მკითხველს - ჩემთან. მითუმეტეს, რომ ამ ბროშურის მთელი განყოფილებები - პირდაპირი საუბრებია, რომლებიც ჩაწერილია ჩემი ლექციების დროს, რომლებიც ექსპრომტად იყო წარმოთქმული.

დღეს ჩვენ ვისაუბრებთ მიწიერი ცხოვრების მნიშვნელობაზე (არ გაგიკვირდეთ), სიკვდილზე, საზვერეებზე, კერძო სამსჯავროზე, ადამიანის საიქიო ხვედრზე და მკვდართა აღდგომაზე. ჩვენ ასევე ვილაპარაკებთ უკანასკნელ სამსჯავროზე. უნდა ითქვას, რომ ჩვენს დროში მიმდინარეობს განდგომა კლასიკური ქრისტიანული თეოლოგიისგან, განსაკუთრებით აშშ-სა და დასავლეთ ევროპაში: ზოგიერთი ღვთისმეტყველ-ნოვატორი ქადაგებს აზრს, რომელიც არასოდეს ყოფილა ცნობილი მართლმადიდებლური ღვთისმეტყველებისთვის (1), ან უარესი, იმეორებენ ძველ მწვალებლობებს, რომლებიც დაგმობილ იყვნენ წმიდა მამებისა (2) და საეკლესიო კრებების მიერ (3).


__________

1. მ. სერაფიმე როუზი, რომელიც კარგად იცნობდა აშშ-სა და დასავლეთ ევროპის მართლმადიდებლური განათლების სისტემას, წერდა: "შესაძლოა, არც ერთი ასპექტი მართლმადიდებლური ესქატოლოგიისა არ ყოფილა გაგებული ისე არასწორად, როგორც საჰაერო საზვერეების საკითხი. თანამედროვე მოდერნისტული მართლმადიდებლური სემინარიის კურსდამთავრებული მიდრეკილია საერთოდ უარყოს ეს მოვლენა, როგორც "გვიანდელი დამატება" მართლმადიდებლური სწავლებისადმი ან, როგორც "გამოგონილი" რეალობა, რომელსაც საფუძველი არა აქვს არც წმიდა წერილში, არც წმიდა მამათა ტექსტებში და არც სულიერ რეალობაში. ეს სტუდენტები არიან რაციონალისტური განათლების მსხვერპლნი, რომელსაც არ ჰყოფნის იმ რეალობის სხვადასხვა დონეთა ფაქიზი გაგება, რომელიც ხშირად არის აღწერილი მართლმადიდებლურ ტექსტებში, ასევე სხვადასხვა აზრობრივი დონეებისა, რომელიც ხშირად გვხვდება ბიბლიურ და წმიდა მამებისეულ წყაროებში. თანამედროვე რაციონალისტური აქცენტი ტექსტების "ბუკვალურ" და "რეალისტურ" მნიშვნელობაზე, ან გამიწიერებული გაგება წმიდა წერილსა და მამათა ცხოვრებაში აღწერილი მოვლენებისა, აბუნდოვანებს ან მეტიც, სრულიად აბნელებს სულიერ აზრსა და სულიერ გამოცდილებას, რომელიც ხშირად წარმოადგენს ძირითად მართლმადიდებლურ წყაროს" (Серафим (Роуз), иеромон. Приношение православного американца. – М.: Российское отделение Валаамского общества Америки, 2003. С. 97).

2. წმ. ათანასე დიდის (430-500 წწ.) სარწმუნოების სიმბოლო ასწავლიდა: "მისი (ქრისტეს - "აპოკ." რედ.) მოსვლისას ყველა ადამიანი აღდგება ხორციელად და ყოველი პასუხს მიაგებს უფალს თავისი საქმეებისთვის: ისინი, ვინც სიკეთეს იქმოდნენ, შევლენ მარადიულ სიცოცხლეში, ხოლო ვინც ბოროტებას, - მარადიულ ცეცხლში. ასეთია საყოველთაო სარწმნოება, რომელსაც თუ ვინმე მყარად და ერთგულად არ მისდევს, შეუძლებელია ცხონდეს".

3. კონსტანტინოპოლის 543 წ-ის ადგილობრივი კრების განსაზღვრება საყოველთაო ცხონების შესახებ (ანათემა ორიგენეს): "9. თუ ვინმე ამბობს ან ფიქრობს, რომ დემონთა და უკეთურთა დასჯა დროებითია და, რომ ის გარკვეული პერიოდის შემდეგ დასრულდება, ან თუ არსებობს დემონთა და უკეთურთა აპოკატასტასისი, დაე განიკვეთოს მართალთა თანაზიარობისგან (ანათემა)".

__________

აპოკატასტასისის (ბერძნ.: ποκατάστασις - აღდგენა, სწავლება საყოველთაო ცხონების შესახებ) მომხრეებს ვურჩევ ხშირად გაიხსენონ წმ. იოანე ოქროპირის სიტყვები: "ეშმაკი იმიტომაც არწმუნებს ზოგიერთს იფიქროს თითქოსდა გეენა არ არსებობს, რათა შთააგდოს მასში. ხოლო ღმერთი, პირიქით, გეენით იმუქრება და მოამზადა იგი, რათა გვცოდნოდა მის შესახებ და ისე გვეცხოვრა რომ არ შთავვარდნილიყავით მასში" (Энциклопедия православной веры от А до Я в изречениях святых Отцов. – Клин: Христианская жизнь, 2004. С. 15). ამიტომაც ჩვენთვის ძალიან მნიშვნელოვანია დავუბრუნდეთ სწორედ კლასიკურ ქრისტიანულ მართლმადიდებლურ ღვთისმეტყველებას.

მღვდელმოწამე ირინეოს ლიონელი წერდა: "ცთომილება, თავისი სიშიშვლით თავი რომ არ გაიმჟღავნოს, ეშმაკურად იმოსება მიმზიდველი სამოსით და აღწევს იმას, რომ თავისი გარეგნობით ჭეშმარიტებად აჩვენებს თავს გამოუცდელთ" (Ириней Лионский. Против ересей. Обличение и опровержение лжеименного знания. Книга 1, 2. Христианский портал «My Studios»: http://mystudies.narod.ru/library/i/irenaeus/1adv_haer/ah00.htm)
 


მიწიერი ცხოვრების მნიშვნელობა

ბიბლიაში ნათქვამია: "იხარე, ყრმაო, ვიდრე ნორჩი ხარ; გაამოს შენმა გულმა სიყმაწვილეში, მიჰყევ შენს გულს და თვალთა მზერას; ოღონდ იცოდე, ყველაფრის ამის გამო სამსჯავროზე წარგადგენს ღმერთი" (ეკლ. 11:9).

