აპოკალიფსისის განმარტება_II_3_1_6_sarde - Apocalypse

ძიება
Перейти к контенту

Главное меню:

აპოკალიფსისი > განმარტება

მიმართვა სარდეს ეკლესიას

(თ. 3:1-6)

სარდეს ეკლესიის ანგელოზს

ძვ. ქართულით

1. და ანგელოზსა სარდისა ეკლესიისასა მიუწერე, ვითარმედ: ამას იტყჳს, რომელსა ჰქონან შჳდნი იგი სულნი ღმრთისანი და შჳდნი იგი ვარსკულავნი: ვიცნი საქმენი შენნი, რამეთუ სახელი გაქუს და ცხოველ ხარ და მკუდარ ხარ. 2. იქმენ მღჳძარე და დაამტკიცენ სხუანი იგი, რომელთაჲ გეგულებოდა განგდებაჲ, რამეთუ არა მიპოვნიან საქმენი შენნი აღსრულებულად წინაშე ღმრთისა ჩემისა. 3. იჴსენებდ, უკუეთუ ვითარ მიიღე და შეინანე. ხოლო უკუეთუ არა მღჳძარე იყო, მოვიდე შენ ზედა, ვითარცა მპარავი, და ვერ სცნა, რომელსა ჟამსა მოვიდე შენ ზედა. 4. არამედ მცირედი სახელები გყავს სარდეს შინა, რომელთა არა შეუგინებიეს სამოსლები მათი, და ვიდოდიან იგინი ჩემ თანა სამოსლითა სპეტაკითა, რამეთუ ღირს არიან. 5. რომელმან სძლოს, ესრეთ შეიმოსოს სამოსელი სპეტაკი და არა აღვჴოცო სახელი მისი წიგნისაგან ცხოველთაჲსა და აღვიარო სახელი მისი წინაშე მამისა ჩემისა და წინაშე ანგელოზთა მისთა. 6. რომელსა ჰქონან ყურნი, ისმინენ, რასა ეტყჳს სული ეკლესიათა.

ახ. ქართულით

1. ხოლო სარდეს ეკლესიის ანგელოზს მისწერე: ამას ამბობს, ვისაც აქვს შვიდი სული ღვთისა და შვიდი ვარსკვლავი: ვიცი შენი საქმენი: სახელი ისეთი გაქვს, თითქოს ცოცხალი იყო, და მკვდარი კი ხარ. 2. იფხიზლე და განამტკიცე დანარჩენი, რაც უახლოვდება სიკვდილს, რადგანაც ვერ ვნახე, რომ შენი საქმენი გასრულებულიყვნენ ჩემი ღვთის წინაშე. 3. გახსოვდეს, რაც მიგიღია და მოგსმენია, დაიცავი და მოინანიე; ხოლო თუ არ იფხიზლებ, მოვალ შენთან, როგორც მპარავი, და ვერ გაიგებ, რა დროს მოგივალ. 4. თუმცა გყავს სარდეში რამდენიმე კაცი, რომელთაც არ შეუბილწავთ თავიანთი სამოსი; და სისპეტაკით მოსილნი ივლიან ჩემთან, ვინაიდან ღირსნი არიან. 5. მძლეველი ასე სისპეტაკით მოსილი ივლის, არ ამოვშლი მის სახელს სიცოცხლის წიგნიდან და ვაღიარებ მის სახელს ჩემი მამისა და მისი ანგელოზების წინაშე. 6. ვისაც ყური აქვს, ისმინოს, რას ეუბნება სული ეკლესიებს.

შინაარსი

II

მიმართვა სარდეს ეკლესიას (თ. 3:1-6)


