პუბლიკაციები - მხეცის საიდუმლო 1 - Apocalypse

ძიება
Перейти к контенту

Главное меню:

აპოკალიფსისი > პუბლიკაციები

მღვდელი ანდრია გორბუნოვი

მხეცის საიდუმლო

აპოკალიფსისის წინასწარმეტყველების გახსნის მცდელობა
(მე-4, შესწორებული და შევსებული გამოცემის მიხედვით)

ანტიქრისტე

"აპოკალიფსისის" რედაქციისგან: წინამდებარე თხზულების ამ თავის გამოქვეყნებით ჩვენი რედაქცია მოვალეა მკითხველის წინაშე გააცხადოს, რომ ყველაფერში როდი ეთანხმება ავტორის კერძო შეხედულებას. რადგან აპოკალიფსისის მკვლევართა და კომენტატორთა შორის არსებობს სხვადასხვა აზრი ანტიქრისტეს ბეჭდის რაობასთან, მხეცის რიცხვთან და მის გამოსახულებასთან დაკავშირებით, სრულ უპასუხისმგებლობად მიგვაჩნია მხოლოდ ერთი რომელიმე მკვლევარის აზრის გაზიარება და სხვათა უგულებელყოფა. სადავოა, მაგალითად, ნამდვილად ჩვენს დროებას გულისხმობდა წმ. იოანე ღვთისმეტყველი აპოკალიფსისში თუ ახლო ან შორეულ მომავალს, რადგან არავინ იცის მომავალში ანტიქრისტეანული ძალები რას შემოგვთავაზებენ. და საერთოდ, იქნება თუ არა მომავალში ელექტრონული ბარათების სისტემა. არ უნდა დაგვავიწყდეს ის ჭეშმარიტებაც, რომ აპოკალიფსისის მიხედვით ანტიქრისტეს ბეჭედს ადამიანებს აძლევენ "მარჯვენა ხელსა და შუბლზე" ("და აიძულებს ყველას, დიდსა თუ მცირეს, მდიდარსა თუ ღარიბს, მონასა თუ თავისუფალს, ნიშანი დაისვან მარჯვენა ხელსა თუ შუბლზე" (გამოცხ. 13:16-18)). ამიტომაც, მკითხველმა უნდა გაითვალისწინოს, ეს ნაშრომი (და საერთოდ, ყველაფერი რაც ანტიქრისტეს და მომავლის ეპოქას უკავშირდება) თვით თხზულების ავტორის კერძო შეხედულებაა და არა ჩვენი რედაქციისა. წინამდებარე ნაშრომის ჩვენს საიტზე გამოქვეყნება არ ნიშნავს იმას, რომ ჩვენ ავტომატურად ვეთანხმებით წიგნის ავტორის ყველა შეხედულებას, მაგრამ რადგან საკითი მრავალწახნაგოვანი და ბუნდოვანია, შესაძლებლად მივიჩნევთ სხვადასხვა ავტორთა ცალკეული შეხედულებების გამოქვეყნებას, მათი შედარებისა და შესწავლის მიზნით.


შინაარსი

თავი 1


სამი მხეცი


"დავდექი ქვიშაზე ზღვისა და ვიხილე მხეცი, ზღვიდან ამომავალი, ათრქიანი და შვიდთავიანი: და მის რქებზე - ათი გვირგვინი, თავებზე კი - გმობის სახელნი... და თაყვანი სცა მას დედამიწის ყოველმა მკვიდრმა, რომელთა სახელებიც, ქვეყნიერების დასაბამიდან, ჩაწერილი არ არის სიცოცხლის წიგნში კრავისა, რომელიც დაკლულ იქნა. ვისაც ყური აქვს, ისმინოს" (გამოცხ. 13:1, 8, 9).

აპოკალიფსისი ძირითადი უარყოფითი სახე არის "მხეცი. როგორ უნდა გავიგოთ ეს საიდუმლო სიმბოლო? წმიდა მამათა და აპოკალიფსისის სხვა მკვლევართა თხზულებებში შესაძლებელია ვპოვოთ მისი სხვადასხვაგვარი განმარტება (იხ. მაგალითად: Сборник статей по истолковательному и назидательному чтению Апокалипсиса / Сост. М. Барсов. М., 1994).
აპოკალიფსისის მხეცი, ეს არის:

1. სატანა;
2. ანტიქრისტე;
3. ცრუწინასწარმეტყველი;
4. წარმართობა, კერპთაყვანისმცემლობა;
5. ანტიქრისტეანული სახელმწიფო, სამყაროს აღსასრულის წინ აღმდგარი რომის იმპერია, ანტიქრისტეს მსოფლიო მეუფება (მხეცის მეუფება).
6. თვით ანტიქრისტეანული ხელმწიფების სისტემა, ანტიქრისტეანობა;
7. ღმრთისგან განმდგარ ადამიანთა საზოგადოება;
8. ადამიანთა სულიერი გამხეცება, მათი სიმხეცე, გაპირუტყვება.

აპოკალიფსისის ერთი და იგივე სიმბოლოს მრავალგვარ განმარტებაში უცნაური არაფერია. ასე, მაგალითად, თანამედროვეობის ცნობილი სასულიერო მწერლის, მღვდელმონაზონ სერაფიმეს (როუზის) († 1982) აზრით, "არსებობს აპოკალიფსისის განმარტების მრავალი განსხვავებული საფეხური, ამიტომაც მისი უკვე არსებული, ადრინდელი განმარტებებიც შესაძლოა სრულიად მართებულნი იყონ", რადგან "რეალობაში სიმბოლოთა ერთმნიშვნელოვანი შესატყვისობა არ არსებობს" (Иером. Серафим (Роуз). Знамения времен. Тайны книги Апокалипсис. М., 2000. С. 58-59).

სხვა სიტყვებით რომ ვთქვათ, წინასწარმეტყველებას შესაძლოა გააჩნდეს არა მხოლოდ ერთი აღსრულება - უკვე აღსრულებულ, ნაწინასწარმეტყველევ მოვლენას შესაძლოა გააჩნდეს გაგრძელება და ისტორიის ახალ ეტაპზე ახლებურად გაიხსნას. აპოკალიფსისის ერთი და იგივე სიმბოლოები ხშირად მრავალაზრობრივ პლანში იკითხება. გამოცხადების განმარტებისას ეს უნდა გვახსოვდეს.

მნიშვნელოვანია, აგრეთვე, გვახსოვდეს, რომ გამოცხადებაში ლაპარაკია სამ სხვადასხვა მხეცზე, ესენია: "მხეცი, ზღვიდან ამომავალი" (13:1), "მხეცი, მიწიდან ამომავალი" (13:11) და "მხეცი უფსკრულიდან" (17:8). მოვიტანოთ ამ სიმბოლოთა ზოგიერთი განმარტება. აპოკალიფსისის მკვლევარი ნ. ვინოგრადოვი თავის წიგნში, "О конечных судьбах мира и человека" რომელიც გამოიცა 1878 წელს, წერდა, რომ მხეცში, რომელიც ამოდის ზღვიდან, "არცთუ იშვიათად კომენტატორები ხედავენ ანტიქრისტეს პიროვნებას", არადა "ტექსტის შინაარსთან უფრო ახლოსაა ის მოსაზრება, რომ ეს არის საზოგადოდ ყველა ღმრთის მოწინააღმდეგე ძალთა ერთობლიობა, ანტიქრისტეანული ძალები" (Виноградов Н. О конечных судьбах мира и человека. Антихристианство и Антихрист. – В кн.: О последних временах / Сост. прот. В. Свешников. М., 1996. С. 81).

"ზოგიერთს "ზღვიდან ამომავალი მხეცად" მიაჩნდა ღვთისმბრძოლი სახელმწიფო, როგორიც იყო პირველდაწყებითი ქრისტეანობისთვის რომის იმპერია, ხოლო ბოლო ჟამს იქნება ანტიქრისტეს მსოფლიო მეუფება" (არქიეპისკოპოსი ამბერკი. Архиеп. Аверкий (Таушев), иером. Серафим (Роуз). Апокалипсис в учении древнего Христианства / Пер. с англ. М., 2001. С. 161).

"შემდეგ იდუმალთმხილველი აღწერს მხეცს, ამომავალს მიწიდან, რომელსაც მოგვიანებით უწოდებენ ცრუწინასწარმეტყველს. "მიწა" აქ წარმოადგენს ცრუწინასწარმეტყველის არასულიერ სწავლებას; ის მთლიანად გაჟღენთილი იქნება მატერიალიზმითა და ხორციელი ტკბობით... მე-13 თავის ორი მხეცი წარმოადგენენ ქრისტეანობის მოძულებთა სრულ ერთობლიობას. "მხეცი ამომავალი ზღვიდან" - ეს არის ღვთისმბრძოლი, სამოქალაქო ხელისუფლების სიმბოლო, ხოლო "მხეცი, ამომავალი მიწიდან" - ყოველ ცრუწინასწარმეტყველთა, ასევე გარყვნილ და დაცემულ საეკლესიო ხელისუფალთა ერთობლიობის სიმბოლოა" (ეპისკოპოსი ალექსანდრე (მილეანტი) (Еп. Александр (Милеант). Апокалипсис. Руководство к изучению Откровения апостола Иоанна Богослова. СПб., 2000. С. 37-39, 42).

"მხეცი, ამომავალი ზღვიდან და უფსკრულიდან" - არის ანტიქრისტეანობა და ანტიქრისტე... აპოკალიფსურ მხეცს, რომელიც იწოდება მერვედ და საკუთრივ გულისხმობს ღმრთისა და ღვთითდაცული სოციალური წყობის დაუძინებელ მტრობას, ახლო კავშირი აქვს ზღვიდან ამომავალ აპოკალიფსურ მხეცთან. ის აღმოცენდება და აღზევდება იმ ვითარებებსა და პირობებში, რომელსაც ეს ალეგორიული მხეცი განასახიერებს. სწორედ ამიტომაც არის რომ იდუმალთმხილველი ზღვიდან ამომავალი მხეცზე ლაპარაკს ამთავრებს სიტყვებით, რომელსაც უშუალოდ კავშირი აქვს ქრისტეს უკანასკნელ მტერთან - ანტიქრისტესთან (გამოცხ. 13:5).

მიუხედავად ამისა, მხეცი, რომელიც "მერვედ" იწოდება, უნდა განვასხვაოთ იმ მხეცისგან, რომელიც ამოდის ზღვიდან. ეს მხეცი არ არის ზღვიდან, არამედ უფსკრულიდან, მას უშუალო კავშირი აქვს უფსრულთან, ანუ წარწყმედის დემონურ ძალთა საიდუმლოებებთან (გამოცხ. 17:8; 11:7; 9:11). ის არის წითელი მხეცი (გამოცხ. 17:3), რომელიც წითელია სისხლისა და ქრისტეანთა დევნისადმი მისი მიდრეკილების გამო. მგმობარი სახელები, მხეცის თავზე, ფარავს მთელს მის სხეულს, ნიშნად იმისა, რომ ღმრთისმოძულეობას მთლიანად შეუპყრია მისი არსება, რასაც გამოავლენს კიდეც სრულიად. ის გამოვა ზღვიდან ამომავალი მხეცის 7 თავიდან (ანუ მეფიდან), - ეს ნიშნავს, რომ ის თავის თავში განახორციელებს მრავალი საუკუნის განმავლობაში დაგროვილ ყოველგვარ ბოროტებას, ცოდვასა და ღმრთისმბრძლობას.

ანტიქრისტეანული, უსჯულო ყოფიერების განვითარებასთან ერთად, ანტიქრისტეს მიწიერი გარემოცვა უახლოვდება მის უფსკრულისეული წარმოშობის გარემოცვას - ანუ, ჯოჯოხეთს და წარწყმედას. სატანის წარმწყმედელ ძალასთან მჭიდრო კავშირში მყოფი და თავისი, "მერვე" თავისთვის (მეფისთვის) დამახასიათებელი ნიშნებით, მხეცი, იოანეს გამოცხადებაში, სატანის განხორციელება კი არ არის, არამედ ცალკე პიროვნება, ადამიანი, რომელიც განახორციელებს ანტიქრისტეანულ იდეებს" (Сборник статей по истолковательному и назидательному чтению Апокалипсиса. С. 326; Виноградов Н. О конечных судьбах мира и человека. Антихристианство и Антихрист. С. 84).

აპოკალიფსისის სამი მხეცის ზემოთმოტანილი და მთელი რიგი სხვა განმარტებების საფუძველზე შესაძლებელია გავაკეთოთ სამი განსაზღვრება:

"მხეცი, ამომავალი ზღვიდან" (იგივე - "პირველი მხეცი") - ეს არის ანტიქრისტეანობა, ანტიქრისტეანული ხელისუფლების სისტემა, რომელიც განსაკუთრებული ძალით გამოვლინდება ანტიქრისტესეული მსოფლიო სახელმწიფოს მშენებლობისას;

"მხეცი, ამომავალი მიწიდან" (იგივე - "სხვა მხეცი" და "ცრუწინასწარმეტყველი") - ეს არის "მასების" დამუშავების იდეოლოგიური სისტემა, რომელსაც ნერგავს ანტიქრისტეანობა და მით ამზადებს პირობებს ანტიქრისტეს გამეფებისთვის.

"მხეცი, ამომავალი უფსკრულიდან" (იგივე - "მერვე მხეცი") - ეს უკვე არის თვით ანტიქრისტე, როგორც კერძო პირი, - "ცოდვის კაცი" და "ძე წარწყმედისა".

ამ განსაზღვრებებს თუ შევაჯერებთ თანამედროვე სინამდვილესთან, მივიღებთ შემდეგ სურათს:

"მხეცი, ამომავალი ზღვიდან" - არის საიდუმლო მსოფლიო მთავრობა და "ახალი მსოფლიო წესრიგის" სისტემა, რომლის აღმშენებლობითაც არიან დაკავებულნი მასონები და სიონისტები, და რომელიც, სინამდვილეში, ჩვენს თვალწინ იშლება და იპყრობს მთელ მსოფლიოს - თითქოსდა "ამოდის ზღვიდან" - ქაოსიდან და ანარქიიდან (უხელისუფლებობიდან), რომელიც მსოფლიოში რევოლუციის მიერ გაუქმებული მონარქიის შედეგად დამკვიდრდა და მზაკვრულად დემოკრატიად
(1) იწოდება.