ზოგჯერ, როგორც მღვდელს, მეკითხებიან:

- როდის დგება ადამიანისთვის შეუქცევადობის მომენტი? როდის დგება ის წუთი, როდესაც ადამიანს ღმრთისკენ შემობრუნება უკვე აღარ ძალუძს?

მე ვპასუხობ:

- ეს ზღვარი - ფიზიკური სიკვდილია. სანამ ადამიანი ცოცხალია, ყოველთვის არსებობს სინანულის იმედი.
 
იესუ ზირაქის ძის სიბრძნის წიგნში, ნათქვამია: "გასამართლებამდე გაჩხრიკე შენი თავი და განკითხვისას იპოვი შეწყალებას" (ზირ. 18:20). ანუ, სანამ ჯერ კიდევ არ დამდგარა გასამართლება, სანამ არ დაწყებულა საზვერენი, უნდა გამოვჩხრიკოთ საკუთარი თავი, და ასე უნდა ვიცხოვროთ ჩვენი ფიზიკური სიკვდილის მომენტამდე. "გასამართლებამდე გაჩხრიკე შენი თავი და განკითხვისას იპოვი შეწყალებას. ვიდრე დაუძლურდებოდე, მოთრგუნე თავი და ცოდვის ზღვარზე უკან მოიქეცი. ნუ დაბრკოლდები აღთქმის დროზე შესასრულებლად და მის განაღდებას სიკვდილამდე ნუ გადასდებ. გახსოვდეს რისხვა აღსასრულის დღეს და ჟამი შურისგებისა, როცა უფალი პირს მიიბრუნებს" (ზირ. 18:20-22, 24).

მრავალი ქრისტიანია ორიენტირებული საიქიო ცხოვრებაზე, სიკვდილის შემდგომ არსებობაზე, და იმედოვნებს, რომ იქ იპოვის ყველა პრობლემის გადაწყვეტას. ცხონებაზე ასეთ წარმოდგენას სუიციდალურ სოტერიოლოგიას ვუწოდებ. ეს არის მცდარი ორიენტირი. ჩვენი მიწიერი ცხოვრების მნიშვნელობა დასტურდება ღმრთის სიტყვითაც და წმიდა მამათა გამონათქვამებითაც.

ჩვენი მიწიერი ცხოვრება - ყველაზე მნიშვნელოვანი დროა ჩვენი ცხონების საქმეში. წმიდა მამები ხაზს უსვამენ მიწიერი ცხოვრების განსაკუთრებულ ღირებულებას. ყველაზე მნიშვნელოვანი და გადამწყვეტი, როგორ პარადოქსალურადაც უნდა ჟღერდეს, - მიწიერი ცხოვრებაა. რატომ? იმიტომ, რომ სწორედ აქ წყდება ჩვენი ბედი: სად აღმოვჩნდებით მარადისობაში. საკუთრივ რომ ითქვას, ის (მიწიერი ცხოვრება) ჩვენ მოგვეცა იმისთვის, რათა ჩამოვყალიბდეთ, სად უნდა ვიყოთ მარადისობაში - სიცოცხლეში თუ სიკვდილში. როგორც ნათქვამია ტრაქტატში "ფირქეი აბოტ" ("მამათა სწავლანი"): "ადამიანი იბადება სიკვდილისთვის, ხოლო კვდება სიცოცხლისთვის" - ხოლო თუ რომელი სიცოცხლისთვის, თვით ადამიანი წყვეტს სიკვდილის მომენტამდე. მეორე სჯულთა წიგნში ვკითხულობთ: "ვიმოწმებ დღეს თქვენს წინაშე ცას და მიწას: სიცოცხლე და სიკვდილი დაგიდევი წინ, კურთხევა და წყევლა. აირჩიე ..." (მეორე სჯული 30:19).

იესუ ზირაქის ძის სიბრძნეში, ნათქვამია: "რადგან ადვილია უფლის თვალში, აღსასრულის დღეს მიაგოს კაცს მისთა საქმეთაებრ. წუთიერი ტანჯვა სიტკბოებათა დამავიწყებელია და ადამიანის აღსასრულისას გაცხადდება მისი საქმენი" (ზირ. 11:26-27). საკმარისია ღმერთმა შეაჩეროს ეს ცხოვრება და იმწამსვე ქაფივით ამოტივტივდება ჩვენი ყოველგვარი სიბინძური.

ამავე წიგნში წავიკითხეთ: "გასამართლებამდე გაჩხრიკე შენი თავი და განკითხვისას იპოვი შეწყალებას. ... ნუ დაბრკოლდები აღთქმის დროზე შესასრულებლად და მის განაღდებას სიკვდილამდე ნუ გადასდებ" (ზირ. 18:20-22). აი რაშია მრავალი ადამიანის შეცდომა - ისინი სიკვდილამდე გადადებენ სინანულის მომენტს, თუმცა, რა თქმა უნდა, არ უწყიან, როდის ჩამოჰკრავს მათი უკანასკნელი ჟამი. ისინი თავს ჯანმრთელებად და ძლიერებად მიიჩნევენ, და არც ისე უფიქრდებიან იმას, რომ ჯანმრთელობაც და ძალებიც შეიძლება ერთ საათში განქარდეს.

ერთი ადამიანი თუ დააგვიანებს მისვლას მეორე ადამიანთან, შეიძლება მას პატიება სთხოვოს; თუ დააგვიანებთ სამსახურში, მაშინ განმარტებითი ბარათის დაწერა მოგიწევთ; მაგრამ, თუ ღმერთთან შერიგებას დააგვიანებთ, ამ ტრაგედიას ექნება მარადიული შედეგები. წმიდა მოციქულები ურწმუნოებს და იმათ, ვინც ჯერ კიდევ ჩამოყალიბებული არ არიან ამ ცხოვრებაში, ასე მოუწოდებენ: "ამრიგად, ქრისტეს გულისთვის ვართ მოვლინებულნი, და, თითქოს ღმერთი შეგაგონებდეთ ჩვენი მეშვეობით, ქრისტეს სახელით გთხოვთ: შეურიგდით ღმერთს" (2 კორინთ. 5:20).
წმიდა მამები გვასწავლიან, რომ  ყველაფერი წყდება ამ მიწიერ ცხოვრებაში.