სარდე ძველად იყო ლიდიის ოლქის დიდი და მდიდარი ქალაქი, აქ მდებარეობდა კრეზის ბრწყინვალე სასახლე; აქ ქადაგებდა ეზოპე თავის ზნეობრივ აპოლოგიებს, ხოლო სოლონი ჭკუას ასწავლიდა ძველი საუკუნეების უმდიდრეს მონარქებს და ეუბნებოდა, რომ სიმდიდრე ბედისწერის სიმუხთლისგან ვერ იხსნისო ადამიანს. ქრისტეს შობამდე 550 წლით ადრე სარდე კიროსმა დაიპყრო; ხოლო ნახევარი საუკუნის შემდეგ ის ათინელებმა დასწვეს; ტიბერიუსის დროს მიწისძვრამ მთლიანად დაანგრია იგი, მაგრამ ძალიან მალე განახლდა და მცირე აზიის ეკლესიათა რიგშიც აღმოჩნდა" (Христианские Чтения, 1843 г., ч. III, стр. 428; приводится по «Сборнику статей» М. Барсова, стр. 74). იულიანე განდგომილის დროს სარდე კერპთაყვანისმცემლობას დაუბრუნდა და ძალიან მალე აღიგავა კიდევაც პირისაგან მიწისა.

სარდეს ეკლესიისადმი მიმართვა სინანულის ქადაგების ხასიათს ატარებს და მთლიანობაში ეფესოს ეკლესიისადმი მიწერილ წერილს მოგვაგონებს. აქაც და იქაც ადრინდელი ნეტარი მდგომარეობა თანამედროვე უბადრუკ ყოფას არის შედარებული.

"ვისაც აქვს შვიდი სული ღვთისა და შვიდი ვარსკვლავი". ქრისტე აქ წარმოსდგება, როგორც "ღვთის შვიდი სული ღვთისა და შვიდი ვარსკვლავის" მქონე. ამ "შვიდ სულში" რა იგულისხმება ზემოთ უკვე ვისაუბრეთ. საკითხი იმის შესახებ, იგულისხმება თუ არა მათში სულიწმიდის მადლი თუ ეს უბრალოდ ღმრთის საყდრის შვიდი ანგელოზია, - ღიად რჩება. წმ. ანდრია კესარიელი ბრძანებს, რომ "შვიდი ვარსკვლავი", როგორც უკვე ვთქვით, შვიდ ანგელოზს ნიშნავს; "შვიდი სული" ან შვიდი ანგელოზი ან ცხოველმყოფელი სულის შვიდი ნიჭია, რამეთუ ერთნიცა და მეორენიც ქრისტეს ხელმწიფების ქვეშ არიან. პირველთ ის განაგებს, როგორც მეუფე, ხოლო მეორის მომნიჭებელია, როგორც მისი (სულიწმიდის) თანაარსისა. საყვედურობს ეკლესიას იმის გამო, რომ მკვდარია კეთილ საქმეთაგან და ცოცხალი სარწმუნოების ოდენ სახელწოდებასღა ატარებს".

მიმართვიდან კონკრეტულად არ ჩანს რისთვის კიცხავენ სარდეს ეკლესიას. ნათქვამია მხოლოდ ის, რომ "თითქოს ცოცხალია, მაგრამ მკვდარია". ზოგიერთის აზრით უფალი აქ სარდეს ეკლესიის გაუბედაობაზე, უდარდელობასა და უმოქმედობაზე მიანიშნებს. თავისი ზომიერებით კმაყოფილი, მას სულაც არ გააჩნია სურვილი განავითაროს რაიმე ცრუ-სწავლება, მაგრამ არც ქრისტეანული ენთუზიაზმი და დამაჯერებლობის ის ძალა გააჩნია, მრავალში მისი მიმდევრობის სურვილს რომ გამოიწვევს.

ამ შემთხვევაში, სარდეს ეკლესია ძალიან წააგავს ლაოდიკიის გულგრილ და ნელთბილ ეკლესიას, რომლის შესახებაც ქვემოთ ვილაპარაკებთ (შეად. 3:15). თუმცა, 4-ე მუხლი სრულიად სხვა მიმართულებაზეც მიუთითებს: "გყავს სარდეში რამდენიმე კაცი, რომელთაც არ შეუბილწავთ თავიანთი სამოსი". აქედან კი გამოდის, რომ მცირედი გამონაკლისის გარდა ("რამდენიმე კაცი"), მთლიანად, სარდეს ეკლესიას "შეუბილწავს თავისი სამოსი". იოანე ღვთისმეტყველის ენაზე ეს ნიშნავს, რომ ეკლესია მისცემია სიძვას (შეად. იუდ. 23). ასე, რომ აქაც ის პრობლემა იკვეთება, რაც აქტუალური იყო პერგამოსისა და თიატირის ეკლესიებისთვის - "სიძვა-მრუშობის" საკითხი. სხვაგვარად რომ ვთქვათ, სარდეს ეკლესიას ემუქრებოდა ლიბერტინისტული ცთომილება, წარმართობასთან თანხმობა, რომელიც თავს ქრისტეანული თავისუფლების ყალბი გაგებით იმართლებდა. ამასთან არაფერია ნათქვამი ცრუმოძღვართა შესახებ. შედეგად, ეკლესია, მცირედი გამონაკლისის გარდა, მთლიანად ცთომილებაში იყო შთავარდნილი და მიცემული იყო გარყვნილებას. ამიტომაც არის ის "მკვდარი" ან "თითქოს ცოცხალი", და ამის გამო მას სასჯელი ელის (მ. 3).