"მხეცი, ამომავალი მიწიდან" ("ცრუწინასწარმეტყველი") - ეს არის ბეჭდვით და ელექტრონული მასობრივ (ცრუ) საინფორმაციო საშუალებათა, ფსევდო ხელოვნებისა (კინო, ვიდეო, უარყოფითი ლიტერატურა და ა. შ.) და მასობრივი ცნობიერების მართვის სხვა საშუალებები, რომელთა დახმარებითაც ინერგება ანტიქრისტიანული მორალი და "ახალი მსოფლიო წესრიგისა" და მსოფლიო მთავრობის იდეოლოგია.

"მხეცი ამომავალი უფსკრულიდან"
- არის მომავალი ანტიქრისტე, მსოფლიოს პრეზიდენტი, მსოფლიო მთავრობის მომავალი მეთაური და "ახალი მსოფლიო წესრიგის" ლიდერი.
მსოფლიო მთავრობის არსებობაში დაეჭვება ნამდვილად უგუნურებაა!

ამ ელემენტარული ჭეშმარიტების მრავალი და ეჭვმიუტანელი მტკიცებულებები არსებობს. აი, მაგალითად, როგორი მასალები შეიძლება ვნახოთ უცხოურ პრესაში, მსოფლიო მთავრობის ერთ ერთი მთავარი ორგანოს, ბილდერბერგის კლუბის, მორიგი, ყოველწლიური სხდომის შესახებ. 2003 წლის 16 მაისს ინტერნეტ-საიტზე WorldNetDaily.com გამოქვეყნდა ჯოზეფ ფარის სტატია სათაურით: "მსოფლიო მთავრობა უკვე მოქმედებს". ავტორმა გააკეთა დასკვნა, რომ ნამდვილად არსებობს დიდი ძალაუფლების მქონე ადამიანთა ვიწრო წრე, რომლებიც საიდუმლოდ ამუშავებენ "ახალი მსოფლიო წესრიგის" გეგმას, მართავენ "ჩრდილოვან მთავრობას", რომელიც ბილდერბერგის კლუბის წევრებისგან შედგება.

მან ასევე აღნიშნა, რომ "პრესის დუმილი კიდევ ერთხელ ადასტურებს, თუ რამდენად სერიოზული და დიდი ზეგავლენის მქონენი არიან ის ადამიანები, რომლებიც ყოველწლიურად იკრიბებიან ბილდერბერგის კლუბის შეხვედრებზე... დუმან მასობრივი საინფორმაციო საშუალებები, დუმან თვით ბილდერბერგის შეთქმულების მონაწილენი, ხოლო ადამიანებმა ხვალ შესაძლოა გაიღვიძონ და გაკვირვებულებმა აღმოაჩინონ, რომ ისინი ცხოვრობენ ახალ, ვიღაცეების მიერ ორგანიზებულ, სხვა სამყაროში".

ბილდერბერგის კლუბის შეხვედრებთან დაკავშირებულ მცირე შენიშვნაში, რომელიც გამოქვეყნდა ბი-ბი-სი-ს (BBC) საიტზე 15 მაისს, კორესპონდენტი ემა ჯეინ კერბიმ ხსენებულ შეკრებას "ბილდერბერგელ ბრძენკაცთა" შეკრება და "მსოფლიოს მბრძანებელთა საიდუმლო, კულისებსმიღმა მოლაპარაკებები" უწოდა და ასევე აღნიშნა, რომ ყოველთვის როდია შესაძლებელი გაიგო ან ივარაუდო, თუ რაზე მსჯელობენ ბილდერბერგის "კონფერენციებზე", რომლებიც ყოველთვის "იდუმალების სქელი ფარდითაა" დაფარული" (Агентство «НАМАКОН». «Империя лжи. За фасадом государственного терроризма» // «Завтра». 2003, № 39).

"მოცემული მომენტისთვის, - მიაჩნია სააგენტო "ნამაკონს", - შემკავებელი ფაქტორის არარსებობის გამო, როგორიც იყო საბჭოთა კავშირისა და სოციალისტური ბანაკის პოლიტიკური და სამხედრო პოტენციალი, მსოფლიო არენაზე, ჩრდილიდან თანდათანობით გამოდის (როგორც მხეცი ამოდის ზღვიდან - ავტ.) მმართველობის მონოპოლიური, ზესახელმწიფოებრივი სისტემა. მისი მეტასტაზები მყარად არის გამჯდარი სუვერენულ სახელმწიფოთა მმართველ წრეებში, გეგმაზომიერად ცვლის ეროვნულობაზე ორიენტირებული ხელისუფლების არსს და მის სანაცვლოდ ნერგავს გარეგნული ადმინისტრაციებისადმი მორჩილ მმართველობას; და მიუხედავად იმისა, რომ ობივატელის თვალში ჯერ კიდევ გამოდიან, როგორც "სუვერენული" სახელმწიფოების "დემოკრატიულად" არჩეული "დემოკრატიული" სტრუქტურების სახელით, საქმით, ფინანსურ დავალიანებათა მექანიზმების მეშვეობით სულ უფრო და უფრო ექცევიან არალეგიტიმურ ორგანიზაციათა ზეგავლენის ქვეშ და ატარებენ მათთვის ხელსაყრელ საშინაო და საგარეო პოლიტიკას".

"ზღვა", საიდანაც პირველი მხეცი ამოდის, - როგორც უკვე ვთქვით, არის, ქაოსი, ანარქია, "სახალხო მასების" ზღვა (შეად. გამოცხ. 17:15), რომლებსაც, დარწმუნებულებს იმაში, რომ არსებობს "სახალხო მმართველობა", სინამდვილეში მართავენ ბოროტი ძალები.

ეს არის "წესრიგი ქაოსიდან", როგორც წერენ თავიანთ ბეჭდებზე მასონები; "ახალი მსოფლიო წესრიგი" (მხეცი) - ქაოსიდან და უმართაობიდან (ზღვიდან). "იქ, სადაც ოდესღაც იყო ღმერთი, ახლა აღარაფერია, - წერს მღვდელმონაზონი სერაფიმე (როუზი), - იქ, სადაც იყო ხელისუფლება, წესრიგი, თავდაჯერება და რწმენა, ახლა გამეფებულა ანარქია, უპრინციპობა, გაუმართლებელი ქმედებები, ეჭვი და სასოწარკვეთა" (Иером. Серафим (Роуз). Человек против Бога. М., 1995. С. 65). და აი, დღეს ჩვენ ნამდვილად მოწმენი ვხდებით იმისა, რომ ე. წ. დემოკრატია (რეალურად კი ანარქია) დეგრადირებს ტოტალიტარიზმში და ეს დეგრადაცია "საერთაშორისო ტერორიზმთან" ბრძოლის შირმას ამოფარებულა" (Н. С. Леонова «Над пропастью тоталитаризма» // «Русский Дом». 2003, № 2).

ყურადღება უნდა მივაქციოთ იმას, რომ სამი ალეგორიული მხეციდან მხოლოდ ერთი აღნიშნავს ანტიქრისტეს, სხვები კი ანტიქრისტეანულ, კერძოდ, ძალაუფლებისა და ადამიანთა იდეოლოგიური დამუშავების სისტემებს. ძალიან მნიშვნელოვანია ეს თანამედროვე მოვლენათა გასაგებად, აპოკალიფსისის წინასწარმეტყველებებთან მათ შესაჯერებლად.

ალეგორიულ მხეცების სხვადასხვაგვარი გაგება ხელს არ გვიშლის გავაერთიანოთ ისინი ერთი - სულიერი გამხეცების, გაპირუტყვების, ადამიანთა გაველურების იდეით. აპოკალიფსური "მხეცი" თავის თავში ატარებს ისეთ უარყოფით აზრს, რომელიც არა მარტო დამანგრეველია ზნეობრივი თვალსაზრისით, არამედ ონტოლოგიურადაც საწინააღმდეგოა ადამიანის ღმრთივშექმნილი ბუნებისა, ანტაგონისტურია მისი სულიერ-გონიერი ყოფიერებისა. აპოკალიფსისის სამივე "მხეცი" არის მხოლოდ ერთი და იმავე ანტიღვთაებრივი პრინციპის გამოხატულება. ღმრთისმბრძოლობისა და სულიერი გამხეცების იდეა, როდესაც თავისი განვითარების აპოგეასა და რეალიზაციას მიაღწევს, ბოლოს და ბოლოს განხორციელდება ანტიქრისტეში, რომელიც გახდება მისი მთავარი წარმომადგენელი და განმახორციელებელი.

ის, რომ მხეცების აპოკალიფსური სახეები ლაპარაკობენ ადამიანთა მხეცობაზე, არაერთხელ არის მინიშნებული პროტოპერსვიტერ სერგი ბულგაკოვის წიგნში "იოანეს აპოკალიპსისი: დოგმატური განმარტების მცდელობა" (პარიზი, 1948 წ.). ასე, მაგალითად, განმარტავს რა ზღვიდან ამომავალი მხეცის მნიშვნელობას, მამა სერგი წერს: "სატანა წუთისოფელში მოქმედებს კაცობრივი ცხოვრების მხეცური საწყისებით. მხეცის ეკლესიასთან ეს ბრძოლაა სწორედ აღწერილი აპოკალიფსისის მე-13 თავში. რა თქმა უნდა, მხეცი აქ მაინც არის კაცობრივი საწყისი, რომელიც იმყოფება მხოლოდ გამხეცების მდგომარეობაში. ადამიანის ეს გაველურება და გამხეცება, როგორც ბოროტი, ხორციელი ძალი წუთისოფლისა, ცნობილია ჯერ კიდევ ძველი აღთქმისთვის, რომელშიც ეკლესია ხედავდა სატანური, ანტიქრისტესეული დევნის წინასახეს. მის შესახება არის ლაპარაკი წინასწარმეტყველ დანიელის წიგნში (ასევე აპოკრიფებში, მაგ. ეზრას მესამე წიგნში). რადგანაც მისი მე-7 თავი წარმოადგენს გამოცხადების (აპოკალიფსისის) მე-13 თავის პირდაპირ პარალელს, რომელიც ძველაღთქმისეულ სიმბოლოებს ახალაღთქმისეულ სახეებში ასრულებს და საბოლოოდ ააშკარავებს. მხეცის ხილვა იდუმალთმხილველს წარმოუდგება "ქვიშის ზღვაზე" მდგომარეს, საიდანაც ხედავს "მხეცს, ზღვიდან ამომავალს". ეს უკანასკნელი არის უფსკრულის სინონიმი, თუმცა მოცემულ შემთხვევაში შეიძლება ხალხის მღელვარებასაც აღნიშნავდეს. ადამიანის ბუნებას, აღებულს მისი ხორციელი, მშვინვიერი ყოფიერების და ამ თვალსაზრისით, მისი მხეცური ბუნების მხრივ.

მხეცი კი, მოცემულ შემთხვევაში აღნიშნავს სახელმწიფოს, თანაც უბრალოდ წესრიგის სახელმწიფოებრივ გამოხატულებას კი არა, რომელიც მოწოდებულია შეეწიოს ადამიანს მის ცხოვრებაში (რის შესახებაც არის ნათქვამი მოციქულთან: "არ არსებობს ხელმწიფება თუ არა ღვთისგან" (რომ. 13:1), არამედ ტოტალიტარული სახელმწიფოს სახეს, რომელსაც აქვს პრეტენზია იყოს კაცობრივი ცხოვრების ერთადერთი და ამომწურავი განმსაზღვრელი საწყისი.

ასეთი სახელმწიფო, რომელიც წინდაწინვე აჭარბებს თავის მნიშვნელობას და ამასთანავე წარმოადგენს არა მარტო წარმართულ საწყისს, არამედ დემონურსაც, - არის სატანის მიწიერი ან მისი მრავალგვაროვანი სახე. ასეთი სახელმწიფო, როგორც მიწიერი, ქრისტეს სამეფოს ეწინააღმდეგება და ნებით თუ უნებლიეთ წარმოადგენს ანტიქრისტეანულ ძალას, იარაღს "ამა სოფლის თავადის" ხელში, მის სამეფოს, რომლის მეთაურები წარმოადგენენ მის "თავებს", როგორც ეს აპოკალიფსისშია ნათქვამი.

მხეც-სახელმწიფოს ბრძოლა არის აპოკალიფსისის განსაკუთრებული და სპეციალური თემა, რომელიც მხოლოდ მისთვის არის დამახასიათებელი, რომელსაც სხვაგან, ახალაღთქმისეულ გამოცხადებაში ვერ ვხვდებით. ძველ აღთქმაში ის გამოიხატება წარმართობის წინააღმდეგობაში და მის საცთურებში, რომლებიც გარს ეკრა ღვთის ერს და განუწყვეტლივ ცდილობდა მის გარყვნას. ეს დაძაბულობა თავის აპოგეას აღწევს ანტიოქოს ეპიფანეს დროს, რომელიც ასახულია წინასწარმეტყველ დანიელის აპოკალიფსისში (ეს წიგნი, თავისი არსით უფრო აპოკალიფსურია, ვიდრე წინასწარმეტყველური). აქ აღწერილია ძველაღთქმისეული ეკლესიის დაჯახება მხეცის ძალაუფლებასთან (ბალთასარი, ნაბუქოდონოსორი). მაგრამ, ცხადია, მხოლოდ ახალაღთქმისეულ გამოცხადებაში აღწევს ეს ანტაგონიზმი და ბრძოლა საბოლოო შეურიგებლობას, რაც გამოხატულია კიდევაც იოანეს გამოცხადებაში. სხვა ახალაღთქმისეულ წიგნებში, მაგალითად, წმ. მოციქულ პავლესა და წმ. მოციქულ პეტრეს ეპისტოლეებში (რომ. 1:1-7; ტიტ. 3:1; 1 ტიმ. 2:12; პეტრე 2:13-17), მოძიებულია და ნაპოვნია გარკვეული შემრიგებლობა სახელმწიფოსთან, აღიარებულია ის როგორც სამართლებრივი ინსტიტუტი, რომელიც უზრუნველყოფს წესრიგს გარე სამყაროში. სახელმწიფო აქ ემსახურება კაცობრიობას, როგორც საშუალება და არ წარმოადგენს თვითმიზანს, რადგან ქრისტეანობა ემორჩილება მხოლოდ ზნეობრიობის უმაღლეს ნორმებს. სწორედ ამ თვალსაზრისით არის ნათქვამი, რომ "არ არის ხელისუფლება თუ არა ღმრთისგან". ეს არის აღიარება იმ უფლებისა გქონდეს ნორმალური დამოკიდებულება ყოველგვარი ხელისუფლებისადმი, იქნება ეს ქრისტეანული თუ წარმართული, რადგან მას სამართლებრივ დავალება აკისრია და მისი ფუნქცია მითვე შემოიფარგლება. იმ შემთხვევებში, როდესაც ჩვენ საქმე გვაქვს ქრისტეანულ ქრისტეანულ ან ქრისტეანთა სახელმწიფოსთან, როგორიც შეიძლება არსებობდეს, მისთვის უკვე ახალი საზღვრები და ამოცანები წარმოიშვება და ეს საზღვრები უცილობლივ ქრისტეანულ მორალზე გადის.