წმიდა მღვდელმოწამე კლიმენტი რომაელი: "მაშ, შევინანოთ, სანამ მიწაზე ვცხოვრობტ, რადგან თიხა ვართ შემოქმედის ხელში. მეთუნეს ხელში ყალიბდება ან იშლება ჭურჭელი, მაგრამ მას კვლავ შეუძლია აღადგინოს იგი, ხოლო როდესაც იჩქარებს მის შედგმას გავარვარებულ ღუმელში, ჭურჭელს უკვე ვეღარაფერი უშველის. ასე ვართ ჩვენც, სანამ ამ ქვეყანაზე ვცხოვრობთ, გულით უნდა შევინანოთ ის ბოროტებანი, რომელსაც ხორციელ ცხოვრებაში ჩავდიოდით, რათა სინანულის დრო გვაქვს უფლისგან მივიღოთ მიტევება. ამ ქვეყნიდან გასვლის შემდეგ უკვე ვეღარ შევძლებთ აღსარების თქმას და სინანულს" (Цит. по: Сильвестр (Малеванский), архимандрит. Опыт Православного догматического богословия. Том V. – СПб., Общество памяти игумении Таисии, – 2008. С. 79).

წმ. კვიპრიანე კართაგენელი: "იზრუნეთ, სანამ შეიძლება, საკუთარი ცხოვრების უსაფრთხოებაზე... გარწმუნეთ, სანამ ჯერ კიდევ შესაძლებელია, სანამ ჯერ კიდევ დარჩენილა რამოდენიმე საუკუნე, - ესათნოვეთ ღმერთს ... როდესაც დადგება ამ ქვეყნიდან გასვლის ჟამი, უკვე შეუძლებელი იქნება სინანული და ვერც ვერაფრით ვესათნოებით ღმერთს. წუთისოფლად ცხოვრება ან იკარგება ან მოიპოვება. აქ უზრუნველიყოფა მარადიული ცხონება ღმრთის თაყვანისცემითა და სარწმუნოებრივი საქმეების კეთებით. და დაე, ნურავის შეაკავებს ცხონების გზაზე ცოდვები ან წლები. იმისთვის, ვინც ჯერ კიდევ ამქვეყნად ცხოვრობს, სინანული არასოდეს არის გვიან. ღმრთის მოწყალებისადმი გზა თავისუფალია და ვინც მას ეძებს მოიპოვებს. ილოცე შენს ცოდვათა გამო თუნდაც ამ წუთისოფლის მიწურულს... მორწმუნე ადამიანს საღმრთო სიყვარული მაცხოვნებელ მოწყალებას გაუწევს, და თვით სიკვდილში აღუსრულებს გადასვლას უკვდავებაში" (იქვე. გვ. 80-81).

წმიდა კვიპრიანეს ეს სიტყვები შეგვახსენებს, რომ აქ, წუთისოფელში ცხოვრება ან იკარგება ან მოიპოვება. მისი სიტყვები ხაზს უსვამს მიწიერი ცხოვრების უაღრეს მნიშვნელობას. და ეს ნათქვამია არა იმ აზრით, რომ ჩვენ უნდა მივეჯაჭვოთ ყოველივე მატერიალურს, "რაც იხრწნება" (კოლას. 2:22), - არამედ იმ აზრით, რომ ჩვენი მარადიული ხვედრი დამოკიდებულია იმაზე, თუ როგორ ვიცხოვრებთ აქ, ამ წუთისოფელში.

ღირ. ეფრემ ასურელი: "ვილოცოთ სანამ დრო გვაქვს. ვილოცოთ, რადგან სანამ წუთისოფელში ვართ, ყოველთვის შევძლებთ ღმრთის გულის მოგებას. აქ ძნელი არ არის მიტევების მოპოვება, თუკი დროულად დავაკაკუნებთ ღმრთის მოწყალების კარზე. დავღვრით ცრემლებს, სანამ ჯერ კიდევ გვაქვს დრო ცრემლთა შეწირვის, რათა საიქიოში გადასვლის შემდეგ, ცრემლთა ღვრა და გლოვა ამაო იქნება ჩვენთვის და უსარგებლო. რამეთუ იქ, საიქიოში, არაფრად ჩაგეთვლება შენი ცრემლები. ღმერთი ჩვენ აქ გვისმენს, წუთისოფლად, თუკი მას შევღაღადებთ. აქ მოგვიტევებს, თუკი მიტევებას ვითხოვთ. აქ აღხოცავს ჩვენს ცოდვებსა და უსჯულოებებს, თუკი გონივრულად მოვიქცევით. აქ გვაქვს ნუგეშისცემა. იქ - დაკითხვა. აქ - მოთმინება. იქ - სიმკაცრე. აქ - მოწყალება. იქ - სამართლიანობა. აქ - თავისუფლება. იქ - სამსჯავრო. ასე რომ, თავისუფალი ნება, ვითარც წმიდა ნიჭი, რომელიც ებოძა ყოველ ადამიანს, სწორედ იმისთვის არის მოცემული, რომ ამ წუთისოფელში განვსაზღვროთ სიკეთეში ვიცხოვროთ თუ ბოროტებაში" (იქვე. გვ. 81).

როდესაც განსჯიდა იმის შესახებ, რომ გარდაცვლილთათვის სინანულის შესაძლებლობა უკვე არ არსებობს, ღირ. იოანე დამასკელი წერდა: "უნდა ვიცოდეთ, რომ ანგელოზთათვის დაცემა იგივეა, რაც სიკვდილი კაცთათვის. რამეთუ დაცემის შემდეგ ისინი ვერ შეინანებენ, ისევე როგორც ვერ შეინანებენ ადამიანები სიკვდილის შემდეგ" (Цит. по: Сильвестр (Малеванский), архимандрит. Опыт Православного догматического богословия. Том V. – СПб., Общество памяти игумении Таисии, – С. 83).

აი ასე განსჯიან წმიდა მამები ამ დროებითი ცხოვრების, ამ წუთისოფლის მნიშვნელობაზე. "აქ ცხოვრება ან მოიპოვება ან იკარგება", რადგან მისი უმთავრესი დანიშნულებაა, "რათა მიწიერ ცხოვრებაში ჩამოვყალიბდეთ სიკეთეში უნდა ვიცხოვროთ თუ ბოროტებაში". მაგრამ პარადოქსი იმაში მდგომარეობს, რომ, როდესაც ამქვეყნად ვცხოვრობთ, ჩვენ საკუთარ სხეულზე უფრო ვზრუნავთ, რომელიც ზუსტად დაიღუპება, მოკვდება, ვიდრე სულზე, რომლის გადარჩენა შესაძლებელია მხოლოდ აქ, ამქვეყნიურ ცხოვრებაში. ყველა ადამიანმა იცის, როგორც გინდ დავფოფინებდეთ ჩვენს სხეულს, როგორც გინდ ვზრუნავდეთ მისთვის - ის მოკვდება, მიწაში ჩაწვება და გაირხწნება. მიუხედავად ამისა, მაინც დიდად ვზრუნავთ იმაზე, რასაც ზუსტად ვიცით, რომ დავკარგავთ, ხოლო სული იშვიათად თუ გვახსენდება.