სარდეს ეკლესიაზე გარეშე დამკვირებელს შეიძლებოდა შექმნოდა შთაბეჭდილება, რომ ეს არის ეკლესია, რომელიც აღსავსეა მადლითა და სიცოცხლით. მაგრამ, სინამდვილეში ის მკვდარია, მას ქრისტეანული "საქმეები" და "ღვაწლი" აკლია. იოანესთვის სიცოცხლე საქმეებში, ანუ ზნეობრივ ღვაწლში ვლინდება, რომლის არქონა სიკვდილის ტოლფასია. იუდაური და ადრექრისტეანული ტრადიცია ამ სიტყვებში ყოველთვის გულისხმობდა ადამიანის ცოდვილ მდგომარეობას (რომ. 13:11 შეად. კოლ. 2:13; ეფეს. 2:1, 5; 5:14).

მაგრამ, რატომ ატარებს სარდეს ეკლესია ცოცხალი ეკლესიის სახელს? (მ. 1). როგორც ჩანს ის ფლობდა იმგვარ უპირატესობას, რასაც შეეძლო მისთვის გარკვეული რეპუტაცია მოეტანა. ის დარწმუნებული იყო იმაში, რომ ნათლობით მან მიიღო სრული სიცოცხლე ქრისტეში (შეად. რომ. 6:4, 11; კოლ. 2:13; ეფეს. 2:5). გარეშეთათვის ასეთი დარწმუნებულობა შეიძლება სხვადასხვა სულიერ ნიჭთა, მაგალითად, ენებზე მეტყველების ფლობის ნიშნად აღქმულიყო. ამგვარი მოჩვენებითი "სრულყოფილება" შეინიშნება კორინთელთა მიმართ პირველ ეპისტოლეში, სადაც ზოგიერთი ქრისტეანი თავის სრულყოფილებას ექსტატიური ნიჭების ფლობაში ხედავდა ზნეობრივი სრულყოფილების გარეშე.

იოანე კი ეკლესიის სრულყოფილებას მის საქმეებში ხედავს. ღმრთის თვალში სარდეს ეკლესიის საქციელი სულაც არ მეტყველებს მის სრულყოფილებაზე (მ. 2). ქრისტეანებს არა თუ რაღაც აკლიათ, პირიქით, ისინი ცოცხალ-მკვდრებს დამსგავსებიან და უნდა შეინანონ და რადიკალურად შესცვალონ თავიანთი ცხოვრება, ანუ ჭეშმარიტი სიცოცხლისკენ მოექცნენ. ამიტომაც სარდეს ეკლესიისგან კატეგორიულად ითხოვენ: "იფხიზლე და განამტკიცე დანარჩენი, რაც უახლოვდება სიკვდილს, რადგანაც ვერ ვნახე, რომ შენი საქმენი გასრულებულიყვნენ ჩემი ღვთის წინაშე".

"იფხიზლე!" აქ ნიშნავს სიცოცხლეს, ხოლო ძილი, მცონარება და უმოქმედობა - სიკვდილს. ეკლესიამ უნდა გაიღვიძოს და იფხიზლოს, რადგან ახლოვდება მსაჯული. ""იფხიზლე" - ანუ უდებების ძილი განაგდე და ასონი შენნი, რომელთაც ურწმუნოებისთვის სიკვდილი ელით, განამტკიცე, რამეთუ კეთილ საქმეთა დაწყების მოსურვება კი არ მოაწევს გვირგვინს, არამედ მათი აღსრულება. მაშ, გაიხსენე, რა გერგო და გესმა, მოციქულთაგან ბოძებული დაიცევ, ხოლო უდებება შენი შეინანე" (ანდრია კესარიელი).