მაგრამ ასეთი მსახურება გულისხმობს სულიერ წონასწორობას, რომლის დროსაც სახელმწიფო თავისი უფლებრივი საზღვრებიდან არ უნდა გამოვიდეს. თუმცა ისიც აღსანიშნავია, რომ ეს მდგომარეობა ყოველთვის მყიფეა და სახელმწიფო იმწამსვე გარდაიქცევა მხეცად, როგორც კი ამ საზღვრებს დაარღვევს. აი სწორედ მაშინ, ჯერ ერთი, ის ადამიანური საწყისიდან გადავა მხეცურ საწყისზე, დაკარგავს თავის უმაღლეს სულიერ მიზანს, შემდეგ კი თანამიმდევრულად გარდაიქცევა დემონურ, სატანურ, ანტიქრისტეანულ დაწესებად და უცილობლივ ჩაერთვება ბრძოლაში ქრისტესა და მისი ეკლესიის წინააღმდეგ.

მხეცის ძალაუფლების სწორედ ამ ხატს, ამგვარი სახელმწიფოსთვის დამახასიათებელ მხეცობასა და წარმართობას აღგვიწერს აპოკალიპსისი. ამიტომაც, დღეს, თანამედროვე მოვლენათა შუქზე, შეუძლებელია არ დავინახოთ ძალაუფლების მთელი სიმხეცე და აპოკალიფსისის გამოცხადება უფრო ხელმისაწვდომი და გასაგები ხდება თანამედროვეთათვის. გამოცხადებაში ლაპარაკია არა მარტო ისტორიულ მოვლენებზე, არამედ ცხოვრების ონტოლოგიური საწყისებზე და მათ ბრძოლასა და დიალექტიკაზე" (Прот. С. Булгаков. Апокалипсис Иоанна: Опыт догматического истолкования. Париж: YMKA-PRESS, 1948. С. 46-49 и след.).

_____________________________________

შენიშვნა: სიტყვა "დემოს" (ხალხი - ბრბო) ბიბლიაში გვხვდება საკმაოდ ამაზრზენ კონტექსტებში: 1) როდესაც წარმართთა ბრბომ დაიწყო ბაბილონის გოდოლის მშენებლობა (დაბ. 11); 2) როდესაც გარყვნილ ადამიანთა ბრბომ ალყა შემოარტყა მართალი ლოტის სახლს (დაბ. 19) და 3) როდესაც ბრბო გაჰყვიროდა: "ჯვარს აცვ, ჯვარს აცვ იგი" (მარკოზი 15). თანაც, ბერძნულ ენაში ეს სიტყვა ნაწარმოებია სიტყვიდან "დემონ", "დემიურგი" (მეამბოხე, ბოროტი სული). შედეგად, არ შევცდებით თუ ვიტყვით, რომ ტერმინი "დემოკრატია", ნიშნავს "დემონის მიერ მართვადი ბრბოს მბრძანებლობას" (Свящ. Олег Стеняев. Маги, заклинатели, колдуны и чародеи. Библейский опыт осмысления проблемы // Что делать пострадавшему от колдунов, «целителей» и экстрасенсов. М., 1998. С. 7-8).

_____________________________________



თავი 2

"ადამიანი-მხეცი"


"ადამიანი-მხეცი" ჩვეულებრივი მოვლენა გახდა ხალხთა ცხოვრებაში, - ვკითხულობთ აპოკალიფსისის ერთ-ერთ განმარტებაში. წარღვნამდელი კაცობრიობა თუ ფიზიკურად იყო ძლიერი, ამჟამინდელ კაცობრიობას შემწედ მოევლინა ხელოვნება, ტექნიკა და ექსპლოატაციის უფლება, რომელიც კანონის საფუძვლებზე დამყარებულ ტყუილის ტექნოლოგიებსაა ამოფარებული. აღმოჩენათა მთელი რიგი კულტურისა და ტექნიკის სფეროში, ზუსტად, როგორც წარღვნამდე, ვერ ამცირებენ ადამიანის ზნეობის სიმხეცეს. ისინი იფურჩქნებიან სიამაყის, ამპარტავნების, ეგოიზმისა და მტრობის ნიადაგზე. ასეა იმის შემდეგ, რაც ეკლესიისგან განდგომამ გზა გაუხსნა ახალ რეფორმაციისა და რევოლუციების მიერ დამკვიდრებულ იდეებს, რომლებმაც ადამიანის ზნეობა საბოლოოდ გააპირუტყვეს და გაამხეცეს.

სულიერი სიმხეცის შესახებ, ადამიანის გაპირუტყვებაზე, არაერთხელ მიანიშნებს წმიდა წერილი. ამჯერად მივუთითოთ მხოლოდ რამოდენიმე ადგილი.

მოციქულ პავლესთან, მაგალითად, სიტყვა "მხეცი" (θηρίον) ტიტესადმი მიმართულ ეპისტოლეში გამოიყენება ადამიანის მიმართ, მისი "მხეცური" ზნის აღსანიშნავად (იხ. ტიტეს 1:12).

წმ. გრიგოლ ნოსელი ტრაქტატში "ადამიანის აგებულების შესახებ" ბრძანებს": "დიდი დავითი, რომელიც წუხს ადამიანის უბადრუკ მდგომარეობაზე, ასეთი სიტყვებით დასტირის კაცის ბუნებას: " კაცი პატივსა შინა იყო (გულისხმობს ანგელოზთა თანასოწრ პატივს) და არა გულისჴმა-ყო; ჰბაძვიდა იგი პირუტყუთა უგუნურთა და მიემსგავსა მათ" (ფსალმ. 48:13, 21).

წინასწარმეტყველ დანიელთან, მეფე ნაბუქოდონოსორზე, რომელიც ღმერთებთან გატოლებაზე ოცნებობდა ნათქვამია, "გული მისი კაცთაგან იცვალოს და გული მჴეცისა მოეცეს მას" (იხ. დანიელ 4:12, 13 და 29-31).

წინასწარმეტყველი ეზრა, ადარებს რა მართალთა და ცოდვილთ, ამ უკანასკნელებზე ამბობს, რომ ესენი: "ცხოვრობდნენ ვითარც პირუტყვნი" და "იყვნენ უარეს მხეცთა" (3 ეზრა 8:27, 28). მოციული პეტრეც იმ ადამიანებს, რომლებიც აღვსილნი არიან უსჯულოებითა და ცოდვით, ადარებს "უგონო პირუტყვთ", რომლებიც " თავიანთი ხრწნილებით გაიხრწნებიან" (2 პეტრე 2:12; იხ. ასევე იუდა 1:10).

მოციქულთა საქმეებში გადმოცემულია ხილვა, რომელიც ჰქონდა მოციქულ პეტრეს. ციდან სამჯერ ჩამოვიდა "უცნაური ჭურჭელი, ვეება ტილოს მსგავსი, ოთხივე წვერით გამოკრული" და ხმა უბრძანებდა პეტრეს, რათა დაეკლა და ეჭამა ჭურჭელში მყოფი ცხოველები, ქვეწარმავლები და ფრინველები. როდესაც პეტრემ მიუგო, რომ არასოდეს ეჭამა რაიმე ბილწი და უწმინდური, ხმამ ციდან უთხრა: " რაც წმიდა-ყო ღმერთმა, შენ ნუ მიიჩნევ უწმინდურად" (საქმე 10:1-16).

წმ. მღვდელმოწამე კორნელიუს ასისთავის ცხოვრებაში ეს ხილვა ასეა განმარტებული: "ჭურჭელში მდებარე სხვადასხვა უწმინდური ცხოველები ("უწმინდურში" იგულისხმებიან ცხოველები, რომლებიც ძველ აღთქმაში მსხვერპლად არ შეიწირებოდნენ - მთარგმნ.): მხეცები, ქვეწარმავლები და ფრინველები მიანიშნებდნენ წარმართებზე, რომლებიც თავიანთი ქვენა, მიწიური ვნებებით მსგავსნი იყვნენ პირუტყვთა, გულისთქმებით მიქცეულ იყვნენ მხოლოდ მიწიერისადმი, არ ელტვოდნენ ზეციურ ცხოვრებას და არც შეეძლოთ მიწიერზე უმეტესის მოძიება; მძვინვარებით წააგავდნენ მხეცებს, სულისთვის მავნე ჩვევებით ქვეწარმავალთ, ხოლო სიამაყითა და ამპარტავნებით - მაღლა მფრენ მტაცებელ ფრინველთ.

პეტრეს ებრძანა მათი დაკვლა და ჭამა - ანუ ღმრთის სიტყვის ორლესული მახვილით მოეკლა ამ წარმართთა ძველი წარმართული ვნებანი, მხეცური ზნე და წმიდა ნათლისღებით მეორედ შობის საბანელში განწმენდილნი "კეთილსასურველ მსხვერპლად მიეძღვნა" (რომ. 12) ღმრთისთვის. ჭურჭლის სამჯერ ჩამოსვლა ციდან მიანიშნებდა ნათლობის საიდუმლოში სამჯერად შთაფლვას" (Жития святых, на русском языке, изложенные по руководству Четьих-Миней св. Димитрия Ростовского. Кн. 1 (сентябрь). Издание Введенской Оптиной Пустыни и Издательского отдела Московской Патриархии, 1991. С. 277-278).

"ნუ მისცემთ სიწმინდეს ძაღლებს: ნურც თქვენს მარგალიტს დაუყრით ღორებს" (მათე 7:6). წინასწარმეტყველურ ფსალმუნში, რომელშიც გამოსახულია უფლის ჯვარზე ვნება, არის ასეთი სიტყვები: "ირგვლივ მომადგნენ მე მოზვრები აურაცხელნი, ბაშანის ხარებმა რკალი შემომარტყეს. პირი დააღეს ჩემს წინააღმდეგ, ვითარცა ლომმა, მსხვერპლს დადევნებულმა და მბრდღვინავმა... გარს შემომეხვივრენ მე ძაღლები, ბოროტთა ხროვა წრედ შემომერტყა ლომის მსგავსად ჩემი ხელ-ფეხის გასაგმირავად. მთელი ჩემი ძვლები დაითვლება; ისინი მიჭვრეტენ ნიშნის მოგებით (ფსალმ. 21:13, 14, 17-19).

აპოკალიფსისშიც არის მითითება გამხეცებულ ადამიანებზე. გამოცხადების უკანასკნელ თავში ნათქვამია, რომ ზეციური იერუსალემის გარეთ დარჩებიან "ძაღლები და გრძნეულნი, მეძავნი და მკვლელნი, კერპთმსახურნი და სიცრუის მოყვარენი და მოქმედნი დგანან" (გამოცხ. 22:15). გასაგებია, რომ აქ ლაპარაკია არა იმის შესახებ, რომ ზეციურ სასუფეველში ვერ შევლენ ძაღლები (ცხოველები), არამედ "ძაღლებად" წმიდა წერილი ხმობს ადამიანებს, რომლებიც ცოდვის სიბილწით არიან აღსავსენი.

თვით სიტყვა θηρίον (მხეცი) ბერძნულ ენაში გამოიყენება არა მარტო ველურ მხეცთა აგრესიულობის დასახასიათებლად, არამედ, საერთოდ, ადამიანური ბუნების საპირისპირო ველური ბუნების აღსანიშნავად. რუსულ ენაშიც არის სიტყვა "მხეცის", "პირუტყვის" ამგვარი მნიშვნელობა. ვ. ი. დალის ნაშრომში "Толковом словаре живого великорусского языка" ვკითხულობთ: "მხეცი - ოთხფეხა პირუტყვი, ძუძუმწოვარა; ველური, მძვინვარე, ხორცის მჭამელი, მტაცებელი; კერძო მნიშნველობით: მგელი ან დათვი (სად რა ბინადრობს იმის მიხედვით). - ადამიანი, მხეცის მსგავსი" (რუს. "ЗВЕРЬ – животное четвероногое, млекопитающее; дикое, лютое, плотоядное, хищное; местами собств. волк или медведь, где что водится. – Человек, подобный зверю").

ფილოსოფოსებსაც აწუხებდა ეს საკითხი. XX საუკუნის 50-იან წლებში საკმაოდ პოპულარული იყო მწერალ ვერკორის რომანი "ადამიანები თუ პირუტყვები"? ("Люди или животные?"). ეს რომანი განეკუთვნებოდა არა იმდენად მხატვრულ ფანტასტიკას, რამდენადაც ფილოსოფიურ ლიტერატურას. მასში, თუმც დეტექტიურ ჟანრში, მაგრამ სრული სერიოზულობით იყო დაყენებული პრობლემა თუ სად გადის ზღვარი პირუტყვებსა და ადამიანს შორის.

ვერკორის (ნამდვილი სახელი - ჟან ბრიულერი) შემოქმედებაში უმთავრესი ადგილი უჭირავს ადამიანურობის გამოკვლევას ადამიანში. ეს ფრანგი მწერალი დაფიქრდა ადამიანის ბუნებაზე. მისი ფილოსოფიური განსჯის საგანია საკითხები - რისგან იწყება ადამიანი? რა არის ადამიანის ნამდვილი არსი? როდეს წყვეტს ადამიანი ადამიანობას? თავისუფალია თუ არა კაცი, როდესაც ის ღებულობს გადაწყვეტილებებს, თუკი ეს გადაწყვეტილებები "თავსმოხვეულია", დაპროგრამებულია გენეტიკური კოდით თუ საზოგადოებრივი ზეგავლენით, - ამ დილემას ვერკორი პირველი ალტერნატივის სასარგებლოდ წყვეტს. ის დარწმუნებულია ადამიანის ნების ძლიერებაში. "ადამიანი, - წერს ვერკორი, - იწყება სურვილით არ დაემორჩილოს "მოცემულობის" ტირანიას - როგორც ეს არის დამახასიათებელი პირუტყვთათვის, - მათ შორის ინსტინქტების იმპულსებს:. მისი რწმენით, "ადამიანის არსი ვლინდება სფეროში, რომელიც შორსაა ანატომიისგან".