წმიდა მამები გვასწავლიან, რომ ადამიანი ღმერთთან შერიგებისთვის იბადება, რომ მხოლოდ ამ დროებით ცხოვრებაში შეიძლება მოვიპოვოთ მშვიდობა ღმერთთან ისევ და ისევ ღმრთის მიერ, - და ყველამ კარგად უნდა დავიმახსოვროთ ეს ჭეშმარიტება.

ცნობილია ასეთი ისტორია: "კონსტანტინოპოლისგან მოშორებით ერთი ავაზაკი ხშირად ესხმოდა თავს მშვიდობიან მოსახლეობას: ძარცვავდა, ჰკლავდა, ცემდა, ძალადობდა. შეუძლებელი იყო იმ არემარეში მშვიდობიანი ცხოვრება. როდესაც ამის შესახებ ბიზანტიის იმპერატორმა შეიტყო ამ ავაზაკს ძღვნად ძვირფასი ქვებით მოვარაყებული ოქროს ჯვარი გაუგზავნა. როდესაც ავაზაკს იმპერატორის ძღვენი მიართვეს, ის დაფირდა, საჭირო საქმით იყო თუ არა ის დაკავებული. ეს ჯვარი იყო მოწოდება სინანულისკენ - და ავაზაკმაც უპასუხა ამ მოწოდებას: ის დაბრუნდა ქალაქში და ნებაყოფლობით ჩაბარდა ხელისუფალთ. მალე აღმოჩნდა, რომ სასიკვდილოთ ყოფილა დასნებოვნებული. როდესაც ავაზაკი უკვე სიკვდილის პირას იყო, სასიკვდილო სარეცელზე მწოლიარე ტიროდა თავის მომაკვდინებელ ცოდვებზე. მას ჰქონდა ცხვირსახოცი, რომლითაც ცრემლებს იწმენდდა. და როდესაც კვდებოდა გარს შემოეტყნენ დემონები. მომაკვდავს შეეშინდა; მაგრამ უეცრად, გამოჩნდა ორი ანგელოზი, რომლებიც მის გამართლებას ცდილობდნენ. ამ ორ ანგელოზს ვერაფერი ჰქონდა ავაზაკის გასამართლებელი, რადგან მის მიერ აღსრულებულ ბოლო მკვლელობასა და მის სიკვდილს შორის სულ ათი დღე იყო გასული. ამ დროისთვის ის ვერ მოასწრებდა კეთილი საქმეების აღსრულებას. მაგრამ, აი, მისი სინანულის ცრემლით დამლბარი ცხვირსახოცი გახდა მისი მიტევების საფუძველი. ამ ყოველივეს ხილვაში უმზერდა ბერი, რომელმაც იხილა ანგელოზები ამ ცხვირსახოცით ხელში და მომაკვდავის ცხედარს მიაშურა. მან დაინახა ყოფილი ავაზაკი, რომელიც მკვდარი იწვა, ხოლო სახეს უფარავდა თავისივე, ცრემლებით დამლბარი ცხვირსახოცი: ამ ადამიანმა მოასწრო ღმერთთან შერიგება" (Марк (Лозинский), игумен. Отечник проповедника, 776. Прот. В. Гурьев. Пролог. – Сергиев Посад: Свято-Троицкая Сергиева лавра, 1996. С. 117).

მსგავსი ისტორიები საკმაოდ ბევრია.

ეკლესიასტეს წიგნში ნათქვამია: "იმ დღემდე, ვიდრე დაფრთხებოდნენ სასახლის მცველნი და მეომარნი დაუძლურდებოდნენ, ვიდრე შეწყვეტდნენ სამუშაოს მეწისქვილე ქალები (რადგან მცირედნიღა დარჩებიან), ვიდრე ნათელი დააკლდებოდეთ სარკმლიდან მჭვრეტელთ, ვიდრე დაიგმანებოდეს ქუჩის კარები, მიჩუმდებოდეს დოლაბის ხმაური, მიწყდებოდეს ფრინველთა ჟრიამული, დადუმდებოდეს ყოველი გალობა, შეეშინდებოდეთ სიმაღლისაც და გზებზე შიში დაივანებდეს, აყვავდებოდეს ნუში, დამძიმდებოდეს კალია და დაცხრებოდეს ვნება, - როცა მიდის კაცი თავის საუკუნო სახლისაკენ და უკან მიჰყვებიან მოტირალნი, - ვიდრე გაწყდებოდეს ვერცხლის საბელი და გატყდებოდეს ოქროს ჭურჭელი, დაიმსხვრეოდეს დოქი წყაროსთან, ჩაეშვებოდეს ოწინარის ბორბალი ჭაში, მიიქცეოდეს მტვერი მიწად, როგორც იყო და სული დაუბრუნდებოდეს ღმერთს, რომელმაც შთაბერა" (ეკლ. 12:3-7).
საზვერეების შესახებ
სიკვდილის შესახებ

მორწმუნე კაცისთვის სიკვდილი - უკანასკნელი ეპითემიაა, რომელსაც წუთისოფელში იღებს ღმრთისგან. და მორწმუნეც მოწოდებულია მედგრად და მამაცურად მიიღოს იგი, როგორც თვით ღმრთის ხელისგან.

ნათქვამია: "რადგანაც ჩემთვის სიცოცხლე ქრისტეა, სიკვდილი კი - მონაგები" (ფლპ. 1:21). ეს მამაცური სიტყვები წარმოთქვა მოციქულმა პავლემ. ვისთვისაც "სიცოცხლე - ქრისტეა", იმისთვის "სიკვდილიც - მონაგებია".