"გახსოვდეს, რაც მიგიღია და გსმენია, დაიცავი და შეინანე"
. მესამე მუხლში ლაპარაკია იმაზე თუ როგორი ფორმით უნდა მოხდეს გაღვიძება და სიფხიზლე. ეკლესიამ უნდა გაიხსენოს თავისი სამახარობლო, მაცხოვნებელი ქადაგების პირველსაწყისები ("რაც მიგიღია და მოგისმენია") (შეად. აგრეთვე 2:5). სწორედ მათი დაცვა და მიყოლა მართებს ყველას, რაც მხოლოდ ცხოვრების განახლებით, ანუ სინანულით არის შესაძლებელი. თუმცა, შესაძლოა აქ კიდევ ლაპარაკი იყოს ქრისტეანული ზნეობრიობის ერთხელ და სამუდამოდ მიღებულ ნორმებზეც. თუ ქრისტეანები არ მოექცევიან, ქრისტე მოვა მათთან როგორც "როგორც მპარავი, და ვერ გაიგებენ, რა დროს მოვა". სწორედ ამიტომაც არის საჭირო მღვიძარება და სიფხიზლე, რომელიც დაგვიცავს უეცარი, ესქატოლოგიური სასჯელისგან.

""ხოლო თუ არ იფხიზლებ, მოვალ შენთან როგორც მპარავი და ვერ გაიგებ რა დროს მიგივალ" და სამართლიანადაც, რამეთუ არავინ უწყის საკუთარი სიკვდილის ჟამი და ჟამი სამყაროს აღსასრულისა. მღვიძარებისთვის ეს არის ნუგეში, ხოლო უდებთათვის, - მპარავი, რომელსაც სულიერი სიკვდილი მოაქვს" (ანდრია კესარიელი).

თუმცა სარდეს ეკლესიაში არის მბჟუტავი ნათელიც, ანუ მართლმორწმუნეთა ის სიმცირე, ის "რამოდენიმე კაცი", ოდესღაც ბოძებული, მაცხოვნებელი სწავლების მიხედვით რომ ცხოვრობენ და "არ შეუბილწავთ თავიანთი სამოსი" მწვალებლობითა და სექსუალური თავისუფლებით. იოანე სამოსის სიმბოლოს მთლიანად ადამიანის დასახასიათებლად იყენებს. რადგან სულიერი მრუშობა მწვალებლობასთან კავშირში (ან მის გაზიარებაში) გამოიხატება, ხოლო ხორციელი მრუშობა ხდება სხეულის სფეროში.

სამოსის "სისპეტაკე" ზეციური სამყაროს სიწმიდეზე მიანიშნებს. "სისპეტაკე" ზეციური სამყაროს ფერია. ამიტომაც, სპეტაკი (თეთრი) სამოსი (მმ. 4, 5) ზეციურ, გაბრწყინვებულ კაცობრიობას გულისხმობს. "მძლეველი სპეტაკი სამოსელით შეიმოსება და არ ამოვშლი მის სახელს სიცოცხლის წიგნიდან, და ვაღიარებ მის სახელს მამის ჩემისა და მისი ანგელოზების წინაშე", - ბრძანებს უფალი.

"ეშმაკის მძლეველი მზესავით გაბრწყინვდება, - განმარტავს ანდრია კესარიელი, - თავისი სათნო საქმეებით შემოსილი და სიცოცხლის წიგნიდან არ წაიშლება მისი სახელი. აღიარებულ იქნება იგი ზეციური მამის და ანგელოზთა წინაშე; და კეთილადმძლეველ მოწამეთა მსგავსად "გაბრწყინდებიან მართალნი ვითარცა მზე"" (მათე 13:43; დანიელ 12:3).