ადამიანის ბუნებაში ვერკორი გადამწყვეტად მიიჩნევს ზნეობრიობას, ეთიკურ საწყისებს. ის მიდის იმ დასკვნამდე, რომ ზნეობრიობის დავიწყებას ადამიანი მიჰყავს ადამიანური პიროვნების განადგურებამდე, და მაშინ ის გარდაიქცევა მხეცად. ასე,მაგალითად, ვერკორი წერდა იმის შესახებ, რომ ფაშიზმი, რომელმაც ააღორძინა მხეცური პრაქტიკა, "კაცობრიობას, როგორც ასეთს, უბიძგებდა დაღუპვისკენ". ის წერდა ადამიანის რეგრესზე, აგრესიულ ადამიანებზე, რომელთაც გააჩნდათ მხეცური ქმედებები და იყვნენ უზნეონი.

"ვერკორის თხზულებებიდან, - წერს ტ. ბალაშოვა, - გვიცქერიან ადამიანის გარეგნობის მქონე სიძულვილითა და სისაძაგლით აღსავსე მონსტრები". ძალზედ შთამბეჭდავია ეპიზოდი, რომელიც აღწერა ვერკორმა ერთ ერთ თავის წიგნში, სადაც მოთხრობილია იმ დღეებზე, როდესაც მან, მწერალთა ჯგუფთან ერთად, 1938 წელს გაემგზავრა პრაღისკენ ფაშისტური გერმანიის გავლით. "ვაგონში შემოდის ორი შავებში ჩაცმული სპორტული აღნაგობის ახალგაზრდა. ერთ ერთი მათგანი იღიმის, მეორე კი არა. მაგრამ ორივეს ისეთი გამყინავი გამოხედვა აქვს, რომ უეჭველია: მათთვის რომ ებრძანებინათ არა ჩვენი ვიზების შემოწმება, არამედ დახვრეტა, თვალის დაუხამხამებლად, იმავე ღიმილით სახეზე აღასრულებდნენ ამ განკარგულებას. შესაძლოა არც კი დაფიქრებულიყვნენ რომ ჩვენ ადამიანები ვართ და მწერებივით გაგვსრესდნენ".

ვერკორი ლაპარაკობს იმაზე, რომ გარემოს შეუძლია შეცვალოს ადამიანის ბუნება. მთელ კაცობრიობას ის ჰყოფს არა კლასებად და ერებად (ადამიანური შემეცნების "ერთიანი კანონი", მისი აზრით, ფუნქციონირებს სოციალური წყობის, კლასისა და ეროვნებისგან დამოუკიდებლად), არამედ ადამიანთა ორ ტიპად, ორ რასად: 1) ადამიანები, რომლებიც "მოწყურებულნი არიან სამართლიანობას" ("კეთილშობილი რაინდები") და 2) აგრესიულ და უმოწყალო მტაცებლებად, "ჯუნგლების მხეცებად, ძალაუფლებისა და ბატონობისკენ მათი განუწყვეტელი მისწრაფებით").

ვერკორის ფილოსოფიურ-ფანტასტიკურ რომანში "სილვა", მელა გარდაიქცევა ახალგაზრდა ქალად. მაგრამ მელაკუდა გოგონამ შეინარჩუნა მხეცის ყველა თვისება და მას მხოლოდ გაადამიანურებაღა აკლია. ადამიანის გამხეცების პროცესის პარალელურად, რომანში ვითარდება რეგრესიული განვითარების ისტორია - ამჯერად ადამიანური არსება, დოროთი, რომელიც თავს იღუპავს ნარკოტიკებითა და გარყვნილი ცხოვრებით, თანდათანობით კარგავს ადამიანისთვის დამახასიათებელ ნიშან-თვისებებს.

"მე ვწერ, რათა ადამიანებში ჩავნერგო მშფოთვარების სული", - ამბობდა ვერკორი. თავის ამოცანას ის ხედავდა იმაში, რათა "ადამიანებში პიროვნული ღირსებები გაეღვიძებინა".

ზნეობრივი იდეა, რომელიც მჭიდროდ ჰკრავს საზოგადოებას, მიიჩნევდა ფ. მ. დოსტოევსკი, ყოველთვის გამომდინარეობს იმ რწმენიდან, რომ "ადამიანი არის მარადიული, რომ ის უბრალოდ მიწიერი ცხოველი როდია...ეს რწმენა ყოველთვის და ყველგან ყალიბდებოდა რელიგიად". რითი ასხვავებს მართლმადიდებლობა ადამიანებს პირუტყვებისგან? მთავარი განმასხვავებელი ნიშანი არის ის, რომ ცხოველებს გააჩნიათ მხოლოდ მშვინვა (ცხოველური) და არა აქვთ სული, არ გააჩნიათ პიროვნება.

"თქვა ღმერთმა: წარმოშვას მიწამ სულდგმული თავთავისი გვარისდა მიხედვით - პირუტყვი, ქვემძრომი და მიწის მხეცები თავ-თავისი გვარისდა მიხედვით. და იქმნა ასე (დაბ. 1:24)". - ნათქვამია დაბადების წიგნში.

"მშვინვა ცხოველებსაც აქვთ. მხოლოდ ადამიანებზეა ნათქვამი, რომ უფალმა "შთაბერა მის ნესტოებს სიცოცხლის სუნთქვა და იქცა ადამი ცოცხალ არსებად" (დაბ. 2:7). "სიცოცხლის ეს სუნთქვა" არის სწორედ ის უმაღლესი საწყისი, ანუ სული, რითაც უსაზღვროდ აღმატებულია ყველა სხვა ცოცხალ არსებაზე, რომელიც კი დედამიწაზე არსებობს. ამიტომაც, თუმც ადამიანის მშვინვა მსგავსია ცხოველთა მშვინვისა, თავის უმაღლეს ნაწილში შეუდარებლად აღემატება მათ სწორედ იმის წყალობით, რომ შეერთებულია სულს, რომელიც არის ღმრთისგან. ადამიანის მშვინვა არის ერთგვარი დამაკავშირებელი რგოლი სხეულსა და სულს შორის.

სული და სხეულის მჭიდროდ არიან დაკავშირებულნი ერთმანეთთან. სხეული, გარეგან გრძნობათა ორგანოების მეშვეობით (მხედველობით, სმენით, ყნოსვით, გემოვნებით და შეგრძნებით), აძლევს ამა თუ იმ შთაბეჭდილებას სულს, ხოლო სული, აქდან გამომდინარე, ასე თუ ისე მართავს სხეულს, ხელმძღვანელობს მის საქმიანობას.

სულისა და სხეულის ასეთი კავშირიდან გამომდინარე, ამ ცხოვრებას ხმობენ საზოგადო ტერმინით: "სულიერ-ხორციელი ცხოვრება". მაგრამ, მაინც საჭიროა განვასხვავოთ: ხორციელი ცხოვრება, როგორც სხეულის მოთხოვნილებათა დაკმაყოფილება, და სულიერი - როგორც სულის მოთხოვნილებათა დაკმაყოფილება. თავისი ხორციელი ცხოვრებით ადამიანი არაფრით განსხვავდება პირუტყვთაგან. ხორცის მოთხოვნილებები მრავალგვარია, მაგრამ მაინც შეიძლება მათი ერთ ნიშნულამდე დაყვანა. კერძოდ, ეს არის ორი ძირითადი ინსტინქტის დაკმაყოფილება: თვითშენარჩუნებისა და მოდგმის გაგრძელებისა.

სულიერად მცხოვრები კი ცდილობს მოიპოვოს ცოდნა და განიცადოს ესა თუ ის გრძნობა. მაგრამ ადამიანის ცხოვრება მხოლოდ ხორცისა და სულის მოთხოვნილებათა დაკმაყოფილებით როდი განისაზღვრება.

ხორციელ და სულიერ თვისებათა ზემოთ დგას კიდევ უფრო მაღალი თვისება, სინდისი (რომელსაც სულის უმაღლეს ნაწილსაც უწოდებენ), რომელიც ხშირად გამოდის ხორცისა და სულის მსაჯულად და ყოველივეს აძლევს თავის, უზენაეს შეფასებას. "სულმა, - ამბობს ეპისკოპოსი თეოფანე, - როგორც ღმრთისგან მონიჭებულმა ძალამ, იცის ღმერთი, ეძიებს ღმერთს და მხოლოდ მასში პოულობს განსვენებას. ერთგვარი სულიერი, დაფარული გრძნობით იცის, რომ მონიჭებულ არს ღმრთისგან, გრძნობს თავის სრულ დამოკიდებულებას მასზე და შეგნებული აქვს, რომ ყოველმხრივ უნდა ცდილობდეს ღმრთის გულის მოგებას და იცხოვროს მხოლოდ ღმრთით და ღმრთისთვის". ეს არის სწორედ ის, რაზეც ლაპარაკობდა ნეტარი ავგუსტინე: "შენ, ღმერთო, შენდამი სწრაფვის უნარის მქონედ შეგვქმენ, და მანამ არ დაწყნარდება ჩვენი გული, სანამ არ შენში არ დაისვენებს". ადამიანის სული ვლინდება სამგვარად: ღმრთისმოშიშებით, სინდისით და ღმრთის მოწყურებით.

ღმრთისადმი შიში, ცხადია, არ უნდა გავიგოთ ამ სიტყვის კაცობრივი მნიშვნელობით. ეს არის სათნო თრთოლვა ღმრთის სიდიადის წინაშე. ის დაკავშირებულია ღმრთის, როგორც ჩვენს შემოქმედის, განმგებლის, მაცხოვრისა და მსაჯულის, არსებობის სინამდვილესთან და მისდამი განუწყვეტელ რწმენასთან.

სინდისი მიუთითებს ადამიანს რა არის სწორი და რა არასწორი, რა ესათნოება ღმერთს და რა არა, რა უნდა აკეთო და რისგან შეიკავო თავი; და არა მარტო მიუთითებს, არამედ აიძულებს კიდევაც აღასრულოს იგი, ნუგეშისცემითაც აჯილდოვებს, ხოლო შეუსრულებლობისა და თავნებობისთვის ქენჯნის. ჩვენი სინდისი არის შინაგანი მსაჯული - ღმრთის სჯულის მცველი, "ხმა ღმრთისა" კაცის სულში.

სულის მესამე გამოვლინებას ადამიანში ეპისკოპოსმა თეოფანემ "ღმრთისადმი წყურვილი" უწოდა. და მართლაც, ჩვენს სულს ბუნებით მოსდგამს ღმრთის ძიება, მასთან ერთობის მისწრაფება, ღმრთის წყურვილი. ვერაფერი ამქვეყნიური ჩვეს სულს ვერ დააკმაყოფილებს. როგორი სიმდიდრისა და ამსოფლიური სიკეთის მფლობელიც იყოს, კაცს მაინც სწყურია რაღაც უფრო მეტი და განსაკუთრებული.

ეს მარადიული ადამიანური დაუკმაყოფილებლობა, გამუდმებული უკმაყოფილება, დაურწყულებელი წყურვილი აჩვენებს, რომ ჩვენი სული რაღაც უფრო მეტისკენ და უფრო ამაღლებულისკენ მიისწრაფვის, ვიდრე ის, რაც ამქვეყნიურ ცხოვრებაში გარს აკრავს. მიისწრაფვის რაღაც იდეალურისკენ და უმშვენიერესისკენ, რომლის წარმოდგენაც არ ძალუძს. და რაკიღა მიწიერი ვერაფერი ვერ დაუკმაყოფილებს ამ წყურვილს ადამიანს, მისი სული ბობოქრობს, შფოთავს, ადგილს ვერ პოულობს მანამ, სანამ სრულ კმაყოფილებას ღმერთში ვერ იპოვის, რომელთან ცოცხალ ერთობას კაცის სული ყოველთვის გაცნობიერებულად თუ გაუცნობიერებლად, ელტვის და დაუცხრომლად მიესწრაფვის.

ასეთია სულის გამოვლინებები ადამიანში, რომელიც უნდა იყონ მისი ცხოვრების საწინდარი და საფუძველი, ანუ - ცხოვრება ღმერთთან ურთიერთობაში, ღმრთის ნებით და ღმრთის სიყვარულით. ეს კი ნიშნავს აღასრულო შენი ჭეშმარიტი ადამიანური დანიშნულება ქვეყანაზე და დაიმკვიდრო მომავალი, დაუსრულებელი ცხოვრება" (по статье архим. Аверкия «Душевность и духовность», Мюнхен, 1949 г. См.: Закон Божий / Сост. прот. Серафим Слободской. Издание Свято-Троицкой Сергиевой Лавры, 1994. С.136).

ზნეობა არა აქვთ პირუტყვებს. ადამიანის სულს ახასიათებს ის ამაღლებული გულითადი გრძნობები, რომელიც პირუტყვთ არ გააჩნიათ, გრძნობები, რომლითაც ადამიანი განსხვავდება ცხოველისგან.

ცხოველებს არც თავისუფალი ნება გააჩნიათ და არც შეგნებული სურვილებიც. ამის სანაცვლოდ მათზე ბატონობს მხოლოდ გრძნობითი მიდრეკილება. ისინი ცხოვრობენ თვითშეგნების გარეშე. მათ არ იციან თავიანთი განყენებული არსებობისა, ცხოვრობენ და მოქმედებენ ისე, რომ დანარჩენი სამყაროსგან დამოუკიდებლად საკუთარი არსებობის შეგნება არ გააჩნიათ. პირუტყვი რომ სარკის წინ აღმოჩნდეს, არასდროს იფიქრებს: "ეს მე ვარ". ისინი განიცდიან სიხარულს და ტკივილს, მათ აქვთ ხმა, რომლის მეშვეობით გამოხატავენ თავიანთ სასიამოვნო თუ უსიამოვნო შეგრძნებებს, მაგრამ მათ არა აქვთ გონება, აზროვნება, ამიტომაც არ გააჩნიათ მათ მეტყველებაც. იმ საწყისის არარსებობის გამო, რომელიც არის პიროვნული ღირსებისა და შეგნების მატარებელი სული, პირუტყვები სხვას არავის ეკიდებიან როგორც პიროვნებას. ისინი მას ვერავისში ხედავენ.