მაკაბელთა მე-2 წიგნში მშობელი დედა შეაგონებდა თავის შვიდ შვილს მამაცურად და მედგრად გადაეტანათ სატანჯველი და ღირსეულად მიეღოთ მოწამეობრივი სიკვდილი: "თითოეულ მათგანს მამაპაპური ხმით ამხნევებდა და ქალურ განსჯას კაცური სულით განამტკიცებდა, ეუბნებოდა: მე არ ვიცი, როგორ გაჩნდით ჩემს წიაღში, სუნთქვა და სიცოცხლე თქვენთვის მე არ მომიცია; მე არ შემინივთებია თითოეული თქვენგანის აღნაქვსი. ამიტომ ისევ ქვეყნის შემოქმედი, რომელმაც გამოსახა ადამიანის დასაბამი და ყოველი ქმნილების საწყისი, მოგმადლებთ კვლავ მოწყალებით სულსა და სიცოცხლეს, რადგან მისი რჯულისთვის გასწირეთ ახლა თქვენი თავი. ხოლო ანტიოქოსმა, რაკი იფიქრა, რომ იგი ეზიზღებათ და ეს ნათქვამიც თავის გაკიცხვად მიიჩნია, ცოცხლად დარჩენილ უმცროს შვილს არა მარტო სიტყვით, არამედ ფიცითაც აღუთქვა, რომ გაამდიდრებდა და გააბედნიერებდა, ოღონდ მამა-პაპის რჯული უარეყო, თან პირდებოდა, რომ დაიმეგობრებდა და სახელმწიფო საქმეებსაც მიანდობდა. როცა ყმაწვილმა არაფრად ჩააგდო მისი ნათქვამი, მეფემ დედა მოიხმო და ურჩევდა მას, დაეყოლიებინა შვილი, რომ თავი გადაერჩინა. ბევრი რჩევის შემდეგ, იგი დათანხმდა დაერწმუნებინა შვილი. დაიხარა მისკენ და სასტიკი ჯალათის მიმართ დაცინვით ეს თქვა მშობლიურ ენაზე: შვილო, შემიბრალე მე, რომელიც ცხრა თვე მუცლით გატარებდი, სამი წელი ძუძუს გაწოვებდი და აქამდე გამოგზარდე. გთხოვ, შგილო, შეხედე ცასა და დედამიწას და ყოველივეს, რაც მასზეა, მიხვდები, რომ არსებულისგან არ შეუქმნია ეს ყველაფერი ღმერთს, და რომ ასევეა შექმნილი ადამიანთა მოდგმაც. ნუ შეუშინდები ამ ჯალათს, იყავი შენი ძმების ღირსი და შეეგებე სიკვდილს, რომ ღვთის მადლით შენს ძმებთან ერთად კვლავ მოგიპოვო. კიდევაც აგრძელებდა იგი სათქმელს, როცა ყმაწვილმა თქვა: რაღას უცდით? მე არ ვემორჩილები მეფის ბრძანებას, არამედ ვემორჩილები რჯულს, რომელიც მოსეს ხელით გადმოეცა ჩვენს მამა-პაპას" (2 მაკაბ. 7:21-30). - აქ ჩვენ ვხედავთ სიცოცხლისა და სიკვდილისადმი სწორი დამოკიდებულების მაგალითს. სიცოცხლის საიდუმლო - ეს არის ღმრთის წმიდა ნიჭი, და ჩვენ ამგვარი მაგალითებით (ნიმუშებით) ვსწავლობთ სწორ დამოკიდებულებას სიცოცხლისადმი (როდის უნდა გავუფრთხილდეთ მას, და როდის მზადყოფნით უარვყოთ იგი, თუკი სიცოცხლე გვეძლევა ჩვენი სარწმუნოების პრინციპთა გამცემლობის გზით). და ბუნებრივია, რომ ის, ვინც არაფრისგან შეგვქმნა, ძალმოსილია კვლავ აღგვადგინოს, დაგვაბრუნოს უფრო სრულყოფილ ყოფიერებაში, რაზეც მოგვიანებით ვისაუბრებთ.

როგორც ცნობილია, "მოკლავს ცოდვილს ბოროტება" (ფსალმ. 33:22). ძველსაეკლესიო თარგმანებში ეს ადგილი უფრო ემოციური ვერსიით არის წარმოდგენილი: "სიკუდილი ცოდვილთა ბოროტ არს". ლუკას სახარებაში მოცემულია იგავი უგუნურ მდიდარზე, რომლის "ყანაში ზღვა მოსავალი მოვიდა; საგონებელში ჩავარდნილმა თქვა: რა ვქნა, სად წავიღო ამდენი მოსავალი? და გადაწყვიტა: აი, რას ვიზამ: დავშლი ჩემს ბეღლებს, უფრო დიდებს ავაგებ, და იქ შევინახავ მთელ ჩემს მოსავალს და სარჩო-საბადებელს. და ვეტყვი ჩემს სულს: სულო, მრავალი სიკეთე გაქვს დაგროვილი და მრავალი წლის სამყოფი; განისვენე, ჭამე, სვი და იმხიარულე. უთხრა მას ღმერთმა: უგუნურო, ამაღამვე ამოგართმევენ სულს: ვისღა დარჩება შენი სარჩო-საბადებელი?" (ლუკა 12:17-20). "ამოგართმევენ", ანუ ამოგგლიჯავენო მტკივნეულად, ცოცხლად, როგორც ცოცხლად აგლიჯავენ ხოლმე ვიეთნიმეს სხეულიდან ხელს ან ფეხს.

როგორ შეიძლება ასეთი რამ მოუვიდეს ცოდვილის სულს, როდესაც ის არც სხეულებრივია, არც ისე შეზრდია სხეულს, რომ მასთან გამოყოფის პროცესი "ამორთმევის", "ამოგლეჯის" მსგავსი იყოს? მოცემულ კითხვაზე ძალზედ საინტერესო პასუხს იძლევა იუსტინე პოპოვიჩი თავის "ესქატოლოგიაში", ის წერს: "მიწიერ ცხოვრებაში ცოდვებთან ნებაყოფლობით თანაშეზრდილ სულებს არ ძალუძთ მექანიკურად გათავისუფლდნენ სხეულისგან გამოსვლით და საიქიო ცხოვრებაში გადასვლით... ცოდვილი სული ძალადობრივად არ თავისუფლდება მისი საყვარელი ცოდვებისგან, რომელიც მიწიერი ცხოვრების განმავლობაში საკუთარი არსების შემადგენელ ნაწილად გაუხდია" (Иустин (Попович), преподобный. Догматика Православной Церкви: Эсхатология. М.: Издательство Московской Патриархии, 2005 г. С. 52–53). ძველბერძნულიდან ფრაზა "ამოგართმევენ სულს" იღებს კიდევ უფრო შემაძრწუნებელ ელფერს (ბერძნულად: - "შენს სულს უკან მოვითხოვ" ). აქ ღმერთი არა მარტო "ამოართმევს" სულს ადამიანს, არამედ ის თითქოსდა ართმევს მას თავის საკუთრებას იმას, ვინაც ეს სული დროებით საკუთრებაში მიიღო და მიაყენა მას გამოუსწორებელი ზიანი. ნათქვამია: "ნუთუ არ იცით, რომ ღვთის ტაძარი ხართ, და სული ღვთისა მკვიდრობს თქვენში? ვინც ღვთის ტაძარს დააქცევს, დააქცევს მას ღმერთი, რადგანაც ღვთის ტაძარი წმიდაა, და ესა ხართ თქვენ" (1 კორინთ. 3:16-17).