გამარჯვებულს ჰპირდებიან სპეტაკ სამოსს ("სისპეტაკით მოსილნი ივლიან ჩემთან") და ქრისტესთან ერთობას, როდესაც საბოლოოდ დადგება მისი სასუფეველი. ეს აღთქმა (მ. 5) შეგვახსენებს, რომ ცხოვნების მდგომარეობა, რომელსაც ნათლისღებით მოვიპოვებთ და დღემდე ვიცავთ, შეიძლება დაიკარგოს. რადგან წუთისოფელთან ბრძოლაში მხოლოდ ის გამოვა გამარჯვებული, ვინც თავს ყოველდღიური ცხოვრების საცთურებისგან იცავს. სწორედ ამგვარ ადამიანს ჰპირდება უფალი, რომ "მისი სახელი არ ამოიშლება სიცოცხლის წიგნიდან". აქაც გამოყენებულია იუდაური სიმბოლიკა, რომლის მიხედვითაც უფალს ზეცაში აქვს ერთგვარი წიგნი, რომელშიაც ჩაწერილნი არიან ღვთისმოსავები, რომლებისთვისაც გამზადებულია ადგილი ზეციურ იერუსალიმში (დან. 12:1; ლუკა 10:20; ფლპ. 4:3; ებრ. 12:23). იოანე ხშირად იყენებს ამ სიმბოლოს (13:8; 17:8; 20:12, 15; 21:27). უკანასკნელ სამსჯავროზე ქრისტე გამოვა როგორ მოწმე მათი სიწმიდისა და კეთილი საქმეებისა თავისი ზეციური მამისა და ანგელოზთა წინაშე (მათე 10:32 პარ. ლუკა 12:8; მარკ. 8:38).

ამრიგად, სარდეს ეკლესიისადმი წინასწარმეტყველურ მიმართვაში ლაპარაკია არა მხოლოდ ამ ეკლესიის წევრთა უდარდელობასა და გულგრილობაზე, არამედ ერთგვარ ლიბერტინისტულ ტენდენციებზე და გარყვნილებაზე. "მძლეველი" კი ის არის, ვინც თავს იკავებს სიძვა-მრუშობისგან მის ყოველგვარ გამოვლინებაში, როგორც პირდაპირი, ასევე გადატანითი მნიშვნელობით.

სარდეს ეკლესიის მეხუთე პერიოდი მეტად სამწუხარო ეტაპს განეკუთვნება ეკლესიის ისტორიაში. სარდეს ეკლესია სიმბოლურადაც კი, თავისი სახელწოდებით, სიმდიდრის ყოვლისშემძლეობისადმი ამაო იმედსა და ქრისტესადმი სასოებაზე შეგვახსენებს, რადგან აპოკალიფსური სარდე - ეს სწორედ სახელგანთქმული მეფის, კრეზის სარდეა. ამ ეპოქის აპოკალიფსურ დახასიათებაში ჩვენი დროის ფსევდოქრისტეანული სახე ირეკლება.

"ვიცი შენი საქმენი: სახელი ისეთი გაქვს, თითქოს ცოცხალი იყო, და მკვდარი კი ხარ" (გამოცხ. 3:1). მართლაც, მთელი სამყარო დღეს მხოლოდ ფუჭად ატარებს ქრისტეს სახელს და უფალი ვერაფერს პოულობს ამ ეკლესიის სანუგეშოდ. ის მხოლოდ სინანულისკენ მოუწოდებს ამ პერიოდში მცხოვრებ ქრისტეანებს და თუ არ მოექცევიან ძველი ღვთისმოსაობისკენ, ისე მოეპარება ამ გარყვნილ ეპოქას, რომ ვერც იგრძნობენ (გამოცხ. 3:3).

სარდეს ეკლესიის პერიოდს კარგად ასახავს მ. ო. მენშიკოვი, რომელიც 1902 წელს წერდა: "საზოგადოება, რომელმაც დაკარგა რელიგიური თვითშეგნება, სწრაფად ველურდება გულისა და გონების ყველაზე უმაღლეს მწვერვალებზე. სიცოცხლის მიზანი გადაიტანება უხეშ-მატერიალურ ინტერესებში, ქრება ჰეროიზმი, ანუ ძალა, რომელიც კაცობრიობას ამოძრავებს, არ აძლევს მას პირქუშ და საღათას ძილს მიეცეს. საზოგადოება კარგავს ხრწნილებისა და სიკვდილის პროცესისადმი წინააღმდეგობის უნარს და თანდათანობით ორგანიზმიდან მექანიზმად, ცოცხალი სხეულიდან მინერალურ (მკვდარ) სხეულად გარდაიქმნება. სკეპტიციზმი და მისი უმძაფრესი ფორმა - პესიმიზმი ყოველივეს აბოლოვებს ამგვარ ცივილიზაციაში და ყოველთვის მიჰყავს იგი სულიერ დაცემამდე. სიმდიდრის სწრაფი ზრდა ქმნის ადამიანის უზრუნველყოფის მოჩვენებას უზენაესის ნების გარეშე. რაკიღა ამქვეყნიური ცხოვრება "უსაფრთხო" გახდა, ადამიანს ღმრთის საყოველთაო განგებულება საჭიროდ არ მიაჩნია. ხილული კერპი - სიმდიდრე - ჰფარავს ღმერთს, როგორც ღრუბელი მზეს. სული მატერიალიზებული ხდება, კარგავს თავისუფლებას - მარადიულობის სუნთქვას, საზოგადოება ჩერდება და კვდომას იწყებს...