ადამიანის გარეგნობა და მისი სხეულის აგებულება ლაპარაკობს მის პირუტყვებზე და ყოველივე მიწიერზე ამაღლებულ ბუნებაზე. სხეულის მდგომარეობა (პირდაპირი, აღმართული ტანი), ხელებისა და ფეხების აგებულება, ზეაღმართული პირისახე, გრძნობები, ყოველივე თანაბრად არის განვითარებული. წმიდა გრიგოლ ნოსელი შენიშნავს, რომ ადამიანს, როგორც გონიერ, სიტყვიერ არსებას, მიეცა სხეული, რომლის აგებულებაში ყველაფერი შეესაბამება მეტყველების მოთხოვნებს (მაგალითდ, ხელები ხელს უწყობს სიტყვის წარმოთქმას და მათი მეშვეობით მეტყველება გადმოიცემა წერილობით). და ისიც, რომ ადამიანს, მაგალითად, არ სჭირდება ბუნებრივი საფარი, უხეში ტყავი და ბეწვი ან დაცვის ბუნებრივი იარაღიები (რქები, ბასრი ბრჭყალები, შხამი, ფრთები და ა. შ.), და რომ ის თვითონ აწესრიგებს თავისი არსებობის პირობებს, მოწმობს მის "დამოუკიდებლობაზე" მიწიერ ყოფიერებაში. პირუტყვებსაც კი ეშიანიათ ადამიანის მზერის, რადგან გრძნობენ მის ღირსებას.

"ადამიანის ბუნება, - ბრძანებს წმ. გრიგოლ ნოსელი, - არის რაღაც საშუალო ღვთაებრივ და პირუტყვთა ცხოვრებას შორის, რადგან ადამიანის ბუნებაში შეიძლება დავინახოთ, როგორც პირველის, ასევე მეორისთვისაც დამახასიათებელი ნიშნები. ღვთაებრივიდან ადამიანს აქვს მეტყველება და გონიერება, პირუტყვულიდან - ხორციელი მოწყობა და სქესობრივი დაყოფა. თუმცა გონებრივი ზეაღმატებულია მასში". წმ. გრიგოლ ნოსელის სწავლებით სამი სახის სიცოცხლე არსებობს: მზარდი, ცხოველური (პირუტყვული) და გონიერი (მეტყველი). მეორე სახის სიცოცხლე მოიცავს პირველს. ადამიანი კი აერთიანებს სამივეს. მზარდ და მკვებავ ძალას ადამიანში შეესაბამება სხეული, ცხოველურ და გრძნობით ძალას - მშვინვა, ხოლო მეტყველ და გონიერ ძალას - სული (См.: Свт. Григорий Нисский. Человек есть образ Божий. С. 7-13, 23).

ადამიანს, მართალია, ინსტინქტური მოთხოვნილებები და მიდრეკილებებიც გააჩნია, რომელიც საერთო აქვს მას ცხოველურ სამყაროსთან, მაინც შეუძლია მათზე ბატონობა, შეუძლია დაუქვემდებაროს ვნებები და მიდრეკილებები თავის ნებას; თუმცა ზოგჯერ, როგორც პირუტყვი, მათ ემონება. ადამიანი გრძნობს და აზროვნებს ჭეშმარიტებებზე, რომლებიც გრძნობითი სახით მიუწვდომელია. ფიქრობს და ოცნებობს მარადისობაზე. გრძნობითი აღქმა ვრცელდება ცალკეულზე (მაგალითად, ტკივილის განცდა დაცემული ქვისგან); მოაზროვნე სული კი ზოგადსა და არაშემთხვევითზე, არამედ აუცილებელზე (მიზიდულობის კანონი).

გრძნობითი მხოლოდ ხორციელზე ვრცელდება, სულისთვის კი ჭეშმარიტების მთელი სამყარო იშლება. გრძნობებისთვის აღქმის საგანი მათი პროპორციულია (დიდი სინათლე, მცირე განათება). გრძნობები ვერ შეიგრძნობენ საკუთარ შეგრძნებებს (ვერა აქვთ შეგნებული, რომ შეიგრძნობენ), სულს კი თავისი აზრობრივი აქტის განსჯა შეუძლია. თვითშეგნება გრძნობს და შეიგნებს თავს როგორც განუყოფელ ერთეულს, როგორც საკუთარი მოღვაწეობის ცენტრს.

ადამიანის სული, ცხოველთა მშვინვისგან განსხვავებით, არის პირადი და მეტყველი არსება. ადამიანი არის პიროვნება. და, როგორც პიროვნება, ის იმპერატიულად ფლობს საკუთარ ბუნებას. მისი პირადი ნება უნდა ბატონობდეს, როგორც ხორციელ, ასევე ფსიქიურ სურვილებსა და მიდრეკილებებზე.

ადამიანის მშვინვასა და ხორცს თუ სული დაამარცხებს, ამით ის ხორციელად როდი კვდება, არამედ ფიზიკურადაც ცოცხლობს და სულიერადაც. მაგრამ თუკი კაცის სულიერებას მშვინვიერობა და ხორციელი ვნება დაამარცხებს, ადამიანი იქცევა პირუტყვად, ყველაზე სისხლმოწყურებულ და შხამიან ცხოველად, რომელიც ნაკლებად იმორჩილებს თავს, ვიდრე ნებისმიერი პირუტყვი... ასე ემართება სახელმწიფოებსაც, რომლებიც კარგავენ სულიერებას და ეკლესიის ზეგავლენას თავის მოქალაქეებზე, რომლებიც ამის გამო ყველაზე წარმოუდგენელ სამხეცედ გარდაიქცევიან" (Архиеп. Иоанн (Шаховской). Листья древа: Опыт православного духоведения. Нью-Йорк, 1964. Цит. по: О Церкви и государстве: Из творений архиепископа Иоанна (Шаховского) // Православный церковный календарь – 2004 с душеполезными поучениями и повествованиями из истории Соловецкого монастыря. Издание Спасо-Преображенского Соловецкого монастыря, 2003. С. 101).

გამხეცებულ ადამიანებზე წერდნენ და წერენ ფილოსოფოსები და ფსიქოლოგები. აქ შეიძლება დავასახელოთ, მაგალითად, ვ. ა. ბაჩინინის წიგნი "დოსტოევსკი: დანაშაულობათა მეტაფიზიკა (რუსული პოსტმოდერნიზმის მხატვრული ფენომენოლოგია)" (СПб.: Издательство Санкт-Петербургского университета, 2001). ამ ფილოსოფიურ ნაშრომში ლაპარაკია ადამიანთა "მხეცობაზე", "ადამიან-მხეცზე", "ადამიან-იარაღზე", "ადამიან-მანქანაზე", "ცოცხალი ავტომატის იმმორალურ ცნობიერებაზე" და ა. შ.

ადამიანთა მხეცობაზე და მხეცურ ზნეობაზე ფილოსოფოსი ნიკოლაი ბერდიაევიც წერდა, მაგალითად: "რელიგიის ისტორია გვასწავლის, რომ ღმრთის განკაცება, რომელსაც მიზნად ჰქონდა ადამიანის გასულიერება, არის რელიგიური გამოცხადების ცენტრალური ფენომენი. სასტიკი ღმერთის იდეის გადალახვა, - რომლის მეორე მხარეს პირუტყვს მიმსგავსებული ადამიანია, - არის მსოფლიოში რელიგიური განვითარებისა და რელიგიური შეგნების მონაპოვარი (Бердяев Н. Из размышлений о теодицее // «Путь». 1927, № 7. С. 54).

მართლმადიდებელი ფსიქოლოგი გ. მიხაილოვი აღნიშნავს, რომ "ადამიანის სული უმთავრესად იმით განსხვავდება პირუტყვთა რეფლექტორული ფსიქიკისგან, რომ ადამიანს მოაზროვნე სული გააჩნია. ის გონიერია. ხოლო გონიერების უმაღლესი ფორმაა - სინდისი. როგორც წმიდა მამები გვასწავლიდნენ "ხმა ღმრთისა თვით ადამიანის სულშია". ცნობიერება, - უთითებს გ. მიხაილოვი, - ყოველთვის პირადულია; ის თუ უსახურია, მაშინ არაფერია სალაპარაკო გონებაზე, რადგან გონება პიროვნების გარეშე არის აბსურდი. ამიტომაც, "უნამუსო" - არა თუ შესაძლებელია, არამედ ბუკვალურადაც უნდა გავიგოთ, როგორც "უგუნური", ანუ "პირუტყვი" (Михайлов Г. Наша душа. Онтология психической реальности. СПб., 2001. С. 17-18).

"რაოდენ გულსატკენია, - წერს გ. მიხაილოვი, - როდესაც მომხმარებლობის სულელურ და უმომავლო ატმოსფეროში შთაფლულ ადამიანებს ხედავ. როდესაც ხედავ, როგორ ცდილობენ ისინი მაცდური და უსინდისო სარეკლამო წამქეზებლების შემოთავაზებებით მოიწყონ "უღრუბლო ცხოვრება", გათავისუფლდნენ მორალური ვალდებულებებისგან, აღივსონ ვნებებით და გამძღარ კატებსა და ძაღლებს მიემსგავსონ. ამისთვის უცილობლივ მოუწევთ მძიმე საფასურის გადახდა, რაც შეგნების მთლიანობის დაკარგვასა და, უპირველეს ყოვლისა, გონებისა და ნების დაჩლუნგებაში გამოიხატება. ადამიანის ინდივიდუალურობა (თვით ყველაზე მკაფიოც კი) - ჯერ კიდევ არ ნიშნავს პიროვნებას! დიდი ნიჭიერება ჯერ კიდევ არ არის ადამიანურობა. ნების დაჩლუნგებას (მაღალზნეობრივი იდეებიდან და ღირებულებებიდან, წვრილმან სურვილებამდე და კაპრიზებამდე ჩამოქვეითებას) მოსდევს პიროვნების დონის დაქვეითება. როდესაც პიროვნება აღმოჩნდება უსუსური, იწყება ინდივიდუალურობის ამაო მანიფესტაცია (ისტეროიდალური პრეტენზიები ორიგინალურობაზე), უფრო ხშირად კი იწყება "ბრბოს კუმირების" მიბაძვა, მოდის აყოლა და ა. შ. ამ შემთხვევაში, ეს ადამიანები ძალზედ წააგავს იმ არსებებს, რომლებიდანაც, როგორც თვითონ ფიქრობენ, წარმოიშვნენ" (Михайлов Г. Наша душа. С. 19-20).

სულიერ-ზნეობრივ უსჯულოებას ადამიანი მიჰყავს პიროვნების დეგრადაციამდე, პიროვნების მორალურ კატასტროფამდე, სხვაგვარად რომ ვთქვათ, გამხეცებამდე. "ადამიანს თუ არ სწამს, - ამბობს მხცოვანი პაისი მთაწმინდელი, - მას აღარ გააჩნია ზნეობრივი მუხრუჭები და პირუტყვი ხდება" (Старец Паисий Святогорец. Слова. Т. 1. С болью и любовью о современном человеке. Москва – Салоники, 2002. С. 374). ვნებების მსახურება ადამიანს პირუტყვს ამსგავსებს. ვნებების მიერ დამონებული, მხცოვან სილუან ათონელის თქმით, "ადამიანის სხეულით შემოსილ პირუტყვად" იქცევა".

ნიკონ ოპტინელი ამის შესახებ ასე წერდა: "არაფერი რომ არ ვთქვათ სამარცხვინო, მრუშ ვნებათა დამღუპველ მოქმედებებზე, რომლებიც ასე გასაოცრად აუსახურებს ადამიანს, ყურადღება მივაქციოთ იმას, რომ ყოველი ვნება ართმევს ადამიანს ადამიანურ ხატს და პირუტყვს მიამსგავსებს. დავაკვირდეთ მაგალითად ისეთ ვნებებს, როგორიცაა ბოროტება და მრისხანება. ბოროტებით აღვსილი ადამიანი ნამდვილი მხეცია, მისი თვალები ნაპერწკლებს აკვესებენ, უმახინჯდება სახე - თითქოსდა მზად არის თავისი მოყვასის შესაჭმელად. და, საერთოდ, ყველა ვნება და ცოდვა: მუცელღმერთობა, ურწმუნოება, ვერცხლისმოყვარება და სხვები - ადამიანს მიაქცევენ პირუტყვად" (Душеполезные поучения преподобных Оптинских старцев. В 2-х т. Т. 1. Изд. Введенской Оптиной Пустыни, 2003. С. 111).

როგორ იმცირებს თავს ადამიანი მუცელღმერთობითა და ლოთობით! ის ამახიჯებს საკუთარ ბუნებას, რომელიც შექმნილია "ხატისაებრ და მსგავსებისაებრ ღმრთისა" და ემსგავსება პირუტყვს და უარესიც კი ხდება.

"ღვინო ამხეცებს და აპირუტყვებს ადამიანს" - წერდა ფ. მ. დოსტოევსკი. ფიზიოლოგი ი. პ. პავლოვი ამბობდა, რომ "საჭმლით უზომო და განსაკუთრებული გატაცება არის პირუტყვობა" (Цит. по: Сб. «Симфония разума. Афоризмы и изречения отечественных и зарубежных авторов» / Сост. В. Воронцов. 2-е изд. М., 1977. С. 557).

ა. პ. ჩეხოვის პიესაში "თოლია" არის ძალზედ ზუსტი განმარტება იმისა თუ როგორ აუსახურებს ვნება ადამიანს: "ღვინო და თამბაქო აუსახურებს. სიგარეტისა და ერთი სირჩა არყის შემდეგ თქვენ უკვე პეტრე ნიკოლოზის ძე კიარ ხართ, არამედ პეტრე ნიკოლოზის ძეს პლიუს კიდევ ვიღაც; თქვენში ითქვიფება თქვენი მე, და უკვე საკუთარ თავს ისე ეპყრობით, როგორც მესამე პირს" (Чехов А. П. Пьесы. М., 1982. С. 99).

არქიეპისკოპოსი იოანე (შახოვსკი) ადამიანის სულზე ცოდვის მოქმედების შესახებ ასე ამბობდა: "... რბილ სავარძელში გაშხლართულა ადამიანი და ჰავანურ სიგარას ეწევა, ყოველწუთსკი ერთ სირჩა აბრიკოტინს გადაჰკრავს... შეუძლია თუ არა ასეთ მდგომარეობაში მყოფ ადამიანს ღმერთზე ლაპარაკი ან ლოცვა? ფიზიკურად შეუძლია, მაგრამ სულიერად - არა. რატომ? იმიტომ, რომ ეს ადამიანი ამჟამად გარყვნილი და თავაშვებულია, მისი სული დანთქმულია სავარძელში, ჰავანურ სიგარაში და აბრიკოტინში. ამ წუთას მას თითქმის არა აქვს სული. ის, როგორც სახარებისეული "უძღები შვილი", "შორეულ ქვეყნებში" დაეხეტება" (Архиеп. Иоанн (Шаховской). Листья древа. Цит. по: Апокалипсис мелкого греха: Из творений архиепископа Иоанна (Шаховского) // Православный церковный календарь – 2004 с душеполезными поучениями и повествованиями из истории Соловецкого монастыря. С. 46).