აი როგორ აღწერს მოახლოვებული სიკვდილის ჟამს ღირსი თეოდორა, დიდი ღმრთისმოსავის ბასილი ახლის ერთგული მოწაფე: "როგორ შემიძლია საყვარელო შვილო გრიგოლ, რომ თითოეულად მოგითხრო ყოველივე, რაც შიში და ძრწოლა გამოვიარე, უფრო იმიტომ, რომ ისეთი პირები ვნახე, ისეთი ხმები და სიტყვები გავიგონე, რომ ჩემს სიცოცხლეში არ მენახა და გამეგონა. რა უნდა გითხრა ამის მეტი. ქვეყანაზე ჩადენილ უსამართლოებისათვის საშინელი აღსასრული შემხვდებოდა, წმიდა ვასილის ლოცვას რომ არ დავეხსენი. მხოლოდ მისმა ლოცვამ გამიადვილა სიკვდილი. ძნელი ასაწერია ის ხორციელი შეწუხება, წამება და ტანჯვა, რაც მომაკვდავმა უნდა გამოიაროს. წარმოიდგინე, შიშველი კაცი ცეცხლის ალში რომ ჩავარდეს და ნელნელა იწვოდეს და იშლებოდეს... აი ამის მსგავსია მომაკვდავის ტანჯვა. საშინელებაა ხორცისგან სულის გაყრა, განსაკუთრებით ჩემისთანა ცოდვილისა! როცა სიკვდილის ჟამი მომიახლოვდა, უეცრად დავინახე მრავალი ბოროტი სული, შავი სახით ჩემს გვერდით მდგომარენი. შემაშფოთებელს ლაპარაკობდნენ და მხეცურად მიყურებდნენ. თვალები სისხლით გავსებული და კუპრივით შავი ჰქონდათ, ყოველ საშუალებას ხმარობდნენ ჩემს შესაშინებლად. იკრიბებოდნენ ჩემს მოსატაცებლად, მოჰქონდათ წიგნები, რომლებშიც ჩაწერილი იყო სიყრმიდან ჩადენილი ყველა ჩემი ცოდვა. ათვალიერებდნენ ამ წიგნებს ისე, თითქოს ყოველ წამს მოელოდნენ ვისმე მსაჯულს. ყოველივე ეს რომ ვნახე, შიშისგან შევძრწუნდი და ამ ტანჯვაში მყოფი აქეთ-იქით ვიხედებოდი, მიდნოდა ვინმე დამენახა და მეთხოვა განედევნა ჩემგან ბოროტი სული, მაგრამ ვაი რომ არავინ გამოჩნდა დამხმარე და მხსნელი. ასეთ მწუხარებაში მყოფმა, უეცრად დავინახე ჭაბუკის სახით კეთილმშვენიერი და ნათელი სამოსლით მოსილი ორი ბრწყინვალე ანგელოზი" (Житие преподобного Василия Нового. Мытарства преподобной Феодоры. Видение Григорию, ученику преподобного Василия, о Страшном Суде. – М.: Сибирская благозвонница, 2009).

48-ე ფსალმუნში აღწერილია სიკვდილის მომენტი, რომელიც მსგავსია ღირ. თეოდორას მიერ აღწერილისა: "რაჲსათჳს მეშინის მე დღესა ბოროტსა, უკუეთუ უსჯულოებამან სლვათა ჩემთამან გარემომიცვას მე?" (ფსალმ. 48:6). "დღესა ბოროტსა", ანუ სიკვდილის დღეს და მის შემდეგაც ჩვენი ცოდვებით ვართ გარემოცულნი. სული გამოვა სხეულიდან და აღმოჩნდება დემონთა გარემოცვაში. ყოველ ცოდვას თავისი "მფარველი ანგელოზი", ანუ დემონი ჰყავს. 39-ე ფსალმუნში ფსალმუნთმგალობელი ბრძანებს: "რამეთუ მომიცვეს მე ბოროტთა, რომელთა არა არს რიცხჳ; მეწინეს მე უსჯულოებანი ჩემნი და მე ვერ უძლე ხილვად; განმიმრავლდეს მე უფროს თმათა თავისა ჩემისათა და გულმან ჩემმან დამიტევა მე" (ფსალმ. 39:13). გული გაჩერდა და ადამიანმა თვალნათლივ დაინახა თავისი ცოდვები. ჭეშმარიტად საშინელია ეს სანახაობა!

ყოვლადწმიდა ქალწული, დედა ღვთისა, როდესაც უწყებულ იქნა თავისი გარდაცვალების შესახებ, უფალს შეევედრა, რათა მისი სული გათავისუფლებულ ყოფილიყო ცისქვეშეთის მზაკვარ სულთაგან. როდესაც დადგა მისი პატიოსანი მიძინების ჟამი, და ზეცითგან გარდამოხდა თვით მისი ძე და ღმერთი უთვალავ ანგელოზებთან და მართალთა სულებთან ერთად, ღვთისმშობელმა, სანამ თავის პატიოსან სულს ქრისტეს ჩააბარებდა, ლოცვა აღავლინა მისდამი შემდეგი სიტყვებით: "აწ მიიბარე ჩემი სული და დამიცევ ბნელ ადგილთაგან, რათა არ შემხვდეს სატანის რაიმე საბრხე". ღმრთის ძემ მარადის ქალწულ მარიამის ლოცვის საპასუხოდ თვით აიყვანა მისი ნეტარი სული ცათა სასუფეველში (Четьи-Минеи, 15 августа).

რომის წმიდა პაპი გრიგოლ დიალოგოსი (540–604), ამბობს: "საფუძვლიანად უნდა ვიფიქროთ იმაზე, რამდენად საშინელი იქნება ჩვენთვის სიკვდილის ჟამი, როგორი ძრწოლა მოიცავს სულს, როდესაც გაახსენდება ყველა ბოროტება და მიავიწყდება განვლილი განცხრომანი, როგორი შიში დაეუფლება მას სამართლიანი მსაჯულის მოლოდინში. მასინ ბოროტი სულები, სხეულიდან განმავალ სულს წარუდგენენ მის ბოროტ საქმეებს; მაშინ წარმოუჩენენ მას იმ ცოდვებს, რომლისკენაც თვითონვე მიდრიკეს, რათა თანამოაზრე წარიტაცონ სატანჯველში. მაგრამ რისთვის ვლაპარაკობთ მხოლოდ ცოდვილ სულზე, როდესაც ისინი გარდაცვალების პირად მდგომ რჩეულებთანაც კი მიდიან და მათშიც ეძებენ რაიმე თავისას? კაცთა შორის იყო მხოლოდ ერთადერთი, ვინც თავისი ვნების წინ უშიშრად ამბობდა: "ბევრს ვეღარაფერს გეტყვით, რადგანაც მოდის ამ ქვეყნის მთავარი, და არაფერი აქვს ჩემში" (იოანე 14:30) (Григорий Великий Двоеслов, святитель. Избранные творения (Библиотека отцов и учителей Церкви). Т. VII. Сорок бесед на Евангелия. Беседа 39.8. – М.: Паломник, 1999).