"ღმერთს განდგომილები ამოწყდებიან"! ასეთია კანონი, რომელიც სამყაროს შესაქმიდან მოქმედებს. ადამიანი და საზოგადოება, კაცთა მთელი მოდგმა მხოლოდ მანამ ცოცხლობს, სანამ ის თანხმობაშია მარადიულ კანონებთან. მაგრამ, საკმარისია მათგან ნებსით თუ უნებლიედ გამოვარდეს, და მისი ხვედრი უკვე სიკვდილია.

შესძლებს კი დედამიწაზე გაბატონებული რასა თავი აარიდოს კულტურულ სიკვდილს? შესძლებს კი ის ცრუ გზიდან ჭეშმარიტების გზას დაუბრუნდეს? ნაკლებად სავარაუდოა... მე ახალგაზრდების თაობებში ვერ ვხედავ ადამიანთა ახალ მოდგმას. ეს ისევ ძველი მოდგმაა, შესაძლოა ჩვენზე უფრო ძველიც. ისინი უცილობლივ იმეორებენ ყოველ ადამიანურ უგუნურებას, რაც აქამდე ყოფილა, მიუხედავად იმისა, რომ ჭეშმარიტება მათ თვალწინ არის გადაშლილი. ისინი ავითარებენ ჩვენს შეცდომებს და ჩვენი ცნობიერების ჩავარდნებს. ისინი სულ უფრო და უფრო ერწყმიან სტიქიას, უღმრთო და უფორმო ადამიანურ მასას, რომელშიც თანდათანობითი და უცილობლივი გადაგვარება ელის" (Михаил О. Меньшиков, "Критические очерки". Том 2. Издание СПб. Т-ва Печатн. И Издат. Дела "Труд". 1902 год; приводится по статье "Кончина века", "Литературная Россия" N 52, за 30.12.94).

"უეჭველია, - ბრძანებს ვ. ვ. როზანოვი, - იმ მოვლენათა ღრმა ფუნდამენტი, რაც კი დღეს ხდება იმაშია, რომ ევროპულ (მათ შორის, - რუსულ) კაცობრიობაში ჩამოყალიბდა ყოფილი ქრისტეანობის კოლოსალური სიცარიელეები და ამ სიცარიელეში ვარდებიან ყველა: სამეფო ტახტები, კლასები, წოდებები, შრომა და სიმდიდრე... ყოველივე შერყეულია. ყოველივე იღუპება, ყველა წარწყმედის გზაზეა. მაგრამ ეს ყველაფერი ინთქმება სულის სიცარიელეში, რომელსაც ძველი შინაარსი გამოაცალეს... და აი, ყველაფერი ერთი ხელის მოსმით ინგრევა: სამეფოც და ეკლესიაც. მღვდლებს კი ჯერაც არ ესმით, რომ ეკლესია კიდევ უფრო საშინლად დაიმტვრა, ვიდრე სამეფო" (Василий Розанов, «Апокалипсис нашего времени», 1918).