თავი 3

გაუცხოვება



წმიდა იოანე ოქროპირი ამბობს: "მხეცური ზნის კაცი, რომელიც "ჰბაძვიდა პირუტყუთა უგუნურთა და მიემსგავსა მათ" (ფსალმ. 48:13), ველური მხეცივით თავს ესხმის ადამიანებს, აქლემივით გულღრძოა, დათვივით მუცელღმერთია, მტაცებელია მგელივით და დაუოკებელია ცხენივით".

"სანამდე დაეცა ადამიანი! - ბრძანებს ერთი ათონელი უხუცესი, - პირუტყვთა მდგომარეობამდე. იცით, როგორ არის პირტუყვებში? ჯერ პირუტყვი შედის თავის ბოსელში, კუჭში გადის და შარდავს, შემდეგ ეს ნაკელი იხრწნება, გადახურდება და ცხოველებს ათბობს. პირუტყვს სიამოვნებს თავიანთ სადგომში ყოფნა და იქიდან არსად სურს წასვლა. მინდა ვთქვა, რომ ასევე გრძნობენ ადამიანებიც ცოდვის "სიმხურვალეს" და არ სურთ მისგან განშორება. ისინი გრძნობენ სიმყრალეს, მაგრამ მაინც არ სურთ მისი დატოვება" (Свящ. Дионисий Тацис. Поучения старцев. М., 2000).

მეტიც, დღევანდელი ადამიანები პირუტყვებზე უარესნი არიან. - ბრძანებს პაისი მთაწმინდელი. ას ორმოცდა მეშვიდე ფსალმუნს, - რომელსაც არსენ კაპადოკიელი ველური ცხოველების მოსათვინიერებლად კითხულობდა, რათა არ ევნოთ ადამიანებისთვის, - მე ადამიანთა მოსათვინიერებლად ვკითხულობ, რათა არც ადამიანებს ავნონ და არც პირუტყვთ" (Старец Паисий Святогорец. Слова. Т. 3. Духовная борьба. Салоники – Москва, 2003. С. 127-128).

როდესაც ადამიანი ცოდვას ემსახურება, მის სახეზე აისახება სიმხეცე და პირიქით, "ჭეშმარიტი ადამიანის შინაგანი სიწმინდე მის გარეგნობასაც ალამაზებს" (Старец Паисий Святогорец. С болью и любовью о современном человеке. С. 209).

ცოდვებს მიძალებულ და სინანულის არმქონე ადამიანებს, განსაკუთრებით მკვლელებს და სხვა მძიმე ცოდვების ჩამდენთ, მზერა აქვთ ველური და პირუტყვული. ასეთი გამოთქმაც კი არსებობს: "მკბენარი თვალები", ანუ საძაგელი თვალები, რომლებიც არ ცნობენ სხვა ადამიანებს. ასეთი თვალები არის ცოდვის ბეჭედი. ის, რომ თვალი სულის სარკეა, ჩვენ ვიცით სახარებიდან: "სხეულის სანთელი არის თვალი. თუ შენი თვალი წმიდაა, ნათელი იქნება მთელი შენი სხეულიც. ხოლო თუ შენი თვალი უწმინდურია, ბნელი იქნება მთელი შენი სხეულიც. მაგრამ თუ შენში ნათელიც ბნელია, როგორიღა იქნება ბნელი?" (მათე 6:22, 23).

მართლმადიდებელი მწერალი იური ვორობიოვსკი თავის დოკუმენტალურ წიგნში "მეხუთე ანგელოზმა ჩაჰბერა" («Пятый Ангел вострубил»), სადაც ლაპარაკია თანამედროვე მასონობაზე, ყურადღებას აქცევს იმ ერთგვაროვნებას, იმ რაღაც გაუგებარსა და უსიამოვნოს, რაც შეიმჩნევა მასონთა გარეგნობაში. მათი სახეები წააგავს გაშეშებულ ნიღაბს. თითქოსდა თქვენს წინაშეა ცვილის ფიგურების თეატრი, რომლის პერსონაჟები ახდნენ თანამედროვე ცხოვრების იმიტაციას.

"ეს საშინელია, - წერს ი. ვორობიოვსკი, - რადგან ნათქვამია, რომ ნათელ სახეებს ანგელოზები შეუშვებენ სამოთხეში. ადამიანს აქვს ასეთი არჩევანი: სახე (მოყვანილობა), პირისახე და ნიღაბი. ამ მეტაფორების არსზე წერდა მამა პავლე ფლორენსკი: "იმ ზომით რა ზომითაც ეუფლება ცოდვა პიროვნებას, სახე ვეღარ ასრულებს იმ სარკის ფუნქციას, რომელმაც უნდა აირეკლოს ღვთიური ნათელი, სახე განკერძოვდება პიროვნებისგან, განეყოფა მის შემოქმედებით საწყისს, კარგავს ცხოვრებას და ვნებებს დამონებული ხევდება ნიღაბში. კარგად არის შემჩნეული ასეთი ნიღაბი დოსტოევსკის მიერ, რომელიც სტავროგინზე წერს, რომ მას ჰქონდა ნიღაბი სახის ნაცვლად, - ასეთია პიროვნების რღვევის ერთ ერთი საფეხური... "რაკიღა, მოციქულის სიტყვისამებრ, "ჩაფერფლილია სინდისი", ვერაფერი, ღმრთის ნათლის უმცირესი სხივიც კი, ვერ აღწევს ამგვარი პიროვნების სულში. ჩვენ არ ვიცით, ხომ არ აღესრულა უკვე ღვთის მსჯავრი ასეთ ადამიანზე და ხომ არ წაართვა ღმრთის მსგავსების საწინდარი ღმერთმა ამგვარ ცოდვილს" (Воробьевский Ю., Соболева Е. Пятый Ангел вострубил. Масонство в современной России. М., 2002. С. 381-382).



გაუცხოვება



ადამიანთა გამხეცება - ეს მათი ურთიერთ გაუცხოების შედეგია, როდესაც ერთურთისგან გაუცხოებულნი, მხეცურ დამოკიდებულებას ავლენენ ერთმანეთისადმი. გაუცხოება - ეს არის "სხვისი" პიროვნების შინაგანი უარყოფა, აქედან კი მისდამი, როგორც პირუტყვისადმი დამოკიდებულება, რომელიც არ არის უკვდავი.

"ვისაც არ უყვარს, სიკვდილში რჩება. ყველა, ვისაც სძულს თავისი ძმა, კაცისმკვლელია; თქვენ კი იცით, რომ არცერთ კაცისმკვლელს არ აქვს საუკუნო სიცოცხლე, თვით მასშივე დამკვიდრებული" (1 იოანე. 3:14-15). გძულდეს, - ეს ნიშნავს არ გსურდეს დანახვა. კაცთმოძულე უარყოფს მოყვასის პიროვნებას, არ ცნობს მასში სიცოცხლეს, არ სურს მისი, როგორც პიროვნების არსებობა, ამიტომაც კლავს მას თავის გულსა და ზრახვებში.

არა მარტო სიძულვილი, არამედ ყოველგვარი ცოდვა მეტაფიზიკურად არის მკვლელობა და თვითმკვლელობა, რადგანაც საკუთარ თავში შეიცავს გაუცხოებას და სხვა ადამიანში მისი პიროვნების უარყოფას.

ცოდვა გაუცხოებაა.
"ცოდვა განაშორებს ღმრთისგან... ასეთი ადამიანი ცოცხალ-მკვდარია, ანუ ცოცხალია ხორცით, მაგრამ მკვდარია სულით. ყოველი ცოდვა, ღმრთის სჯულის ყოველი დარღვევა (რადგან, მოციქულის თქმით, "ცოდვა არის უსჯულოება" (1 იოანე 3:4)), საკუთარ თავში შეიცავს იმ პიროვნებისგან გაუცხოებას, ვინც ეს მცნებები მოგვცა. ამიტომაც, "ყოველი ცოდვა, ღმრთის მცნებისადმი სიძულვილის გამო, ქედმაღლობად იწოდება, რომელიც უფლის შემეცნების წინააღმდეგ ქედმაღლობს" (წმ. ბასილი დიდი).

მცნებათა აღმსრულებელი კაცი აჩვენებს თავის სიყვარულს ღმრთისადმი და თავის მზადყოფნას მარადის იყოს ღმერთთან, აჩვენებს სურვილს, რომ ილტვის დაუბრუნდეს მამისა და ყოველივეს შემოქმედის ერთობას. მაშინ როდესაც, მცნებათა დარღვევისას ადამიანი ავლენს ღმრთისადმი თავის გულგრილობას და საკუთარ პატივმოყვარებასა და თავმოყვარებას ემონება.

როგორც ღირ. სიმეონ ახალი ღვთისმეტყველი ამბობს, "ქრისტეს მცნებათა ყოველ დარღვევაში არის ღმრთისადმი ურწმუნოება და განდგომა" (ანუ გაუცხოება - ავტ.) (სიტყვა 24-ე). ურწმუნოება არის ღმრთისგან განდგომა, ხოლო რწმენა - ცოცხალი კავშირი ღმერთთან. ამიტომაც ბრძანა მაცხოვარმა სახარებაში, რომ სულიწმიდა "როცა მოვა, ამხილებს ქვეყანას... ცოდვისათვის, რადგანაც არ მიწამეს" (იოანე 16:7-9).

ურწმუნოება ღმრთისგან გაუცხოება რომ არის, კარგად ჩანს მოციქულ პავლეს შემდეგი სიტყვებიდანაც: "იფხიზლეთ, ძმანო, რომ არცერთ თქვენგანს არ ჰქონდეს უკეთური და ურწმუნო გული, რათა არ განუდგეს ცოცხალ ღმერთს" (ებრ. 3:12).

ღმრთის სჯული, როგორც წმიდა წერილიდან ვიცით, სიყვარულის აღსრულებაა. ამიტომაც მისი დარღვევა, ანუ უსიყვარულობა, არის უსჯულოება, იგივე გაუცხოება.

გაუცხოება არის მსოფლიოს ტრაგედიის არსი და საფუძველი. ადამიანებში, გაუცხოება, არის არანორმალური, არაბუნებრივი მდგომარეობაა, მათი ცოდვით დაცემის შედეგია, რომელსაც დასაბამი სამოთხეში მიეცა.

თავდაპირველად ჩვენი პირველწინაპრების, ადამისა და ევას ცხოვრება იყო ღმრთისადმი განუწყვეტელი მსახურება, მასთან და ერთმანეთთან პიროვნული ურთიერთობა. მაგრამ, მოხდა ტრაგედია. ჩვენი წინაპრები მიეცნენ ცთომას, ცდუნდნენ სატანისგან, რომელიც მათ წინაშე წარსდგა მხეცის (გველის) სახით. თავისი დაუმორჩილებლობით, რომელიც ღმრთის მცნებათა დარღვევაში გამოიხატა, ისინი გაუცხოვდნენ ღმრთისგან. ცოდვამ იმდენად შეცვალა ისინი, რომ "დაიმალნენ ადამიც და მისი ცოლიც უფალი ღმერთის პირისგან" (დაბ. 3:8), ანუ მათ დაეუფლა ღმრთისგან გაუცხოება, შეწყდა პიროვნული ურთიერთობა ღმერთთან. უფალმა მიანიშნა მათ, თუ როგორ არანორმალურ მდგომარეობაში ჩაცვივდნენ ისინი, მოუწოდა სინანულისკენ, რადგან უთხრა: "ადამ, სადა ხარ?" (დაბ. 3:9), ანუ "სად არის შენი პიროვნება? რატომ გაუცხოვდი ჩემგან? რატომ გამირბიხარ? ამით ხომ შენ საკუთარი თავი დაკარგე. იხილე, სად იმყოფები და რა მდგომარეობაში ხარ" (ამბა დოროთე. სწავლანი. სიტყვა 1).

მაგრამ, სინანულის ნაცვლად ადამმა უპასუხა: "შენი ხმა გავიგონე, როცა დადიოდი სამოთხეში და შემეშინდა, რადგან შიშველი ვარ, და დავიმალე. და უთხრა მას: ვინ გითხრა შენ, რომ შიშველი ხარ, თუ არ ჭამე იმ ხიდან, რომელზეც გიბრძანე შენ, რომ მხოლოდ მისგან არ გეჭამა?" (დაბ. 3:10-11).

ღმრთისგან გაუცხოებულ ადამს შიში დაეცა, თანაც ისე, რომ ღმერთთან შეხვედრაც კი არ ისურვა და დაემალა. ადამის პასუხში ღმერთმა დაინახა ადამის სურვილი მიჰფარებოდა ღმრთის მზერას და მიეჩქმალა თავისი დანაშაული. თანაც იმაშიც მოიტყუა, თითქოსდა ღმერთს ემალებოდა თავისი სიშიშვლის გამო.

"და თქვა ადამმა: დედაკაცმა, რომელიც მომეცი მე, მან მომცა მე ხიდან, და ვჭამე. და უთხრა უფალმა ღმერთმა დედაკაცს: ეს რა ქენი? და თქვა დედაკაცმა: გველმა მაცდუნა მე, და ვჭამე" (დაბ. 3:12-13). აქედან ჩანს, რომ ღმრთისგან გაუცხოებას მოჰყვა გაუცხოება კაცთა შორის. ადამმა დაიწყო თავის მართლება და საკუთარი დანაშაული ევას გადააბრალა (რაც არის სხვათა განსჯის დასაბამი), ხოლო ამით - თვით უფალ ღმერთსაც აბრალა თავისი შეცდომა, რადგან უთხრა: "დედაკაცმა, რომელიც მომეცი მე, მან მომცა მე ხიდან, და ვჭამე" (დაბ. 3:12). ამით ადამმა საკუთარი თავი ევასგანაც გაიუცხოვა. ევამ, რომელმაც ასევე არ აღიარა და არ შეინანა თავისი დანაშაული, განუდგა უფალსაც და ადამსაც. ადამიანები უცხონი გახდნენ ერთმანეთისთვის. ჩვენი პირველწინაპრები მიუხედავად მათი ხორციელი კავშირისა, ერთმანეთს გადაემტერნენ.