ამ ცხოვრებაში ჩვენი სხეული არსებობს სულთან ერთად და, როდესაც ის ტოვებს სხეულს დგება სიკვდილი. ნათქვამია: "სხეული მკვდარია სულის გარეშე" (იაკობი 2:26). სხეულის გარეთ სულს არ გააჩნია ყოფიერების სისრულე, რასაც ჩვენ შემდგომში ვნახავთ. მაგრამ მომავალში, როდესაც სხეული აღდგება და სული მასში კვლავ ჩაბრუნდება, აღმდგარი სხეული სულს მიანიჭებს ყოფიერების სისრულეს. წმიდა წერილში ნათქვამია: "თვით მშვიდობის ღმერთმა წვიდა-გყოთ მთელი სისრულით, რათა თქვენი სული, თქვენი სამშვინველი და თქვენი სხეული უმწიკვლოდ იქნეს დაცული ჩვენი უფლის იესო ქრისტეს მოსვლისთვის" (1 თესალონიკ. 5:23). ანუ, ადამიანი მთლიანობაში - ეს არის სწორედ სული, მშვინვა და სხეული. და თუკი სულის ხსნა ჩვენ შეგვიძლია მხოლოდ ამ მიწიერ ცხოვრებაში, სხეულის ცხონება "მთელი სისრულით" შესაძლებელი იქნება "ჩვენი უფლის იესო ქრისტეს მოსვლისთვის". სხეულის ხსნა - ეს არის ხორციელი აღდგომა მკვდრეთით"ჩვენი უფლის იესო ქრისტეს მოსვლისთვის".
საზვერეების შესახებ
მესამე, მეცხრე და მეორმოცე დღეები

საეკლესიო სწავლების მიხედვით, პირველი სამი დღის განმავლობაში სული დედამიწაზე იმყოფება, იმ ადგილების ახლოს, რომლებიც მისთვის განსაკუთრებულად ძვირფასი იყო. ღირ. მაკარი ალექსანდრიელი წერს: "რადგან ორი დღის განმავლობაში სულს უფლება ეძლევა, მასთან მყოფ ანგელოზებთან ერთად, იაროს დედამიწაზე, სადაც მოისურვებს. ამიტომაც სული, რომელსაც ხორციელი ცხოვრება უყვარდა, ზოგჯერ იმ სახლთან ახლოსაა, რომელშიც გაეყარა სხეულს, ზოგჯერ კი კუბოსთან, რომელშიაც ჩასვენებულია მისი სხეული; და ამგვარად ატარებს ორ დღეს საკუთარი ბუდის მაძიებელი ჩიტივით. ხოლო ღვთისმოსავი სული მიდის იმ ადგილებში, რომლებშიც ის ჩვეულებისამებრ იქმოდა სიმართლეს" (Слова св. Макария Александрийского о исходе душ праведных и грешных. «Христианское чтение», август 1831 г.).

ღირ. მაკარი ალექსანდრიელი საეკლესიო დაკრძალვის წესის მნიშვნელობაზე ასწავლიდა: "როდესაც მესამე დღეს ეკლესიაში გარდაცვლილი სული საოხად ლოცვა შეიწირება, მაშინ გარდაცვლილის სული მისი მფარველი ანგელოზისგან შვებას იღებს, რომელსაც სხეულისგან განშორებისთანავე გრძნობს, რადგან, ეკლესიაში მისი სულის საოხად არის შეწირული ღმრთისადმი ლოცვა, რისგანაც სული სასიხარულო ნუგეშს იღებს... ხოლო მესამე დღეს ის, ვინც მკვდრეთით აღდგა და სიკვდილით სიკვდილი დაამარცხა, ბრძანებს, მისი აღდგომის მსგავსად, ყოველი ქრისტიანის სული აიყვანონ ზეცად ყოველთა ღმერთის თაყვანისცემისთვის" (იქვე).

მაგრამ, ყველაზე მნიშვნელოვანია მიცვალებულთა მოხსენიება ლიტურგიის დროს პროსკომიდიაზე. ამ დროს სეფისკვერთაგან ცოცხალთა და მკვდართათვის ამოღებული ნაწილები ქერუბიმთა საგალობელის დროს სამკვეთლოდან გადაიტანება საყდარზე, ხოლო მართალთა ზიარების შემდეგ ფეშხუმიდან ჩაიშვება ბარძიმში ქრისტეს ხორცთან და სისხლთან, და აი ასე განიბანება ქრისტეს სისხლით, რასაც უზარმაზარი მნიშვნელობა გააჩნია, განსაკუთრებით გარდაცვლილ ქრისტიანთა სულთათვის. წმ. გრიგოლ დიდი (დიალოგოსი), რომის წმიდა პაპი ასწავლიდა: "... უნდა ვიცოდეთ, რომ წმიდა მსხვერპლს სარგებლობა მოაქვს მხოლოდ იმ გარდაცვლილთათვის, ვინაც ამქვეყნიურ ცხოვრებაში დაიმსახურა, რათა შეეწეოდნენ მას მის სახელზე სხვათა მიერ აღსრულებული კეთილი საქმეები. ამასთან ყოველთვის ისე უნდა ვიფიქროთ, რომ უფრო უსაფრთხოა კეთილი საქმეების აღსრულება სიცოცხლეშივე, ვიდრე ვიყოთ იმის იმედით, რომ ჩვენი გარდაცვალების შემდეგ შეგვეწევა ჩვენს სახელზე სხვათა მიერ აღსრულებული სიკეთენი. უმეტესი ნეტარებაა ამქვეყნიდან გავიდეთ თავისუფალნი, ვიდრე ვეძებოთ თავისუფლება მაშინ, როცა შევიკვრებით. ამიტომაც, რაც უ ფრო მკაფიოდ ვხედავთ წუთისოფლის განლევას, მით უფრო უნდა მოვიძულოთ ის მთელი სულით, ყოველდღიურად შევწიროთ ღმერთს სინანულის ცრემლები, და ყოველდღიურად შევწიროთ ქრისტეს უპატიოსნესი ხორცი და სისხლი" (Григорий Великий Двоеслов, святитель. Избранные творения. Собеседования о жизни италийских отцов и о бессмертии души. М.: Паломник, – 1999. С. 705–706).

სიტყვები: "... უნდა ვიცოდეთ, რომ წმიდა მსხვერპლს სარგებლობა მოაქვს მხოლოდ იმ გარდაცვლილთათვის, ვინაც ამქვეყნიურ ცხოვრებაში დაიმსახურა, რათა შეეწეოდნენ მას მის სახელზე სხვათა მიერ აღსრულებული კეთილი საქმეები" - ზუსტად შეესაბამება ქრისტეს სიტყვებს: "თავიანთი ნაყოფით იცნობთ მათ; განა ეკალზე კრეფენ ყურძენს, ან ნარზე ლეღვს?" (მათე 7:16). და ეს არ ნიშნავს, რომ ადამიანი ცხონდება თავისი საკუთარი საქმეებით, უფრორე მისი საქმეები გამოაჩენენ მასში რწმენის მაცხოვნებელ ნიჭს, როგორც ეს ნათქვამია მოციქულ იაკობთან: "მაგრამ მავანი იტყვის: "შენა გაქვს რწმენა, მე კი მაქვს საქმე“. მიჩვენე შენი რწმენა საქმის გარეშე და მე ჩემს საქმეთაგან გიჩვენებ ჩემს რწმენას" (იაკობი 2:18). საქმე კი არ შობს რწმენას, არამედ რწმენა აკეთილშობილებს ადამიანს. ამიტომაც სწავლებაში საჰაერო საზვერეების შესახებ მინიშნებაც კი არ არის ე. წ. პელაგიანელობაზე.