ეპისკოპოსი ეგნატე ბრიანჩანინოვი, 1840 წ. წერდა: "ჩვენი სამღვდელოება საკმაოდ ადვილად ეძლევა ყოველგვარ ყალბ შეხედულებებს და არა მარტო არამართლმადიდებლურს, არამედ ურწმუნო ფილოსოფოსთა და მისტიკოსთა გამონაგონსაც კი. სულიერი სკოლა, განსაკუთრებით აკადემია, ასევე სულიერი ჟურნალები მთლიანად მოწყლულია დასავლეთის ცრუსწავლებებით. თეთრი სამღვდელოება მართლმადიდებლობას მხოლოდ ხალხის შიშით იჩემებს, რადგან ხალხი ჯერაც წინაპართა რწმენას მისდევს. მართლმადიდებლობა მხოლოდ გარეგნულადღა შეგვრჩა, მაგრამ ეს არის უსიცოცხლო, მკვდარი სხეული. რუსეთი უღმრთო ლიბერალიზმის აფეთქების წინაშე დგას... ეკლესიის შენობა, რომელიც დიდი ხანია ირყევა, შეიძლება წაიქცეს და დაიმტვრეს და არავინ არის ამ კატასტროფის შემჩერებელი. სულის ჭურჭლები საბოლოოდ დადუმდნენ. საშინელია იმაზე გაფიქრებაც კი, თუ ვის მიენდო სულიერი სამწყსოს მართვა" (Г. Флоровский, «Пути русского богословия», Париж, 1937).

იგივე მოძღვარი წერს: "არავისგან უნდა ველოდოთ ქრისტეანობის აღდგენას, ყველგან დაიცალა სულიწმიდის ჭურჭელი, მონასტრებშიც კი, სიბრძნისა და მადლის ამ საცავებში, არადა ვიცით, რომ სულიწმიდის სხეული ცოცხლობს მხოლოდ მისი იარაღებით. უფლის სულგრძელება ჯერაც ითმენს და მცირედი ნატამალის გულისთვის არ გვსჯის, არადა დამპალი და ამყრალებული სხეული სიდამპლის სისრულეს აღწევს. ვისაც სულის ცხოვნება სურს უნდა იცოდეს ამის შესახებ და ისარგებლოს დროით, რომელიც მას სულის ცხოვნებისთვის მისცემია, "რადგან ჟამი მცირედი არს", და შორს როდია მარადიულ სუფევაში ჩვენი გადასვლის დროც" (Архиепископ Аверкий, «Соль обуевает - знамение приближения конца», 1968, Holy Trinity Monastery, Jordanville, N.Y.)."

ამ თემას აგრძელებს და უარესად მოსთქვამს ეპისკოპოსი თეოფანეც (დაყუდებული): "შეხედეთ, ჩვენი სარწმუნოება სრულიად აორთქლდა - ეპისკოპოსები და მღვდლები მთვლემარებას მისცემიან. რამოდენიმე, თუნდაც ერთი-ორი თაობაც, და ჩვენი მართლმადიდებლობისგან აღარაფერი დარჩება... ვაი, რა ხდება ჩვენს მოაზროვნეებში. ყველამ ჭკუა დაკარგა. ფილოსოფიური შეხედულებებიც კი გაუფასურდა და ქარის მოტანილი იდეებით ხელმძღვანელობენ. წმიდა სარწმუნოება უკანა პლანზეა გადაწეული. ღვთისმეტყველებმაც კი მართლმადიდებლური საფუძვლები დაჰკარგეს და იცინიან. უფალმა კი, როგორც ჩანს, პირი მიაქცია ჩვენგან და სახელოვან მოღვაწეებს აღარ გვიგზავნის. რამდენჯერ დავაპირე ბღავილი, მაგრამ არაფერი გამომდის. შესაძლოა, სხვებიც იგივეს განიცდიან. განა ეს არ არის ღმრთისგან მიტოვება? უფალო, შეგვიწყალენ"! (Еп. Феофан Затворник, Собрание писем, вып. VII, стр. 206).

როდის აქეთ გაფუჭდა ასე გარემო ქრისტეანულ სამყაროში, მით უფრო მართლმადიდებლობაში? როდის აქეთ დადგა სარდეს ეკლესიის ეპოქა? მღვდელი პავლე ფლორენსკი ბრძანებს: "მსოფლიო ატმოსფერო თითქმის XVII საუკუნიდან არის შერყვნილი" (Письмо о. Павла Флоренского Мамоновой, «Литературный Иркутск», 1988, Декабрь; приводится по книге «Россия перед вторым пришествием», стр. 19). ამაოდ კი არ წერდა სოლჟენიცინი: "რომ არა ნიკონის რეფორმა, რევოლუცია არ მოხდებოდაო რუსეთში".