ღმრთისგან ამ გაუცხოებას უწოდა უფალმა სიკვდილი, როდესაც უკრძალავდა ადამსა და ევას არ ეჭამათ ხისგან ცნობადისა კეთილისა და ბოროტისა. მან უთხრა: "ხოლო ხიდან კეთილისა და ბოროტის შემეცნებისა არ ჭამოთ, რადგან რომელ დღესაც შეჭამთ მისგან, სიკვდილით მოკვდებით" (დაბ. 2:17). გაუცხოების სასიკვდილო ვირუსმა ადამიანის ბუნებაში შეაღწია. დაიკარგა ადამიანის ღრმთისმსგავსება, ღმერთთან ურთიერთობა და ხატიც ღმრთისა კაცში დამახინჯდა.

გაუცხოების შხამთან ერთად, ადამიანის ბუნებაში დაისადგურა მხეცურმა ჟინმაც (სიმხეცემ). "ჩვენ, ბრძანებს წმ. გრიგოლ სინელი, - მცნების გარდახდომით განვეშორეთ ღმრთივბოძებულ სიკეთეებს და პირუტყვთ მივემსგავსეთ, გონიერებიდან გარდავიქეცით უგუნურებად, ღვთაებრივიდან მხეცებად" (Добротолюбие. Т. 5. Издание Свято-Троицкой Сергиевой Лавры, 1993. С. 181).

იმ დღიდან, რა დღიდანაც დასნეულდა კაცი გაუცხოებით, მისი ნება ცოდვისკენ მიდრეკილი გახდა. ამაოდ როდი უთხრა უფალმა კაენს, რომ ცოდვა ძევს მისი გულის კარებთან: " თუ სიკეთის მქნელი არ ხარ, ცოდვა ჩასაფრებულია კართან, შენსკენ აქვს მას ლტოლვა, შენ კი იბატონე მასზე" (დაბ. 4:7). ანუ, ამიერიდან ადამიანს დასჭირდება დიდი ძალისხმევა ცოდვასა და გაუცხოებაზე გასამარჯვებლად (შეად. "ცათა სასუფეველი ძალით იღება, და ძალისმხმეველნი მიიტაცებენ მას" (მათე 11:12) და "მძლეველს გვერდით მოვისვამ ჩემს ტახტზე, როგორც თავად ვძლიე და ჩემს მამასთან დავჯექი მის ტახტზე" (გამოცხ. 3:21).

მაგრამ, თავიდაპირველად გაუცხოებამ თავი იჩინა ანგელოზთა შორის. და ეს ამბავი ჯერ კიდევ ადამიანის შექმნამდე მოხდა. ყველა ანგელოზი, მათი შექმნის დროიდან, ერთმანეთთან დაკავშირებულნი იყვნენ სიყვარულით, გააჩნდათ ურთიერთობა ღმერთთან და ერთმანეთთან. როგორც სულიერი არსებები, როგორც პიროვნებები, ღმერთმა ისინი დააჯილდოვა თავისუფლებით და მისცა ნება ყოფილიყვნენ პირადი ურთიერთობის ამ მდგომარეობაში (რომელიც შესაძლოა იყოს მხოლოდ თავისუფალი, რადგან შეუძლებელია გიყვარდეს იძულებით) და წარმატებულიყვნენ ამ სათნოებაში (ანუ სულიერად სულ უფრო და უფრო ამაღლებულიყვნენ მზარდ სიყვარულში), ან კიდევ - შეცვლილიყვნენ უარესისკენ, განდგომოდნენ ღმერთს და ღმერთთან და სხვა ანგელოზებთან სიყვარულსა და ურთიერთობაზე უარი ეთქვათ.

და აი, შექმნიდან ძალიან მალე, ერთ ერთი ანგელოზი განდგა სიკეთისგან და აღმოჩნდა ბოროტებაში, გადაემტერა ღმერთს და გაუცხოვდა მისგან. ის გაიტაცა ოცნებამ გამხდარიყო ღმრთის თანასწორი. მან ღმერთთან გატოლება გადაწყვიტა (შეად. ესაია 14:12-14). ისურვა გამხდარიყო ღმერთი ჭეშმარიტი ღმრთის გარეშე, სიყვარულისა და ერთობის გარეშე.

ამ ხიბლისმიერ გატაცებას ნამდვილი დაუმორჩილებლობა და ღმრთის წინააღმდეგ კადნიერი ამხედრება მოჰყვა. მან დაიწყო ღმრთის ცილისწამება, ყოველივეს უარყოფა და წინააღმდეგობა. ამგვარად, წმიდა ანგელოზთაგან ერთ ერთი ეშმაკად (ბერძნ. διάβολος - ცილისმწამებელი) და სატანა (წინააღმდგომი, უარმყოფელი, გამანადგურებელი) გახდა.

ორივე სახელწოდება (ეშმაკი და სატანა) ღმრთისგან გაუცხოებაზე მიუთითებს. იგივე აზრი გააჩნია დაცემული ანგელოზის სხვა სახელწოდებებსაც: "ბნელეთის თავადი", "გველი", "მხეცი" და სხვა. ხოლო სახელწოდება "ლუციფერი" (ლათ. lucifer - გაბრწინვებული, ნათელმოსილი) და "მთიები" (ცისკრის ვარსკვლავი) უთითებენ ამ დაცემული ანგელოზის თავდაპირველ, ნათელ მდგომარეობაზე.

გონიერ ქმნილებათა, ანუ პიროვნებათა სამყაროში სატანა გახდა გაუცხოების "მამა", ქაოსის, ცოდვის, სიკვდილის, სიცრუისა და ბოროტების წყარო და მისი განმახორციელებელი (ამიტომაც უწოდებს უფალი სახარებაში მას "დასაბამიდან კაცისმკვლელსა და სიცრუის მამას"). სატანამ მიიმხრო მრავალი ანგელოზი (იხ. გამოცხ. 12:4. "კუდით მოითრევდა ცის ვარსკვლავთა მესამედს, გადმოყარა ისინი ქვეყნად"), რომლებიც ასევე ნებაყოფლობით გახდნენ ბოროტნი, რადგან ნებაყოფლობითვე დასნებოვდნენ ამ გაუცხოებითა და განდგომილებით.

"და ატყდა ბრძოლა ცაში: მიქაელი და მისი ანგელოზები ებრძოდნენ ურჩხულს, ურჩხული და მისი ანგელოზები კი ებრძოდნენ მათ. მაგრამ ვერ იმძლავრეს და აღარ აღმოჩნდა მათი ადგილი ცაში. და გადმოვარდა დიდი ურჩხული, დასაბამიერი გველი, რომელსაც ჰქვია ეშმაკი და სატანა, მთელი საწუთროს მაცდური; გადმოვარდა ქვეყნად და თან გადმოჰყვნენ მისი ანგელოზები" (გამოცხ. 12:7-9). სახარების თანახმად, სატანა (სხვა, ღმრთისგან გაუცხოებულ ანგელოზებთან ერთად) ელვასავით გარდამოვარდა ციდან (ლუკა 10:18). ასეთი შედარება ციდან დაცემის სისწრაფესა და იმ ადრინდელ ბრწყინვალებაზე მიანიშნებს, რაც მას ღმერთთან ყოფნის დროს გააჩნდა". ეშმაკი შთავარდა "შავეთში, ქვესკნელის უფსკრულებში" (ესაია 14:15).

ეშმაკის განდევნა, როგორც მისი დაცემა, წმიდა ეკლესიის სწავლებით, მოხდა ადამიანის შექმნამდე. თანაც "სანამ ადამიანი შეიქმნებოდა ეშმაკს კიდევ ჰქონდა შესაძლებლობა შეენანა თავისი საქციელი, მაგრამ როდესაც ამპარტავნებისა და შურის გამო მოხდა განდიდებულის (ანუ ადამიანის - ავტ.) მკვლელობა, მისთვის საბოლოოდ დაიკეტა სინანულის კარი" (ღირ. ანტონი დიდი).

დიახ, მოხდა სწორედ "განდიდებულის (ადამიანის - ავტ.) მკვლელობა", ანუ ეშმაკმა ორმაგად მოჰკლა ადამიანი. ამიტომაც იწოდება იგი სახარებაში "დასაბამითგანვე კაცის მკვლელად" (იოანე 8:44). სოლომონ ბრძენთან ნათქვამია: "ღმერთმა ადამიანი უხრწნელად შექმნა და თავისი მარადიულობის ხატად დაბადა იგი, მაგრამ ეშმაკის მოშურნეობით სამყაროში სიკვდილი შემოვიდა და მისი წილხვდომილნი განიცდიან მას" (სიბრძნე სოლომონისა 2:23-24).

ღმერთმა ადამიანი შექმნა თავის ხატად და მსგავსად - გონიერ და თავისუფალ არსებად, მაგრამ "იმის შემდეგ, რაც მცნების დარღვევით დამახინჯდა ჩვენში ღმრთის ხატი, გავხდით ბოროტნი, მოვაკლდით ღმერთთან ერთობას, აღმოვჩნდით სიცოცხლის გარეთ და დავექვემდებარეთ ხრწნილებასა და სიკვდილს" (ღირ. იოანე დამასკელი).

ღმერთთან უახლოესი და უშუალო ურთიერთობის დაკარგვა და გაუცხოების ბნელ სტიქიაში დანთქმა - აი ცოდვით დაცემის უმთავრესი შედეგი.

რაკიღა ღმერთი უკვე აღარ ეცხადებოდა ადამიანებს ხილული სახით, როგორც ეს ხდებოდა სამოთხეში, ადამიანთა ლოცვა გახდა არასრულყოფილი. ცოდვით სამყაროში შემოვიდა სიკვდილი. ცოდვით დაცემის შედეგად ადამიანის ბუნებაში დამკვიდრდა გამანადგურებელი ხრწნილება, ტანჯვა და ხორციელი სიკვდილი, რომელიც განჰოფს სულს სხეულისგან. "სიკვდილს არ გააჩნია არსი, არამედ ის არის ცოდვის თანმდევი" (ანტონი დიდი).

ადამიანი განშორდა ღმერთს, რომელიც არის სიცოცხლე; ის ჯერ დაექვემდებარა სულიერ სიკვდილს, რომელსაც, როგორც უცილობელი შედეგი, მოჰყვა ხორციელი სიკვდილიც. ბერძენი ღვთისმეტყველი მიტრ. იეროთეოსი (ვლახოსი) ამის შესახებ ასე წერს: "ცოდვა, რომლის შედეგად იშვა სიკვდილი, არის ადამის დაცემა სამოთხეში. ღმერთმა, მისცა რა ადამიანს მცნება არ ეგემა აკრძალული ხის ნაყოფი, ასევე ამცნო: "მხოლოდ კეთილის და ბოროტის შეცნობის ხის ნაყოფი არ შეჭამო, რადგან როგორც კი შეჭამ, მოკვდებით" (დაბ. 2:17).

და მართლაც, ამ ცოდვის ჩადენის შემდეგ სიკვდილმა დაისადგურა ადამიანის ბუნებაში; ჯერ სულიერი სიკვდილი დადგა, რომელიც არის ადამიანის სულის გაუცხოება და განშორება ღმრთისან, შემდეგ კი ხორციელმა სიკვდილმაც მოიწია, როდესაც უკვე თვით ადამიანის სული განშორდება მისსავე სხეულს" («Усмань Православная». 2004, № 13). აი, რატომ ბრძანა ქრისტემ: "ჭეშმარიტად, ჭეშმარიტად გეუბნებით თქვენ: ვინც დაიმარხავს ჩემს სიტყვას, უკუნისამდე არ იხილავს სიკვდილს" (იოანე 8:51). ვინც უფალთან სიყვარულით არის შეერთებული (რასაც დაადასტურებს მისი ნებისა და მის მცნებათა განუხრელი შესრულება), ის არ იხილავს მარადიულ სიკვდილს.

ადამიანის ცოდვით დაცემას მოჰყვა მისი სამოთხიდან განდევნა. ტანჯვანი და ფიზიკური სიკვდილი, რომლითაც უფალმა დასაჯა ადამიანი, წმ. კირილე ალექსანდრიელის განმარტებით იყო ერთგვარი "ლაგამი" (წმ. კირილე ალექსანდრიელი. "განკაცებისათვის უფლისა"), ანუ საშუალება, რასაც უნდა აელაგმა ცოდვით დაცემულ კაცში უკიდურესი, სატანური განდგომა და გაუცხოება.

როდესაც ადამიანი ღმერთს აუმხედრდა, ბუნების ჰარმონიულობაც მაშინ დაირღვა, ქმნილებანი აუმხედრდნენ ერთმანეთსაც და ადამიანსაც. "ძეძვი და ეკალი აღმოგიცენოს და მინდვრის ბალახი იყოს შენი საზრდო" (დაბ. 3:18), - უთხრა უფალმა ცოდვით დაცემულ ადამს. ცხოველებს კაცის შეეშინდათ, გაველურდნენ და გახდნენ მტაცებლები.

"ცოდვამ, - გვასწავლის წმ. ბასილი დიდი, - ადამიანის მთლიანი ბუნება მრავალ ურთიერთგადამტერებულ ნაწილად გახლიჩა". სწორედ გაუცხოებაში მდგომარეობს ე. წ. პირველდაწყებითი ცოდვა, რომელიც ადამიდან და ევადან გადავიდა მათ შთამომავლობაზეც, მთელს კაცობრიობაზე, ყოველ ჩვენთაგანზე.

ადამისა და ევას მიერ აკრძალული ხის ნაყოფის ჭამა გაუცხოების მხოლოდ დასაწყისი იყო, პირველი ბიძგი. ადამიანში შემოვიდა "ცოდვის სჯული" (რომ 7:18, 22-23), ანუ გაუცხოების კანონი. სამოთხიდან ჩვენი პირველწინაპრების განდევნის შემდეგ, კაცთა შორის გაუცხოება კიდევ უფრო გაღრმავდა. პაისი ათონელი ამბობს, რომ აბელის მკვლელობის შემდეგ (ეს იყო კაცობრიობის ისტორიაში პირველი მკვლელობა და ხორციელი სიკვდილი) კაენი "დაბორიალობდა ტყეში ველური პირუტყვივით" (Старец Паисий Святогорец. С болью и любовью о современном человеке. С. 230).

მეტ-ნაკლებად, გაუცხოება და სიმხეცე ყოველ ჩვენთაგანშია. ადამისა და ევას მსგავსად, ჩვენ ყველანი "პირუტყვული ჟინით ვკლავთ გონებას (სულს)" (წმ. ანდრია კრიტელის სინანულის საგალობლიდან). "მისვდევ იესუ ჩემო პირ-უტყვებრივთა გემოთა, და პირ-უტყუად ვჰსჩან ჭეშმარიტად იესუ ჩემო, ვნებითა მივემსგავსნე ჩემო იესუ, პირ-უტყვებისგან მიხსენ", - ვევედრებით ჩვენ უფალს, იესუ ტკბილის საგალობელში.