სიტყვები: "ბევრად უსაფრთხოა კეთილი საქმეების აღსრულება სიცოცხლეშივე, ვიდრე ვიყოთ იმის იმედით, რომ ჩვენი გარდაცვალების შემდეგ შეგვეწევა ჩვენს სახელზე სხვათა მიერ აღსრულებული სიკეთენი" - არ ნიშნავს იმას, რომ ცოცხლად დარჩენილებს შეუძლიათ კეთილი საქმეები აკეთონ გარდაცვლილის ნაცვლად. არამედ უპირველეს ყოვლისა გვამცნობენ, თუ როგორი გავლენა მოახდინა გარდაცვლილმა ცოცხლად დარჩენილებზე, ანუ იგულისხმება ისეთი ძლიერი ზნეობირივ გავლენა, რომ მისი სიკვდილის შემდეგაც კი (ცოცხლები) აგრძელებენ არსებობას მისი კეთილისმყოფელი გავლენით, რაც, უდავოდ, გარდაცვლილის დამსახურებას წარმოადგენს.

ნათქვამია: "გახსოვდეთ თქვენი წინამძღვარნი, რომელნიც გიქადაგებდნენ ღვთის სიტყვას, და მათი სიცოცხლის აღსასრულის შემყურენი ჰბაძავდეთ მათ რწმენას" (ებრ. 13:7). ხოლო ის, რომ ნათქვამია: "ბევრად უსაფრთხოა კეთილი საქმეების აღსრულება სიცოცხლეშივე", - ესეც ჭეშმარიტებაა, რადგან სიკვდილის შემდეგ ჩვენ შეგვიძლია დავტოვოთ როგორც კეთილი და სასარგებლო, ასევე არაკეთილი და უსარგებლო გავლენა, ამიტომ, ჯობს სულზე ვიზრუნოთ მაშინ, როდესაც ის ჯერაც სხეულში იმყოფება და გამოვიყენოთ სინანულისთვის გამოყოფილი დრო, რომელიც ამ წუთისოფელში მოგვეცა.

მესამე დღიდან მეცხრე დღემდე სული აიყვანება ღმრთის თაყვანსაცემად და სამოთხის მშვენიერებათა სახილველად. "რადგან ცხოველმყოფელი და უზრუნველი სამკვიდრებელია ჩვენთვის შემონახული, ჩვენ კი ბოროტებისკენ ვართ მიქცეულნი. რადგან უზენაესის დიდებაა შემონახული, ძნელად მიქცეულთა გადასარჩენად, ჩვენ კი უკეთური გზებით დავდივართ. რადგან გვეცხადება სამოთხე, რომლის ნაყოფი უხრწნელად ინახება, სადაც სიმრთელე და კურნება სუფევს, ჩვენ კი არ შევდივართ იქ, არამედ უამური ადგილებისკენ ვართ მიქცეულნი. რადგან ვარსკვლავებზე მეტად ბრწყინავენ მათი სახეები, ვინც თავშეკავებულ ცხოვრებას მისდევდა, ჩვენი სახეები კი წყვდიადზე უშავესია. არ ვფიქრობთ ცოცხლები, როცა უსამართლობას ჩავდივართ, რა განსაცდელი მოგველის სიკვდილის შემდეგ" (3 ეზრა. 7:51-55).

მეცხრე დღიდან მეორმოცე დღემდე სული გაივლის საზვერეებს, რომლის შემდეგ დგება კერძო სამსჯავრო. ამის შემდეგ კი სული გაიგზავნება იმ ადგილას, სადაც ის დაივანებს ქრისტეს მეორედ მოსვლამდე.

მღვდელმონაზონმა სერაფიმემ (როუზი), რომელიც ყოველთვის სკეპტიციზმით უ ყურებდა მოდერნისტებსა და ნეოპროტესტანტებს, ყურადღება მიაქცია სახარებისეული მქადაგებლის ბილი გრემის ერთ ბროშურას. მ. სერაფიმე წერს: "ასე, მაგალითად, პროტესტანტ-ევანგელისტი ბილი გრემი თავის წიგნში ანგელოზების შესახებ წერს: "სიკვდილის მომენტში სული ტოვებს სხეულს და მოძრაობს ატმოსფეროს გავლით. მაგრამ წმიდა წერილი გვასწავლის, რომ იქ ჩასაფრებულია ეშმაკი. ის არის "ჰაერის ძალთა მთავარი" (ეფეს. 2:2). ჩვენი შემეცნების მზერა ღია რომ იყოს, ჩვენ, შესაძლოა, გვენახა როგორ არის სავსე საჰაერო სივრცე ქრისტეს მტრებით - დემონებით. თუკი სატანამ შეძლო სამი კვირით შეეჩერებინა ანგელოზი, წარგზავნილი დანიელთან დედამიწაზე, ადვილი წარმოსადგენია, როგორი წინააღმდეგობა ელოდება ქრისტიანს სიკვდილის შემდეგ... სიკვდილის მომენტი - ეს არის უკანასკნელი შესაძლებლობა ეშმაკისთვის თავს დაესხას ჭეშმარიტ მორწმუნეს, მაგრამ ღმერთი აგზავნის თავის ანგელოზებს, რათა მათ დაგვიცვან ამ მძიმე ჟამს" (Билли Грэм. Ангелы – тайные вестники Бога. Doubleday, Нью-Йорк, 1975, стр. 150–151)" (ციტ.Серафим (Роуз), иеромонах. Приношение православного американца. М.: Российское отделение Валаамского общества Америки, – 1998. С. 109–110).

გასაოცარია, მაგრამ, ნეოპროტესტანტი ავტორი, რომელი მხოლოდ ბიბლიით სარგებლობს, მივიდა ასეთ აღმოჩენამდე, რაც კიდევ ერთხელ ადასტურებს საჰაერო საზვერეების შესახებ სწავლების არა მარტო წმიდა მამებისეულ, არამედ ბიბლიურ წარმომავლობას.

წყარო: azbyka.ru

გაგრძელება იქნება.

TOP. GE
Назад к содержимому