დეკანოზ ლევ ლებედევის აზრით: "მეჩვიდმეტე საუკუნე - ეს არის საეკლესიო ცხოვრების ისეთი ღრმა გარდატეხა, რომელსაც გასაოცარი და პირდაპირი ლოგიკით მივყავართ "ჩვიდმეტი წლის" რევოლუციამდე (იგულისხმება 1971 წლის ოქტომბრის რევოლუცია - მთარგმნ.), მისი მეშვეობით კი მართლმადიდებლობის დღევანდელობამდე და შესაძლოა მომავლამდეც. სულიერების თვალსაზრისით XVII საუკუნის ცენტრალურ მოვლენად წარმოგვიდგება 1666 წელი, რომელიც რიცხობრივად "მხეცის სახელს" 666 ემთხვევა. ეს არის მოსკოვის დიდი კრების დაწყების თარიღი, რომელმაც გაასამართლა, როგორც პატრიარქი ნიკონი, ასევე მისი მოწინააღმდეგეები - ძველმორწმუნეები, ანუ ყველა, ვინც სხვადასხვაგვარად ფიქრობდა ერთსა და იმავეზე, - როგორ გაეძლიერებინათ ეკლესია; ფიქრობდნენ წმიდა რუსეთზე, როგორც მთლიან რუსულ ორგანიზმზე, ერთ მთლიან საზოგადოებაზე...

ამდენად, XVII საუკუნეში მართლაცდა სამყაროს აღსასრულის მსგავსი რამ მოხდა: დასრულდა რუსული ცხოვრების სამყარო, რომელშიც ჯერ კიდევ 988 წლიდან, ქრისტესადმი გულწრფელი ერთგულებითა და სიყვარულით, საყოველთაოდ პატივსაცემი და მისაღები იყო სწრაფვა ზეციური, "ახალი იერუსალიმისკენ" (გამოცხ. 21:2). სწორედ ამ დროიდან, რუსეთის საზოგადოების ნახევარი აშკარად გადაიხარა საწინააღმდეგო მხარეს და ცხოვრებისა და კულტურის სეკულარიზაციის გზას შეუდგა.

XVII საუკუნის რუსეთში წინასახეობრივად მოდელირებულ იქნა ის ვითარება, რომელშიც აღმოჩნდება მთელი კაცობრიობა, როდესაც გამოჩნდება ის, ვინც ჭეშმარიტად მხეცის რიცხვს, 666 ატარებს. მსგავსი წინასახეები ადრეც ყოფილა, და არა მარტო რუსეთში. გვიანაც მომხდარა და უპირატესად რუსეთში. მაგრამ, ის რაც ჩვენთან, XVII საუკუნეში მოხდა, ჩვენი მომავლისა და ბედის ყველაზე გადამწყვეტი მოვლენა გახლავთ" (Лев Лебедев, «Москва Патриаршая», Москва, 1995, стр. 7).

ამგვარად, ცხადია, რომ XIX-XX საუკუნეების მთელი ქრისტეანული სამყაროს სულიერი კრიზისი, ეს არის ეკლესიის სულიერი კრიზისის შედეგი, რომელიც დასაბამს იღებს XVII საუკუნეში.

მაგრამ, როგორც უკვე ვთქვით, სარდეს ეკლესიაში არის მბჟუტავი ნათელიც: მორწმუნეთა მცირე რაოდენობა, ის "რამოდენიმე კაცი", ოდესღაც ბოძებული, ძველი და მაცხოვნებელი სარწმუნოების მიხედვით რომ ცხოვრობენ და მწვალებლობებით, სიახლეებითა და სექსუალური თავისუფლებით "არ შეუბილწავთ თავიანთი სამოსი".

მართლაც, სარდეს ეკლესიის პერიოდიდან ქრისტეანული სამყარო ჯერაც არ წარწყმედილა საბოლოოდ. მასში ჯერ კიდევ არსებობს აღორძინების უდიდესი პოტენციალი, რომელიც ამ ეპოქის შემდგომ ეპოქას ("ფილადელფიის ეკლესიას") ერგება წილად.

 
TOP. GE
Назад к содержимому | Назад к главному меню