გაუცხოება დგას ნებისმიერი ვნებისა და ცოდვის უკან, ის არის ვნებებისა ფონი და მათი წყარო. გაუცხოება არა მარტო უხეშ ვნებებშია (მრისხანება, სიძვა-მრუშობა), არამედ უფრო "ნატიფ" ვნებებშიც (ვერცხლისმოყვარება, დიდებისმოყვარება, თავმოყვარება, მუცელღმერთობა) ავლენს თავს. ახალი აღთქმა გვასწავლის, რომ ყველა სათნოება მოიცავს სიყვარულს; ყოველი სათნოება დაფუძნებულია სიყვარულს, რადგან სიყვარული არის "რომელიც არის საკვრელი სრულქმნილებისა" (კოლას. 3:14). ასევე, ყველა ცოდვა და ცოდვითი ვნება მოიცავს გაუცხოებას და მასზეა დაფუძნებული.

როდესაც ერთმანეთიგან გაუცხოებულნი არიან, ადამიანებს არ ესმით ერთმანეთის. ისეც ხდება, რომ ერთი ადამიანი ცდილობს რაღაც აუხსნას მეორეს, ის კი ვერაფრით იგებს მისი სიტყვების არსს, თუმცა ორივენი ერთსა და იმავე ენაზე ლაპარაკობენ. გაუცხოება არის გულქვაობის, გულცივობის და სისასტიკის მიზეზი. მას ეფუძნება გულგრილობა მოყვასისა და სულიერი საგნებისადმი. ის არის მიზეზი მზაკვარებისა, ფარსისა (მსახიობობისა) და ხელოვნურობისა კაცთა შორის.

მზაკვარებასა და გაპირუტყვებას შორის კავშირი კარგად აჩვენა იოანე ილინმა: "ყველა ადამიანი მზაკვარია, გულუბრყვილო და ბავშვურად მიამიტი ადამიანების გამოკლებით. ჩვენი მზაკვრობა მომდინარეობს ინსტინქტიდან, საკუთარი თავის შენარჩუნების გრძნობიდან და იმის შეგნებიდან, რომ მრავალი როდია ჩვენს მიმართ კეთილგანწყობილი; უმრავლესობა კი... ვინ იცის, როგორი დამოკიდებულება აქვთ მათ ჩვენდამი? დამფრთხალი ფრინველივითა და მშიშარა ცხოველივით დადის კაცი ცხოვრების უღრან ტყეში და ფრთხილობს თავი აარიდოს საშიშროებას; იყურება ირგვლივ, მალავს თავის განზრახვას, მზად არის დაიმალოს მოსალოდნელი მტრის გამოჩენისთანავე ან პირიქით, დააყენოს ის მცდარ გზაზე და ა. შ. ეს არის სოციოლოგიური ფაქტი და მხოლოდ სამოთხეში შეიძლება იყოს ყველაფერი სხვაგვარად" (Ильин И. Хитрец // «Усмань Православная». 2004, № 13).

სკიტეს პატერიკში არის ასეთი თქმულება: "ამბა პიმენი ამბობდა "თუ ადამიანი მიაღწევს ისეთ მდგომარეობას, რომლის შესახებაც ბრძანებდა მოციქული: "წმიდათათვის ყველაფერი წმიდაა" (ტიტ. 1:15), მაშინ დაინახავს, თვითონ რომ ყოველგვარ პირუტყვზე უარესია". ძმამ ჰკითხა მხცოვანს: "კი მაგრამ, როგორ შემიძლია ვიფიქრო, რომ მე ვარ მკვლელზე უარესი?" მხცოვანმა უპასუხა: "თუ ადამიანი მივა იმ მდგომარეობამდე, რომელზეც მოციქული უთითებს და დაინახავს სხვა ადამიანს, რომელმაც მკვლელობა ჩაიდინა, იტყვის: "ამან ერთხელ მოჰკლა, მე კი ამას ყოველდღე ჩავდივარ" (Скитский патерик. О стяжании евангельских добродетелей. Сказания об изречениях и делах святых и блаженных отцов Христовой Церкви. М., 2001. С. 23). ამბა პიმენი აქ ლაპარაკობს თავის მოსაგრეობაზე და დასტირის იმ გაუცხოებას, რომლის საფუძველშიც დევს სხვა ადამიანის პიროვნების უარყოფა, რაც სულიერი თვალსაზრისით არის მკვლელობა.

"ადამიანი, როგორც ეკლესიის წევრი, მოწოდებულია იყოს კაცთა მოდგმასთან ერთად განუყოფელ მთლიანობაში, რომელიც ამ წუთისოფელში გაყოფილ და გაუცხოებულ მდგომარეობაში ცხოვრობს. ადამიანი მოწოდებულია საკუთარი თავივით უყვარდეს ის, ვისგანაც მოწყვეტილია და საკუთარ ძმასავით მიიღოს ყოველი მტერი თუ მოყვასი და მით გახდეს საყოველთაო, ზოგადსაკაცობრიო ადამიანი. ეს არის სწორედ მცნებათა დაცვის უმთავრესი მიზანი.

მაგრამ, ყოველივე ზემოთთქმული მიუწვდომლად და შეუძლებლად გვეჩვენება ჩვენი ყოველდღიურობის თვალსაწიერიდან. ამიტომაცაა, რომ ამ წუთისოფელს სისულელედ მიაჩნია ქრისტეანული სწავლება. მხოლოდ საეკლესიო ცხოვრებაზე გადასვლა და ქრისტესთან ერთობა ხდის ამ იდეალს გასაგებს და რეალურს.

ყოველდღიური გამოცდილების სიბრტყეში ადამიანი კაცობრიობის ერთარსობას განიცდის გაუცხოების ტრაგიზმის შიგნით. ამიტომაც ის გამუდმებით უკმაყოფილოა და გაორებული. ეს ცხოვრება მას ეჩვენება ბუნებრივ მდგომარეობად, რომელიც არის დამახინჯებული და ტრაგიკული. ხოლო ეკლესიის შინაგან ცხოვრებაში, ადამიანი მოწოდებულია განიცადოს კაცობრიობის ერთობა, მისი განყოფის მიუხედავად. ის, როგორც ეკლესიის წევრი, მოწოდებულია სძლიოს ამ ტრაგიზმს ქრისტესადმი რწმენით. მტრისადმი სიყვარული სრულიად ალოგიკურად ეჩვენება, მაგრამ სწორედ ეს არის ქრისტეანული სიყვარულის კრიტერიუმი: "თუ გეყვარებათ თქვენი მოყვასნი, რას მიითვლით მადლად? რადგან თავიანთი მოყვასნი ცოდვილთაც უყვართ. და თუ კეთილს უყოფთ თქვენს კეთილისმყოფელთ, რას მიითვლით მადლად? რადგან ცოდვილნიც ასევე იქცევიან. თუ ასესხებთ იმათ, ვისგანაც დაბრუნების იმედი გაქვთ, რას მიითვლით მადლად? რადგან ცოდვილნიც აძლევენ სესხს ცოდვილთ, რათა დაიბრუნონ ერთი იმდენიც. ხოლო თქვენ გიყვარდეთ თქვენი მტრები..." (ლუკა 6:32-35).

ამგვარად, "ქრისტეანული სიყვარული წინააღმდეგობაშია მასთან, რასაც კაცობრივი მსჯელობა გონივრულად და ლოგიკურად მიიჩნევს. შესაბამისად, ქრისტეანული ზნეობრიობაც თავიდანვე უზნეობად უჩნს წუთისოფლის მორალს. ქრისტეანული მორალი კი ადამიანს მოუწოდებს შეეთანაწყოს ღვთიურ ზნეობას, რომელიც განსხვავებულია კაცობრივისგან და წინააღმდეგობაშია მასთან. ის მოუწოდებს ადამიანს იყოს წმიდა ვითარც ღმერთი. ეს კი ნიშნავს აკეთო სიკეთე ყოველთვის და ყოველივეში, გიყვარდეს მოყვასი და მტერი და საკუთარი თავი გასწირო მათთვის" (გეორგი მანძარიდისი. "გლობალიზაცია და გლობალურობა: ქიმერა და ჭეშმარიტება").

"გიყვარდეს მტერი შენი", - ამბობს ქრისტე (მათე 5:44). ეს ნიშნავს: გიყვარდეს არა რაღაცის გამო, არა იქიდან გამომდინარე თუ რა დამოკიდებულება აქვს მას შენთან, არამედ თავად ის, "ვითარცა თავი შენი" (მარკოზი 12:31). ანუ ნუ განყოფ მათ შენგან და თვითონაც ნუ განეყოფი მათ, არამედ შენთან ერთად აღიქვის ისინი ერთ მთლიანობად. ვისშიც არის სიყვარული, ასწავლის ღირ. ეფრემ ასურელი, "ის არ უყურებს მოძულე თვალით, მისთვის არავინაა უცხო, მისთვის ყველა თავისიანია" (Св. Ефрем Сирин. Творения. Т. 1. Издательский отдел Московского Патриархата, 1993. С. 6).

ასეთი მდგომარეობა, როდესაც შენთვის არავინაა უცხო და ყველაში სიკეთესა და დადებითს ხედავ, შეიძლება გააჩნდეს მართლმადიდებელ ქრისტეანს, განსაკუთრებით ევქარისტიის ღვთაებრივ საიდუმლოსთან ზიარების შემდეგ.

აპოკალიპსისი ლაპარაკობს სამყაროს აღსასრულის წინ ადამიანთა გაუცხოების უკანასკნელ ხარისხსზე, უკანასკნელ განვითარებასა და ეტაპზე.

როდესაც ცოდვილი ცხოვრება მიაღწევს უკიდურეს ზომას (რაც დამახასიათებელია ბოლო დროის კაცობრიობისთვის), მაშინ განსაკუთრებულად გაიზრდება გაუცხოება კაცთა შორის და გამეფდება ადამიანთა სიმხეცე.

აი "ტექნიკური პროგრესის" დღევანდელი მიღწევა (ტელევიზია, კომპიუტერები, მობილური ტელეფონები, თანამედროვე მუსიკა, ტრანსპორტი, სხვადასხვა ტექნიკური კეთილმოწყობა და ა. შ.) წარმოადგენს ამ გაუცხოების მწვერვალს, როგორც მოცემულობას, როგორც ნორმას. მეტიც, ადამიანებში ის ნერგავს გაუცხოების კულტს, აიძულებს ადამიანებს ერთმანეთთან დამოკიდებულება ჰქონდეთ არა როგორც პიროვნებებთან. შეიძლება ითქვას, რომ გაუცხოება დღეს მეფობს მთელს "ცივილიზებულ" სამყაროში. ფილოსოფოსებსა და სოციოლოგებს აქვთ სპეციალური ტერმინიც კი თანამედროვე დასავლური ცივილიზაციის აღსანიშნად, - "გაუცხოებული საზოგადოება" (იხ. მაგალითად: Философский словарь / Под ред. И. Т. Фролова. 6-е изд. М., 1991. С. 238).

თანამედროვე ცხოვრების მთელი წყობა მიმართულია ადამიანში პირუტყვულობისა და სიმხეცის განვითარებისკენ. რაც უფრო ნაკლებად ურთიერთობენ ადამიანები ერთმანეთში უშუალო ურთიერთობით, მით უფრო ეკონტაქტებიან ერთურთს სხვადასხვა მოწყობილობებითა და მანქანებით ან მათი მეშვეობით. "ტექნიკურმა კეთილდღეობამ, - ამბობს მხცოვანი პაისი, - გადალახა ყოველგვარი საზღვრები. გაიზარდა მანქანათა რიცხვი და თვით ადამიანიც კი გადააქცია მანქანად. ამჯერად მანქანები კარნახობენ ადამიანს ცხოვრების წესს და მისი გულიც რკინისებური და მექანიკური გახდა" ("Отче, помоги!" С. 36).

"ცივილიზაცია, - აღნიშნავს არქიმანდრიტი რაფაელ (კარელინი), - ერთმანეთისგან აცალკევებს ადამიანებს, ამიტომაც დიდი ქალაქები არა მარტო შუშისა და ბეტონის ჭიანჭველების ბუდეს წააგავს, არამედ ნამდვილ უდაბნოს სულისთვის. ადამიანები არა მარტო მანძილით არიან დაშორებული ერთურთს, არამედ შინაგანი კონტაქტის არარსებობითაც. ადამიანებს უკვე აღარ სჭირდებათ ცოცხალი ურთიერთობა, უფრო ადვილი და მოხერხებულია მექანიკური ურთიერთობა. ტექნიკური ცივილიზაციის ეპოქაში მცხოვრები ადამიანი მანქანასავით დაპროგრამებულია. ის გადაიქცა ბიოლოგიურ აპარატად, რომელიც მიერთებულია მკაცრი რეჟიმის სტანდარტს, რომელსაც ალტერნატივად შეუძლია დაუპირისპიროს მხოლოდ საკუთარი ნევროზები. აქ ჩვენ ვაწყდებით უცნაურ მოვლენას: სიგიჟეს, როგორც ჯანყს მანქანების წინააღმდეგ. პათოლოგია ხელოვნებაში, პათოლოგია პირადი ცხოვრების ნებისმიერ სფეროში... აქ მანქანა არა მარტო ამარცხებს ადამიანს, არამედ კლავს კიდეც და ანადგურებს მას" (Архим. Рафаил (Карелин). Тайна спасения. С. 116-117).

ალექსანდრე კრასნოვის შესანიშნავ წიგნში "ბერი ანტონის სულიერი გასაუბრებანი და დარიგებანი" (სამ ნაწილად) ნათქვამია: "თანამედროვე ცივილიზაციის მატარებელი - ეს არის ნებაყოფლობითი მორჩილება ეშმაკისადმი, საკუთარი სულის გადაცემა მარადიული ტანჯვისათვის, ნებაყოფლობითი უარყოფა ღმრთისა და სწაფვისა განღმრთობისკენ...

ერთადერთი შესაძლებლობა საკუთარი თავის დახსნისა, სულისა და ხორცის გადარჩენისა, არის ერთობა ღმერთთან და ყოველივე ამსოფლიურის უარყოფა... რაც უფრო "ცივილიზებულია" ადამიანის საცხოვრებელი ადგილი, მით უფრო მეტი საშინელება დაატყდება მას თავს ტექნიკური და ბუნებრივი კატაკლიზმებისგან" (ნაწილი მე-2).

 
TOP. GE
Назад к содержимому | Назад к главному меню